برخی از مدیران خانه سینما که مدتهاست به جای انجام کار صنفی و حرفهای و برطرف کردن مشکلات سینماگران مشغول تقسیم مواهب کرونایی و باندبازی و بیانیه صادر کردن در مورد اتفاقات غیرسینمایی بودند، به بهانه آنچه «شائبه دخالتهای فراقانونی وزارت ارشاد» مینامند، تلاش میکنند با راهانداختن استعفاهای مصلحتگرایانه اولاً روی مشکلات عدیده و اختلافات داخلی و عملکردشان که هیچ ربطی به وزارت ارشاد ندارد، سرپوش بگذارند و مقصر بتراشند و ثانیاً خودشان را قربانیان دخالتهای سیاسی حاکمیت نشان بدهند تا همچنان به بازی دوگانه هنرمند منتقد و مصلح اجتماعی بودنشان ادامه دهند و همچون گذشته از منافع داخلی و خارجی آن بهرهمند باشند.
«انتخابات» به کلید واژه حاشیهآفرین این روزهای خانه سینما تبدیلشده تا یک طیف با استعفاهای زنجیرهداری که بیش از آنکه مسئولانه باشد، ریشه در کشمکشهای صنفی و دعواهای مدیریتی دارد، خود را تبرئه کنند و توپ را در زمین دیگری بیندازند. به نظر میرسد با اتمام دوره زمانی مسئولیت اعضای هیئتمدیره فعلی و لزوم برگزاری مجمع عمومی صنوف سینمایی خانه سینما برای انتخاب هیئتمدیره جدید، ریشه برخی مشکلات و تخلفات با نامه اعتراضی انجمن صنفی تهیهکنندگان خودش را نمایان کرد.
انجمن صنفی تهیهکنندگان با انتشار نامهای ضمن اعتراض به تخلف صورت گرفته در فرآیند معرفی نمایندگان اتحادیه تهیهکنندگان در این دوره از انتخابات خانه سینما، صلاحیت حقوقی اشخاص معرفی شده را مخدوش و فاقد جایگاه نمایندگی اعلام و از آن فرد با تعبیر «نمایندهای غیرقانونی» یاد کردهاست و خطاب به محمدعلی نجفی، رئیس هیئتمدیره خانه سینما برگزاری مجمع عمومی و مصوبات بعدی آن را فاقد وجاهت قانونی دانستند. از سوی دیگر، قبل از فرارسیدن موعد برگزاری مجمع عمومی و انتخابات هیئتمدیره خانه سینما در اقدامی جالب طی هماهنگی قرار میشود که اعضای هیئتمدیره که چند روز بیشتر تا پایان عمر مدیریتیشان باقی نماندهبود، منوچهر شاهسواری (مدیرعامل فعلی) را به عنوان مدیر جدید و آتی خانه سینما معرفی کنند، اما ساعاتی قبل از آن نامهای از سوی وزارت ارشاد به خانه سینما ارسال میشود که بنابر صحبتهای محمدعلی نجفی، رئیس مستعفی هیئتمدیره خانه سینما به لزوم تأیید صلاحیتشدن نامزدهای این هیئتمدیره توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره و تأکید دارد.
انتخاباتی که با یک استعفا پیچیده شد
در پی بروز این دو اتفاق مسئولان و مدیران خانه سینما اعلام کردند برگزاری انتخابات خانه سینما به تعویق افتاده و در تاریخ دیگری برگزار میشود. نهایتاً پس از چند روز محمدعلی نجفی، رئیس مستعفی هیئتمدیره خانه سینما طی گفتوگویی در ۲۶ مردادماه اعلام کرد که با توجه به تأیید تمامی نامزدهای انتخابات هیئتمدیره خانه سینما این رویداد در روز چهارشنبه ۹ شهریورماه برگزار میگردد. ظاهراً همه چیز روی نوار عادیسازی پیش میرفت تا اینکه روز چهارشنبه دوم شهریورماه منوچهر شهسواری از مدیر عاملی این نهاد صنفی در واکنش به اتفاقات قبل! نامه استعفایش را به هیئتمدیره ارائه میکند که درز این خبر اوضاع و سرنوشت انتخابات خانه سینما را پیچیدهتر کرد. پس از نقشآفرینی منوچهر شاهسواری نوبت به محمدعلی نجفی رسید که با انتقاد شدید از برخی اعضای هیئتمدیره این نهاد صنفی، ضمن تأیید استعفای منوچهر شاهسواری مدیرعامل خانه سینما تأکید کرد که این استعفا فعلاً پذیرفته نمیشود. نجفی در این باره میگوید: «من در آن جلسه گفتم که ارائه این نامه را در صورتجلسه بنویسید، اما حق ندارید تا زمان انتخابات روز چهارشنبه ۹شهریورماه خبر این استعفا را مطرح کنید! متأسفانه عدهای که از داخل هیئتمدیره هستند، احتمالاً این خبر را رسانهای کردهاند، چراکه فرد دیگری غیر از هیئتمدیره از استعفای منوچهر شاهسواری خبر نداشت. در چنین شرایطی من به عنوان رئیس هیئتمدیره خانه سینما دچار تردید شدهام، یعنی احتمال اینکه من خودم نیز دیگر حاضر نباشم با چنین افرادی همکاری کنم بسیار زیاد است!»
