اگر در جریان اصلاح نرخ ارز ترجیحی حمایت لازم و کافی از مردم در جامعه انجام نگیرد به واسطه رشد بهای کالا تقاضای کل در اقتصاد آسیب میبیند و این کاهش تقاضا به تولید ملی نیز ضربه میزند، زیرا وقتی تولیدکننده کالایی تولید میکند که خریدار از پس پرداخت بهای آن بر نمیآید، عملاً این کالا در انبار کارخانه یا شبکه توزیع خاک میخورد و به تولید این پیام را ارسال میکند که زیر ظرفیت تولید کند.
برخی از صاحبنظران اقتصادی بر این باورند که در جریان اصلاح نرخ ارز ترجیحی قدرت خرید مردم در حد مناسبی تقویت شود که اگر این اقدام صورت نگیرد، تبعاتش بهزودی خود را در اقتصاد خرد و کلان نشان خواهد داد.
در همین رابطه یک نماینده مجلس با بیان اینکه مبلغ یارانه فعلی کفاف هزینههای خانوار را نمیدهد، گفت: یارانه حق مردم است که باید به همه بدون استثنا و به طور مساوی پرداخت شود.
احمد علیرضابیگی، عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: حذف ارز چندنرخی از اقتصاد کشور امری گریزناپذیر بود و باید انجام میشد.
به واسطه توزیع ناعادلانه ثروت و عدم نظارت قوی، مشکلات فراوانی برای کشور ایجاد شد. به ویژه اینکه این سیاست رقابت را در اقتصاد از بین برد و فضای رانتخواری را در کشور به وجود آورد.
وی با تأکید بر اینکه حذف ارز ترجیحی کار بزرگی به شمار میرود که در دستور کار دولت قرار گرفت، ادامه داد: اگر قرار باشد عواید ناشی از حذف ارز ترجیحی صرف کسری بودجه دولت شود و به بهبود معیشت مردم و تراز درآمدها و هزینههای آنها فکر نکنیم، این در واقع جفاکاری است.
این نماینده مجلس افزود: هدف از اجرای طرح جدید و اعطای یارانه نقدی در انتهای زنجیره این است که قیمتها واقعی شود. در عین حال تلاش میشود درآمد خانوارها با هزینههایش تطبیق دادهشود.
اگر این اتفاق نیفتد و دولت فقط با تلاش تراز مالی خودش را برقرار کند، مشکلات عدیدهای در جامعه به وجود میآید. به نظر میرسد دولت توانسته است در زمینه تطبیق هزینهها و درآمدهای خودش توفیقاتی به دست بیاورد، اما این موضوع نباید به قیمت عدم تعادل هزینه و درآمد خانوارها باشد.
وی در ارتباط با ملاحظاتی که دولت باید در عمل مدنظر داشته باشد تا طرح جدید هدفمندی یارانهها به اهداف مطلوبش دست یابد، تصریح کرد: دولت باید اقدام ملی را در دستور کارش قرار دهد. باید بتواند مردم را قانع کند که هدف منفعت رساندن به آنها است.
مردم باید حس کنند که از حذف ارز ترجیحی منافعی به دست خواهند آورد. طرح مورد بحث باید به صورت منسجم و یکجا به اجرا درآید تا به نتایج موردنظر دست یابد. عدم انسجام طرح و اشراف نداشتن مجریان به موضوع سبب بیاعتمادی میشود. باید پیش بینیهای لازم صورت بگیرد تا از بروز بینظمی جلوگیری به عمل آید.
وی افزود: اینکه تعداد زیادی از مردم به دلایل مختلف از سیکل پرداخت یارانه کنار گذاشته شدهاند، اقدام درستی نیست. اساساً نباید به یارانه به عنوان کمک معیشت به مردم نگاه کنیم، این حق مردم است که باید به همه بدون استثنا و به طور مساوی پرداخت شود. اگر به یارانه این طور نگاه کنیم که کمک خرج مردم باشد و فقط عده خاصی از آن بهرهمند شوند، در واقع ادامه همان تصوری است که دولتهای قبلی داشتند. همان نگاه لیبرالیستی که معتقد بود یارانه نوعی صدقه است، در حالی که برای تحقق حداقل زندگی باید این یارانه پرداخت شود.
علیرضابیگی ادامه داد: وقتی یارانه فقط به عده خاصی داده میشود، افرادی که آن را دریافت نمیکنند در صدد بر میآیند با فقیر نشان دادن خودشان از آن بهرهمند شوند. این شرایط اصلاً در شأن مردم ایران نیست. این مبلغ باید به همه آحاد مردم پرداخت شود.
وی در رابطه با مضرات و مشکلات توزیع کالابرگ الکترونیک خاطرنشان کرد: ما نباید یارانه را تبدیل به کالا کنیم و باید آن را به صورت نقدی در اختیار خانوارها قرار دهیم تا هر طور صلاح میدانند آن را هزینه کنند. ارائه کالابرگ صدها مشکل به دنبال خواهد داشت و ظلم به مردم خواهد بود. ما باید به مردم اعتماد کنیم که میتوانند اقتصاد خانواده را مدیریت کنند. اینکه به مردم تکلیف کنیم باید کره، پنیر، روغن یا چیز دیگری بخری، درست نیست. آنها باید حق انتخاب داشته باشند.
این نماینده مجلس تأکید کرد: مبلغ فعلی یارانه قطعاً کفاف هزینههای خانوارها را نخواهد داد. ما سال گذشته ۱۸میلیارد دلار برای ارز ترجیحی هزینه کردیم. الان رقمی نزدیک به ۲ الی ۳ میلیارد دلار را به مردم دادهایم. در حالی که تمام این مبلغ مال مردم است و باید به آنها داده شود. نباید سر مردم منت بگذاریم. این مبلغ که برای ارز ترجیحی هزینه میشده است، حق آنهاست و باید به آنها دادهشود.
