قرارداد همکاری اطلاعاتی که روز گذشته بین آمریکا و دولت یمن برای همکاریهای اطلاعاتی منعقد شد، نشان داد جنگی که شعلههای آن از یک هفته قبل به مرزهای عربستان رسیده، چیزی بیشتر از یک بحران داخلی یا نبرد سه طرفه بین ریاض – صنعا با شیعیان حوثی است. سعودیها تا همین یک هفته قبل قبول نمیکردند که در اتفاقهای یمن نقشآفرینی میکنند ولی از وقتی شعلههای جنگ به گلوگاه نفت خیز الخبر رسیده، عربستان وارد جنگ مستقیم علیه حوثیها شده است. چیزی که پای حوثیها را به مرزهای عربستان کشید نه یک جاهطلبی فرامرزی، بلکه مشارکت پنهان سعودیها در جنگ بین دولت یمن و شیعیان منطقه صعده بود. درباره ورود علنی ریاض به جنگ یمن بارها گزارشهایی منتشر شد که نشان میداد سعودیها برای سرکوب حوثیها از دولت علیعبدالله صالح حمایت می شوند. در هفتههای آخر، دخالت پنهان ریاض به جایی رسید که ارتش عربستان از مناطق مرزی، پایگاه حوثیها را در داخل صعده بمباران میکرد. دخالت ریاض، حوثیها را وادار کرد تا تاکتیک جنگ محدود را در پیش بگیرند. حوثیها نه قدرت کافی برای ورود به یک جنگ فراگیر منطقهای دارند و نه خط مشی آنها طی چند سال گذشته چنین چیزی را تأیید میکند. آنها با تاکتیک جنگ محدود به اصطلاح از طریق ناخنک زدن به نقاط مرزی میخواهند نوعی باز دارندگی در مقابل مداخله پنهان و اکنون آشکار سعودیها در کشمکش صعده به وجود آورند. اما ریاض از دخالت در جنگ صعده، به دنبال اهدافی گستردهتر است. عربستان از دیروز مناطق ساحلی یمن را با کشتیهایش محاصره کرد و به دنبال اجرای الگویی شبیه مدل محاصره غزه است، ولی هدف سعودیها محدود به محاصره صرف نیست الگوی رفتاری عربستان طی چند ماه گذشته نشان میدهد ریاض در چارچوب یک طرح منطقهای گسترده عمل میکند و هدف نهاییاش مهار نفوذ رو به گسترش شیعیان است، نفوذی که بخصوص بعد از جنگ سال 2006 لبنان برجسته شده است، ولی سابقه آن به سالهای بعد از سقوط صدام در عراق برمیگردد. عربستان، اردن و برخی کشورهایی که حکومتهای سلفی بر آنها حاکمند بعد از سقوط بغداد، در سال 2003 بارها به کاخ سفید هشدار میدادند که موازنه قدرت منطقهای به سود شیعیان تغییر کرده است. صحبتهای ملک عبدالله پادشاه اردن درباره «هلال شیعی» که از سال 2004 به این طرف بارها نقل محافل عربی شد، هدفش بزرگنمایی تهدید شیعیان پیش چشمان نگران آمریکا به تحولات منطقه بود. البته سلفیهای منطقه تا سال 2005 نتوانستند دیدگاهشان را به آمریکاییها دیکته کنند، ولی خیز بلند حزبالله در جنگ 2006 لبنان بستری فراهم کرد تا کاخ سفید با روی گشادهتر از دیدگاههای ضد شیعه عربستان، اردن و بعضی کشورهای عربی دیگر استقبال کند. اینکه ائتلاف شیعه – سنی ایاد علاوی این روزها دوباره به نقطه کانون بحثهای انتخاباتی عراق تبدیل شده انعکاس بازگشت دوباره آمریکایی به بازتعریف توازن شیعه – سلفی در عراق است. حالا احتمالاً میتوانیم تحولات یمن را راحتتر ارزیابی کنیم و بهتر درک کنیم که چرا آمریکاییها با دولت یمن توافقنامه اطلاعات نظامی منعقد میکنند سرکوب شیعیان حوثی یمن یک طرح گسترده است که هدف آن تعریف دوباره جایگاه سلفیسم در موازنه قدرت با شیعیان است؛ طرحی که ریاض و دولتهای سلفی منطقه توانستهاند آن را به کاخ سفید دیکته کنند.اینکه اردن، امارات، بحرین و کلیت شورای همکاری خلیج فارس از سرکوب شیعیان صعده حمایت میکنند، اینکه سعودیها طرح مسائل سیاسی در حج امسال را برجسته میکنند و ... همه و همه نشان میدهد که عربستان در جنگ یمن، اهدافی فراتر از حوثیها را دنبال میکند.
