بر اساس مطالعات صورت گرفته شیلات گلستان با بهرهبرداری از مجموع دو فاز در مجتمع میگو گمیشان به مساحت ۱۰ هزار هکتار طی برنامهای تا افق ۱۴۰۴، سالانه افزون بر ۱۷ هزار تن میگو تولید و بیش از ۱۰۰ میلیون دلار برای کشور ارزآوری خواهد کرد. وجود نیروی کار کافی و بومی در کنار همجواری با دریای خزر فرصت مناسبی فراروی اهالی و مدیران گلستان قرار داده تا با فراهم آوردن مقدمات لازم برای تکمیل چرخه تولید، علاوه بر خودکفایی در این حوزه، میزان برداشت این آبزی را افزایش داده و زمینه اشتغال و رونق در استان را فراهم آورند.
پرورش میگو در خطه گلستان از دهه ۷۰ آغاز شد و اجرای طرح بزرگ پرورش میگو در گمیشان پس از مطالعه و ایجاد بخشی از زیرساختها از جمله اجرای انتقال آب خزر از سواحل این شهرستان به محل پرورش و زهکشی اراضی، از سال ۹۰ در سطح ۷۰ هکتار از اراضی شوره زار منطقه مرزی و محروم عملیاتی و در همین سال ۱۴۰ تن محصول از مزارع زیرپوشش برداشت شد که ۱۰۲ تن آن به کشورهای اروپایی و عربی صادر شد.
ثمربخش بودن پرورش میگو در گمیشان برای نخستین سال، ترغیب دستگاههای مرتبط استانی را برای جذب سرمایه گذاری در این حوزه کشاورزی طبق سند آمایش دوچندان کرد و به مرور طی یک دهه اخیر با جذب اعتبارات دولتی برای ایجاد زیرساختها در حوزههای مختلف از جمله خط انتقال آب از دریا، مزارع، صنایع فرآوری و بستهبندی در شهرکها از جمله گمیشان، اکنون ظرفیت پوشش اجرای این طرح در مرحله اول برای آمادهسازی و سرمایهگذاران در فضایی به مساحت ۴ هزار هکتار فراهم است.
امکان گسترش تا ۴۰هزار هکتار مزرعه
توسعه صنعت میگو در شهرستان گمیشان استان گلستان طبق سند آمایش امکان گسترش تا ۴۰ هزار هکتار مزرعه با تولید ۷۵ هزار تن میگو را دارد، دستیابی به این مهم نیازمند برنامهریزی و سرمایهگذاری است که تحقق این راهبرد اقتصادی در دولت سیزدهم مورد انتظار است. توسعه و تکمیل سایت میگو گمیشان به عنوان بزرگترین سایت پرورش میگو شمال کشور و طرح مهم بخش کشاورزی گلستان به تأکید کارشناسان زمینه اشتغال ۳۰ هزار نفر را در این استان فراهم میکند. سال گذشته و درست در چنین روزهایی بود که مدیرکل شیلات گلستان استمرار سرمایهگذاری در سایت پرورش میگوی گمیشان را گرهگشای حل مشکل بیکاری ساحلنشینان منطقه و زمینهساز رونق صادرات دانست و بر تداوم آن در راستای رسیدن به توسعه پایدار تأکید کرد.
در آن زمان سیدجواد قدسعلوی با بیان اینکه گلستان در سالهای اخیر با روی آوردن به توسعه آبزی پروری، به یکی از استانهای برتر پرورش میگو در کشور تبدیل شده که فراهم آوردن مقدمات لازم برای تکمیل چرخه تولید، علاوه بر خودکفایی در این بخش میزان برداشت این آبزی را افزایش خواهد داد، گفت: «پسروی آب دریای خزر و لزوم احداث هرچه سریعتر موج شکن و سازه آبگیری در عمق دریا برای تأمین آب پایدار از مهمترین موانع توسعه زیرساختهای مجتمع میگوی گمیشان است.»
