قرار است خراسان جنوبی به عنوان پایتخت انحصاری زرشک جهان از ۲۱ تا ۲۷ مهر در پنج شهرستان زیرکوه، قاینات، درمیان، بیرجند و سربیشه شاهد برگزاری جشنواره ملی زرشک باشد. محصولی که گنج نهفته اقتصاد است، اما به خاطر سوء مدیریتها و عدم معرفی درست در تجارت و صادرات هنوز نتوانسته است حتی در کشور جایگاه اصلی خود را پیدا کند.
شاید یک جمله برای نشان دادن توانمندیهای خراسان جنوبی در تولید زرشک کافی باشد و آن هم اینکه ۹۸ درصد زرشک جهان در این منطقه تولید میشود. هنوز رقیبی در تولید این محصول پیدا نشده است، اما برای اینکه زرشک خراسان جنوبی بتواند به بازارهای جهانی راه پیدا کند باید کنار خلاقیت و نوآوری در تولید بازاریابی و بازارشناسیهای تجار و فعالان اقتصادی هم مد نظر باشد.
دولت به داد زرشککاران برسد
۳۸ هزار زرشک کار خراسان جنوبی از اواسط شهریور کار برداشت این محصول را از سطح ۱۹ هزار و ۴۸۵ هکتار از اراضی کشاورزی آغاز کردهاند تا ۸۴ هزار تن زرشک را روانه بازار کنند. در ماههای ابتدایی سال گذشته بازار زرشک راکد بود طوری که عدهای از خریداران و دلالان اشباع بودن بازار کلانشهرهایی مانند مشهد و تهران را دلیل سنگینی بازار عنوان میکردند و بیشتر زرشک کاران نتوانستند زرشک خود را قبل از سال بفروشند. اما با آغاز به کار استاندار در دولت سیزدهم کار خرید توافقی انجام شد و گوشهای از زخم دل زرشک کاران التیام یافت.
از حرفهای شیرین تا وعدههای بیعمل
آنطور که مسئولان در خراسان جنوبی عنوان میکنند، قرار است اتفاقات خوبی برای زرشک این منطقه بیفتد. مثل رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان که میگوید: «همزمان با برگزاری جشنواره ملی زرشک ۱۲ هکتار از اراضی ملی برای ایجاد بارگاه زرشک به صورت رایگان به کشاورزان واگذار میشود.» مهدی جعفری با اشاره به اینکه ایجاد شهرک بارگاهی زرشک از مطالبات چندین ساله زرشک کاران است، ادامه میدهد: «این زمینها رایگان به ۲۲۵ نفر از کشاورزان واگذار میشود که تاکنون ۱۴۵ کشاورز زرشککار افین اقدام لازم را برای این منظور انجام دادهاند.» به گفته این مسئول، کلنگزنی شهرک زرشک روستای پخت یکی از برنامههای جشنواره ملی زرشک است که در آن پیشبینی چند بارگاه، انبار و فرآوری زرشک شده است. ضمن اینکه ایجاد مرکز توسعه و ترویج زرشک و عناب هم در ایام برگزاری جشنوراه در قائن اجرایی میشود. زرشکاران معتقدند حرفهای شیرین زیاد شنیده میشود، اما در عمل کاری انجام نمیشود. به گفته آنها دلیل رکود و سنگینی بازار، متوقف شدن صادرات این محصول و اشباع شدن بازار آن در کلانشهرهایی، چون تهران و مشهد است. از سوی دیگر دلالان و واسطهها نیز در سالیان گذشته تاکنون کمتر به سراغ زرشک کاران میآیند و اگر هم محصول آنها را بخرند به صورت مدتدار است، چون بازار سنگین است و کسبه کلانشهرها جنس آنها را نمیخرند این درحالی است که در این برهه از زمان بیشتر زرشککاران نیاز به نقدینگی دارند و اگر بخواهند به صورت مدت دار و با قیمت پایین آن را بفروشند ترجیح میدهند همچنان آن را در انبارها و سالنهای زرشک خشک کنی نگه دارند.