در حالی که نجفی مدعای دلسوزی برای صنوف سینما و فعالان آن را مدام تکرار میکند بعد از انتشار این حرفهایش در رسانهها، خبر استعفای وی از ریاست هیئتمدیره خانه سینما که ساعاتی بعد منتشر شد، ضربه دیگری بود برای فرار از پاسخگویی عملکردشان تا نشان بدهند توانایی برگزاری یک انتخابات صنفی ساده را هم ندارند، چه برسد به ایستادگی در برابر مشکلات و حل معضل و گرفتاریهای سینما و سینماگران. اگر چه کسی در مورد علت استعفای ناگهانی نجفی خبر رسمی منتشر نکردهاست، اما شنیدهها گواه بر این است که نجفی به بهانه آنچه دخالت فراقانونی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در انتخابات هیئتمدیره خانه سینما در رابطه با تأیید صلاحیتهای نامزدها خوانده استعفا کردهاست. انتشار این خبر غیردقیق در حالی است که مسئله تأیید صلاحیت اولیه نامزدها از سوی وزارت ارشاد یک روند عادی است که در سالهای قبل هم اتفاق افتادهاست.
هر چند محتمل است که برخی دیگر از اعضای هیئتمدیره کنونی بهمنظور کاهش تعداد اعضا و عدم امکان برگزاری مجمع عمومی اقدام به استعفا کنند، ولی احتمالاً تصمیم آنها هیچ ربطی به سینما و آنچه دخالتهای وزارت ارشاد اعلام شده، ندارد بلکه مشغول پیادهسازی سناریویی هستند که قبلاً طراحی شدهاست.
القای حاکمیت دوگانه در نهاد صنفی
واقعیت این است که مشکلات عدیده خانه سینما و اختلافات و تشتت آرا بین صنوف مختلف با مدیران آن مسئله پنهان و غامضی نیست که دوستداران و فعالان این عرصه از آن بیخبر باشند. مجموعه صنفی «خانه سینما» از زمان آغاز فراخوان فعالیتش در سال ۱۳۶۸ تا زمان اعلام تأسیس آن در سال ۱۳۷۲ که فعالیتهای رسمی آن شروع شد چهار سال طول کشید تا همین امروز که قریب ۳۰ سال از آن گذشته، قرار بود محمل و مکانی برای تجمع صنوف مختلف سینمایی باشد، نه جایی برای دورهمی گرفتن و به قوزک پا ربط دادن اتفاقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و بیانیهساز کردن یا اقداماتی که هیچ تناسب و سنخیتی با کار هنری و فعالیت سینمایی ندارند. در حالی که مهمترین اهداف تشکیل این خانه «حفظ و صیانت از حقوق مادی و معنوی دست اندرکاران سینما»، «ایجاد امنیت شغلی و تأمین اجتماعی» و «ارتقای سطح آموزشی و مهارت حرفهای دست اندرکاران سینمای جمهوری اسلامی ایران» هست، طی چند سال اخیر همه نوع فعالیتی از مدیران آن دیده شد، اما دریغ از پیگیری و به نتیجه رساندن حقوق اصناف قانونی سینما و اعضای زحمتکش آنها. کسانی که با راهانداختن بازی استعفا قصد القای حاکمیتهای دو گانه را بین هنرمندان و مسئولان در کشور دارند، حنایشان دیگر رنگی ندارد، برای همین به دنبال جوسازی و مطرحکردن خواستههای غیرصنفی و فراقانونی با وارونه نمایی از مشکلات به بهانه استیفای حقوق صنفی و حرفهای سینماگران هستند؛ مدعایی که کذب بودنش در دوران کرونا و ایامی که وظیفه تقسیم کمکهای معیشتی دولت بین همه اعضای صنوف را داشتند، ثابت شد.