وی تخصیص نیافتن به موقع و کامل اعتبارات عمرانی و تسهیلاتی، توسعه نیافتن زیرساختهای خارج از مجتمع مانند راه، شبکه برق سراسری، گاز، آب آشامیدنی، نبود مراکز تکثیر میگو به میزان مورد نیاز در استان و مشکلات حمل و نقل از جنوب کشور، لزوم راه اندازی واحدهای عمل آوری و سردخانه میگو به میزان مورد نیاز و لزوم راهاندازی واحدهای تولید خوراک میگو را از دیگر دغدغههای این صنعت در استان اعلام کرد.
احداث سایت پشتیبان قفس
اگر از تولید و اشتغالزایی و ارزآوری سخن به میان میآید باید در نظر داشته باشیم که رسیدن به این اهداف نیازمند برنامهریزی درست و انجام امور سر وقت و حمایت از سرمایهگذاران است.
خرداد ماه سال جاری بود که معاون وزیر و رئیس سازمان شیلات ایران، بر تسریع در روند لایروبی کانالهای آبرسان و احداث کانال اصلی آبرسانی به مجتمع پرورش میگوی گمیشان تأکید کرد.
سیدحسین حسینی با حضور در شهرستان گمیشان و در بازدید از طرحهای آبزیپروری استان، ضمن تأکید بر حل مسائل و مشکلات موجود از جمله تسریع در روند لایروبی کانالهای آبرسان و احداث کانال اصلی آبرسان به مجتمع پرورش میگوی گمیشان گفت: «خوشبختانه در سفر ریاست جمهور به استان گلستان، اعتبار خوبی به طرحهای آبزیپروری این منطقه اختصاص یافته است که ارتقای مجتمع پرورش میگو گمیشان از ۴ هزار هکتار به ۱۰ هزار هکتار از جمله برنامههایی است که با این تخصیص انجام خواهد شد.»
وی افزود: «همچنین یکی دیگر از دغدغههای ما احداث سایت پشتیبان قفس و اسکله پهلوگیری شناورهای صیادی در بندرترکمن است که این پروژه نیز در دست اقدام است و طی تصمیمگیریهای انجام شده، به زودی با آغاز فعالیت جبهه کاری جدید مشکل تردد به دریا برطرف خواهد شد.»
وی در خصوص مجتمع ۵۰۰ هکتاری پرورش ماهیان خاویاری گمیشان نیز خاطرنشان کرد: «لازمه توسعه آبزیپروری طرحهای پایلوت و آزمایشی است که در این راستا، مجتمع پرورش ماهیان خاویاری گمیشان نیز به زودی با راهاندازی چهار مزرعه به صورت پایلوت فعالیت خود را آغاز میکند.»
حسینی احداث کانال آبرسان اصلی به فاز ۲ مجتمع پرورش میگو گمیشان را یکی از مهمترین دغدغهها دانست و تصریح کرد: «این کانال میتواند عمل آبرسانی به مجتمع پرورش میگو و ماهیان خاویاری گمیشان را انجام دهد که در حال حاضر عملیات احداث آن به شرکت شهرکهای کشاورزی واگذار شده است و با هماهنگی و نظارت شیلات، روند ساخت این کانال تسریع میشود.»
استفاده از ظرفیت آبزیان برای توسعه کشاورزی
کارشناسان حوزه شیلات معتقدند گمیشان به لحاظ وجود اقلیم مناسب، شوری خاک و قرار گرفتن در بخشی از سواحل غربی دریای خزر، ظرفیت پرورش میگو در سطح گسترده را دارد که سرمایه گذاری در حوزههای زیرساختی مورد نیاز و فراهم آوردن مقدمات لازم تکمیل چرخه تکثیر و تولید نهادهها ضروری است.
با این تفاسیر باید گفت پرورش میگو در گمیشان یک فرصت استثنایی برای استفاده از ظرفیت حوزه آبزیان در منطقه برای توسعه کشاورزی است و تسریع در ایجاد شهرک میگو که تفاهمنامه اجرایی شدن آن توسط معاون رئیسجمهوری، رئیس سازمان برنامه و بودجه، جهاد کشاورزی و قرارگاه خاتمالانبیا بسته شده، بسیار ضروری است.
