اعتماد مردم به نظام و مسئولان بالاترین و ارزشمندترین سرمایه اجتماعی جمهوری اسلامی محسوب میشود و تضعیف و تخریب آن، همسویی با دشمن و خیانت شمرده شده است.
مقام معظم رهبری در آغاز به کار دولت سیزدهم، ضرورت احیای امید و اعتماد مردم بهعنوان سرمایه ملی را بهعنوان اولین توصیه مورد تأکید قرار داده و فرمودند: «مسئله احیای اعتماد مردم و امید مردم هم بسیار چیز مهمی است، چون اعتماد مردم بزرگترین سرمایه دولت است. مردم وقتی به شما اعتماد کردند و امید به شما داشتند، با شما راه میآیند و کمکتان میکنند؛ این بزرگترین سرمایه است برای دولت که بتواند اعتماد مردم را جلب کند که البته این متأسفانه یک مقداری آسیب دیده و بایستی ترمیم کنید این را و راهکارش هم این است که حرف و عمل مسئولین یکی باشد.»
ذکر این نکته ضروری است که سال ۱٤۰۰ در حالی به استقبال انتخابات ریاست جمهوری رفتیم که رسانههای بیگانه، مراکز نظرسنجی خارجی و برخی سیاسیون جهانی پیشبینی کرده بودند که به دلیل عدم اقبال مردم به انتخابات، جمهوری اسلامی مقبولیت و اعتبار مردمی خود را بهکلی از دست خواهد داد. در این میان یکی از سیاسیون داخلی نیز برای نظام خط و نشان کشیده بود که چنانچه شورای نگهبان صلاحیت او را تأیید نکند، ممکن است اقبال مردم به زیر ۲۰درصد هم کاهش پیدا کند که در این صورت جمهوری اسلامی با بزرگترین بحران مشروعیت مواجه خواهد شد.
دلایل و عواملی نظیر «آثار تلخ ناشی از سوءمدیریت، ناکارآمدی و بیبرنامگی دولت دوازدهم بر روح و روان مردم»، «رخوت دولت و در کنار مردم نبودن»، «بیماری برجام زدگی و گره زدن زلف همه امور کشور به سازش با غرب»، «ناامیدی ناشی از رهاشدگی امور و ترک فعل گسترده مسئولان»، «فشار مضاعف تحریمهای ناشی از برجام و توهم حل مشکلات به وسیله سازش با شیطان بزرگ»، «بی اعتمادی مردم ناشی از افزایش لجامگسیخته و لحظهای قیمتها»، «آثار سنگین و غیر قابل تحمل ناشی از افزایش ۱۰برابری قیمت ارز»، «ترس عمومی ناشی از همهگیری (پاندمی) کرونا»، «ناتوانی دولت در تأمین واکسن کرونا به دلیل گره زدن زلف واردات واکسن به افایتیاف و...»، «راهاندازی سنگینترین موج تبلیغاتی نه به جمهوری اسلامی و نه به انتخابات با استفاده از ظرفیت عظیم دنیای مجازی» و... در این برآورد مؤثر بوده و دشمنان را به تقابل مردم با نظام کاملاً امیدوار ساخته بود، اما با نامزدی آیتالله رئیسی در انتخابات، مردم که طعم شیرین عملکرد خوب ایشان را در مسئولیت تولیت آستان قدس رضوی و سپس ریاست قوه قضائیه چشیده بودند، به میدان انتخابات وارد شده و با حضور بیش از ۴۸ درصدی خود حماسهای ماندگار آفریده و دشمنان نظام را مأیوس نمودند.
رئیسی جلودار دولتی شد که هرچند ممکن است در گوشه و کناری، بانیان وضع موجود در آن حضور داشته باشند، اما یکدست و همجهت در راستای عمل به دستورات رئیسجمهور و بهبود همهجانبه شرایط قدم برمیدارند. یکی از حساسترین، مهمترین، سنگینترین و مؤثرترین دغدغههای آیتالله رئیسی از همان روزهای آغازین شروع به کار دولت سیزدهم، احیای امید و اعتماد مردم به عنوان بزرگترین سرمایه ملی بوده و هست. احیای امید و اعتماد مردم پروژه اصلی دولت سیزدهم بود که کارنامه یکسالگی آن، چیزی جز کار و کار و کار را نشان نمیدهد. اگرچه مردم بهخوبی میدانند کنترل تورم چند ده درصدی که ۵۰سال است گریبان اقتصاد نفتی آنها را گرفته، وقت میخواهد، اما راه روشن و نتیجه زحمات بیدریغ این روزها، به گواه دوستان و دشمنان، رشد اقتصادی خواهد بود.
کارنامه دولت سیزدهم در راستای احیای امید و اعتماد بهرغم همه کاستیها، فراروی مردم بوده و به اذعان دوست و دشمن آیتالله رئیسی در این باره در مدت کمتر از یکسال اخیر، کارنامهای قابلقبول داشته است: «کاهش تعداد فوتیهای ناشی از کرونا از روزانه ۷۰۰ فوتی (در آغاز به کار دولت سیزدهم) تا پایان دادن به کابوس کرونا»، «واردات واکسن برخلاف تبلیغات دولت قبل که واردات واکسن را به دلیل عدم تصویب FATF ناممکن اعلام کرده بود»، «آزادسازی قاطعانه حریم دریاها در مدت یک ماه»، «دیپلماسی موفق اقتصادی و توسعه روابط اقتصادی و سیاسی با کشورهای جهان بر اساس رسالت نظام و اولویتهای قانون اساسی بهویژه با همسایگان»، «فروش نفت در اوج تحریم»، «حرکت جدی و پرشتاب دولت در مسیر شفافیت»، «ایجاد دولت الکترونیک و سامانه کسب و کار و خاتمه بخشیدن به امضاهای طلایی و رانتی» نمونههایی از فعالیتهای اعتمادساز دولت سیزدهم است.
