اگر چند سکانس فیلم دینامیت که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت قبل دستور به حذفش را داد، سانسور نشده بود قطعاً فیلم در نمایش نمونههای سیاه، سفید و خاکستری در کنار هم موفقتر عمل میکرد، اما متأسفانه بدون دلیل قانعکننده نصیحتهای مدیر حوزه این دو طلبه در مورد اشتباهاتشان در اجرای امر به معروف و نهی از منکر را حذف کردند و تعادل مفهومی و ارزشی فیلم از بین رفت. جملات بالا سخنان سیدمسعود اطیابی، کارگردان فیلم پرفروش دینامیت است که در جلسهای در ستاد امر به معروف و نهی از منکر با حضور هاشمیگلپایگانی، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور و دیگر اعضای این ستاد به آنها اشاره کرده است.
در این جلسه، هاشمیگلپایگانی، دبیر ستاد امر به معروف با تشکر از نقدپذیری سیدمسعود اطیابی و حضور وی در این ستاد گفت: ما از عوامل و تولیدکنندگان فیلم دینامیت شکایتی نداریم، چراکه به صورت قانونی و با دریافت مجوزهای قانونی اقدام به تولید و اکران این فیلم کردهاند. شکایت ما از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که چرا به مسئولیت حاکمیتی خود عمل نمیکند و حتی سکانس ارزشی این فیلم را که مرز امر به معروف و نهی از منکر صحیح و غلط را مشخص میکرده، حذف کرده است و بدون توجه به اشکالات و تأثیرات منفی که برخی سکانسهای فیلم میتواند روی نگرش مخاطب نسبت به این دو واجب الهی بگذارد، مجوز تولید و اکران داده است، لذا باید جبران مافات کند و به جای شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت و ترک فعل به رسالت ذاتی نام ارشادی که بر خود گذاشته است، عمل کند.
وی همچنین اظهار داشت: نقد اصلی ما به فیلم دینامیت این است که چرا در مجموع این فیلم از آمران به معروف و ناهیان از منکر، تصویری منفی و بیزارکننده ارائه میدهد و جایگاه این اصل مترقی فرهنگ اسلامی را در نگاه مخاطب تنزل میدهد، در حالی که فیلم فاخر باید روش صحیح امر به معروف و نهی از منکر را به خوبی ارائه کند و همه را به ضرورت و نحوه انجام درست آن علاقهمند کند. هنر باید در استخدام ارزشها باشد، نه در خدمت ابتذال و باعث تنزل فرهنگ اصیل اسلامی ایرانی مردم ما شود. در موضوعی که بناست فیلم ساخته شود باید کارگردان و هنرپیشگان در همان موضوع آموزش ببینند تا نتیجه و محصول فیلم منفی نگردد.
تعادل مفهومی فیلم از بین رفت
اطیابی: با حذف چند سکانس «دینامیت» توسط وزارت ارشاد دولت قبل، تعادل مفهومی فیلم از بین رفت
در این دیدار سیدمسعود اطیابی اذعان داشت: غرض بنده از نمایش رفتارهای غلط شخصیتهای اصلی فیلم در مقام امر به معروف و نهی از منکر نشان دادن لزوم و ضرورت آموزش برای انجام مطلوب این واجب الهی بود و کار خودم را بدون نقص و اشکال نمیدانم و قطعاً هر فیلمی ممکن است در کنار نقاط قوت و مثبتش، نقاط ضعف و نکات منفی هم داشته باشد که از نظرات شما استقبال میکنم و خوشحالم که در جمع شما هستم و اینگونه در یک فضای صمیمانه در مورد فیلم گفتگو میکنیم.
درخواست ستاد امر به معروف برای ساخت دینامیت۲
کارگردان فیلم دینامیت همچنین تأکید کرد: اگر چند سکانس فیلم دینامیت که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت قبل دستور حذفش را داد سانسور نشده بود، قطعاً فیلم در نمایش نمونههای سیاه، سفید و خاکستری در کنار هم موفقتر عمل میکرد، اما متأسفانه بدون دلیل قانعکننده نصیحتهای مدیر حوزه این دو طلبه در مورد اشتباهاتشان در اجرای امر به معروف و نهی از منکر را حذف کردند و تعادل مفهومی و ارزشی فیلم از بین رفت.
در ادامه معاون علمی ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور با اشاره به برخی سکانسهای فیلم دینامیت که در جلسه پخش شد، گفت: سؤال من از آقای اطیابی این است که چرا در مقام معرفی نحوه صحیح امر به معروف و نهی از منکر، حتی در سکانس حذف شده خیلی زیاد مصنوعی و شعاری کار شده، اما نمونههای غلط نیز با طنز و هنرمندی به تصویر کشیده شده که مخاطب را از انجام امر به معروف و نهی از منکر منزجر و متنفر میکند؟
چرا دینامیت شخصیت مثبت نداشت؟
در این دیدار صمیمانه، حجتالاسلام هادیپور، معاون مهندسی فرهنگی ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور اظهار داشت: شما میتوانستید با قرار دادن یک شخصیت جذاب و مؤثر در کنار دو فردی که در حال انجام امر به معروف و نهی از منکر به روش اشتباه هستند، زیبایی و تأثیرگذاری امر به معروف و نهی از منکر صحیح را هنرمندانه و دلبرانه به تصویر بکشید که فیلم در کنار نهی از منکر که اعتراض به روش غلط است، امر به معروف یعنی پیشنهاد روش صحیح و مطلوب را هم در خود گنجانده باشد.
دینامیت مخاطب را علاقهمند به بیدینی میکند
در ادامه این جلسه مفید و بانشاط، بای از مدیران معاونت توسعه منابع ستاد امر به معروف و نهی از منکر نیز گفت: بنده آمادگی دارم سکانس به سکانس این فیلم را با شما ببینم و اشکالاتش را تقدیم کنم، چراکه فیلم شما خواسته یا ناخواسته در مجموع دوگانه سیاه و سفیدی از دینداری و بیدینی را به تصویر کشیده که مخاطب را علاقهمند به بیدینی میکند و این خیلی بد است. به عنوان مثال، دو طبقه بالا و پایین که طبقه پایین فضا تاریک و جمع مشغول گریه و زاری هستند و طبقه بالا فضا پرنور، شاد و لذتبخش، در نتیجه این سکانس ناخودآگاه مخاطب را به صحنه منفی جذب میکند.
در بخش دیگری از این جلسه مدیرکل دستگاههای دولتی و حاکمیتی ستاد امر به معروف و نهی از منکر گفت: دو اصل از شش اصل کلیدی و مهم در قانون اساسی سینمای هالیوود در امریکا وجود دارد که غربیها بر آن به شدت تأکید دارند و خط قرمزشان است و اجازه عبور از آن را نمیدهند، اما متأسفانه سینمای ما نسبت به ارزشهای اسلامی حتی این دو اصل را رعایت نمیکند. اصل اول این است که در دوگانه خیر و شر همیشه باید ارزشهای تفکر غربی، خیر و نقطه مقابل آن شر معرفی شود و لاغیر و دوم اینکه با شجاعت ارزشهای حتی نادرست خودشان را فریاد میزنند و سانسور نمیکنند، اما در سینمای ایران در موارد زیادی عکس این دو اصل اتفاق میافتد، یعنی جای ارزش و ضدارزش عوض میشود و انجامدهنده واجب الهی، فردی دارای حماقت و جهالت معرفی میشود و نقطه مقابلش جذاب و دلپسند و در بیان ارزشها دچار لکنتزبان میشویم و فقط در تصویر ضدارزشها هنرنمایی میکنیم.