دولت سیزدهم در مدت کوتاه کمتر از یکساله توانسته با رویکردی انقلابی، جهادی و مردمی در جامعه این اطمینان را ایجاد کند که در تلخ و شیرین زندگی مردم در کنار آنهاست. برخی از مهمترین ویژگیهای اعتمادساز دولت سیزدهم عبات است از:
۱- در میان مردم بودن و ۳۱ سفر استانی در کمتر از یکسال که رکورد همه دولتها را شکسته است.
۲- زندگی به دور از اشرافیت و تبعیت از سبک زندگی ایرانی اسلامی
۳- پرهیز از شعارزدگی و بهرهگیری از راهبرد عقلانی «واقعگرایی فعالانه»
٤- استقبال عمومی از حضور سرزده عالیترین مقام اجرایی در بین مردم از این جهت اهمیت دارد که افکار عمومی رئیسجمهور را در نقطهای دور از واقعیات زندگی خودش احساس نمیکند. وقتی یک مسئول مهم کشوری صدها کیلومتر دورتر از دفتر کارش را از نزدیک بازدید میکند، دو پیام مهم به مردم میدهد؛ یکی اینکه دولت حرف مردم را مستقیم میشنود و این تبدیل به یک راهبرد کلان برای تمام ارکان دولت میشود. وقتی رئیسجمهور به دورترین نقطه کشور برود و مستقیم با افرادی که حرف دارند روبهرو شود، وزرا و معاونان و مدیران میانیتر تکلیفشان روشن میشود. دیگر اینکه دیوار بیاعتمادی مردم به ساختار دولت ترک برمیدارد؛ دیواری که بهتدریج در سالهایی بهواسطه رفتار صاحبان مسئولیت ساختهشده و باید از میان برداشته شود.
۵- عملیکردن حرفها و وعدهها هرچند راهی سخت و دشوار است، ولی کلید اصلی بازسازی اعتماد عمومی است، هرچند در مسیر پیچیده عملیشدن وعدهها حتماً موارد قابل توجهی از عملکرد دستگاه بزرگ اجرایی با کمبودها و اشتباهاتی مواجه خواهد شد.
۶- سلوک شخصی آیتالله رئیسی (که برخلاف سبک دولت قبلی که به دولت مانیتوری معروف شده بود) و تسری آن به مسئولان اجرایی از سطح وزارتخانه تا پایینترین سطوح در شهرها.
۷- برای بازسازی اعتماد عمومی به صداقت، صفا و صمیمیت با مردم، پاکدستی، تحرک جهادی و خوشرویی با مردم بهعنوان صاحبان اصلی کشور نیاز است و این همان چیزی است که در این مدت آیتالله رئیسی در باورهای مردم ایجاد کرده است.
پیشتر گفته بودیم که امتیاز دولت آیتالله رئیسی نسبت به دولتهای پیشین، تبلور ویژگیهای دولت اسلامی نظیر «مردمی بودن»، «انقلابی و جهادی عمل کردن»، «دلسوزی»، «روحیه خدمتگزاری»، «جامعنگری»، «اولویتبندی امور»، «قاطعیت»، «پیگیری دستورات صادره»، «داشتن پشتکار»، «باور داشتن مردم بهویژه جوانان» و «صداقت در گفتار و رفتار» در شخص ایشان است. همین ویژگیهاست که سبب «ارتقای باورها»، «بالارفتن روحیه نشاط»، «امیدوارتر شدن مردم»، «افزایش اعتماد عمومی به نظام اسلامی»، «همدلی مردم در تحمل سختیها»، «افزایش روحیه ایستادگی و مقاومت مردم در برابر دشمنان» و... شده و همین اقبال مردمی به دولت، خشم دشمنان و فرصتطلبان را برای تخریب دولت و شخص رئیسجمهور برانگیخته است. دولت سیزدهم در همین مدت کوتاه کمتر از یکساله با «افزایش ارتباط مستقیم با مردم و توجه ویژه به رفع مشکلات مردم»، «پیگیری تحقق برنامهها و دستورات تا حصول نتیجه»، «ایجاد تحول در سیاست خارجی کشور و حرکت به سمت دیپلماسی اقتصادی»، «جلوگیری از روز مرگی و تعیین اولویتها»، «ضربتی و انقلابی عمل کردن»، «سرعتبخشی به انجام امور»، «ارائه زمانبندی تحقق کارها» توانسته این احساس را به مردم منتقل کند که دولت سیزدهم در کشاکش مشکلات، دلسوزانه و متعهدانه در کنار آنها بوده و در مسیر حفظ و ارتقای آرامش و امید در جامعه حرکت میکند. مردم شاهد حرکت پرشتاب و جهادی دولت بوده و دولت را در کنار خود میبینند و همین حس همراهی «افزایش امید به حل مشکلات»، «افزایش سطح اعتماد مردم به دولت و نظام» و «افزایش شور و نشاط ملی» را در پی داشته است.
