اختصاصی "جوان آنلاین"

پرداخت وام های بانکی نصف شد

قاسم دهقان - تسهیلات پرداختی بانك‌ها از رشد 31 درصدی در پنج ماهه 87 به رشد 6/15 درصدی در سال 88 تنزل پیدا كرد كه نشان از رشد منفی 50 درصدی تسهیلات پنج ماهه 88 بانك‌ها با وجود افزایش 35 درصدی سپرده‌ها دارد اگر میزان كارآمدی و بازده واقعی هر بانك یا مؤسسه مالی و اعتباری غیربانكی را همانگونه كه عموم شهروندان و هموطنان می‌پندارند، بر مبنای میزان تسهیلات و وام‌هایی كه آن بانك و مؤسسه (در یك دوره زمانی معین) به متقاضیان و مشتریان خود پرداخت كرده است برآورد و قضاوت كنیم، كارایی و بازده حقیقی شبكه بانكی كشورمان در سال جاری افت فاحشی یافته و طی دوره پنج ماهه امسال- حد فاصل ابتدای فروردین تا انتهای مردادماه 1388 در مقایسه با دوره پنج ماهه مشابه سال گذشته 50 درصد تنزل پیدا كرده است. این اتفاق از آنجا ناشی می‌شود كه با وجود رشد 8/30 درصدی سپرده‌های جذب شده توسط مجموعه بانك‌های ایران طی پنج ماهه 88 در مقابل رشد 9/19 درصدی همین شاخص در پنج ماهه سال 87، با تعجب و تأسف بسیار مشاهده می‌كنیم كه میزان رشد حجم تسهیلات پرداخت شده توسط كل بانك‌های كشور در دوره پنج ماهه امسال حداكثر به 6/15 درصد رسید، آن هم در شرایطی كه حداقل طی پنج سال گذشته یعنی در دوره‌های پنج ماهه سال‌های 1383 تا 1387 كه آمار رسمی آن در دسترس قرار دارد نرخ رشد تسهیلات پرداختی بانك‌ها همواره بیشتر از رشد سپرده‌های جذب شده توسط بانك‌ها بوده و برای نمونه در پنج ماهه سال گذشته، با وجود رشد 9/19 درصدی سپرده‌های جذب شده بانك‌ها، میزان افزایش تسهیلات پرداختی بانك‌ها به 31 درصد بالغ شده است اما همانگونه كه گفته شد، با وجود افزایش تقریباً 31 درصدی سپرده‌های بانكی در پنج ماهه منتهی به مردادماه امسال، تسهیلات پرداختی بانك‌ها در همین دوره تنها 6/15 درصد افزایش پیدا كرده است و این رویداد یك علامت سؤال بزرگ و بار در مقابل عنوان اثرگذاری همچون «بازده و عملكرد واقعی شبكه بانكی كشور» قرار داده است. عملكرد ریالی بانك‌ها در بخش سپرده و تسهیلات آمار جدید بانك مركزی از دو شاخص مهم و حیاتی جذب سپرده و پرداخت تسهیلات توسط شبكه بانكی كه دوره پنج ماهه فروردین تا مردادماه امسال را در برمی‌گیرد نشان می‌دهد شبكه بانك‌های فعال ایران شامل بانك‌های دولتی، بانك‌های غیردولتی و خصوصی و همچنین یكی دو مؤسسه مالی و اعتباری طی دوره زمانی یاد شده امسال جمعاً‌موفق به جذب یك میلیون و 16 هزار و 693میلیارد تومان از نقدینگی و منابع پولی مازاد در دست مردم در قالب انواع سپرده‌های بانكی شده و به این ترتیب در مقایسه با 777 هزار و 432 میلیارد تومان سپرده جذب شده در دوره پنج ماهه سال گذشته، موفق به ثبت نرخ رشد 8/30 درصدی برای سپرده‌های جذب شده در پنج ماه امسال شده‌اند.در نقطه مقابل این شاخص اما مطابق آنچه كه آمار (نه چندان در دسترس و سهل‌الوصول) بانك مركزی به تصویر كشیده است نهایت عملكرد شبكه بانكی كشور در بخش پرداخت وام‌ها و تسهیلات طی پنج ماهه امسال به رقمی معادل 951 هزار و 264 میلیارد تومان ختم شده است كه نسبت به مجموع 823 هزار و 61 میلیارد تومان تسهیلات پرداخت شده به مردم در پنج ماهه پارسال فقط 6/15 درصد افزایش پیدا كرد. ماه‌های موفق و ناموفق بانك‌ها در جذب سپرده در میان این پنج ماه كه آمار عملكرد بانك‌ها در هر یك از آنها به تفكیك آورده شده، عنوان موفق‌ترین دوره یك ماهه و در بخش جذب سپرده مردادماه 88 تعلق می‌گیرد. چرا كه در این دوره 31 روزه میانه تابستان امسال، شبكه بانك‌های فعال كشور جمعاً رقمی بیش از 213 هزار و 401 میلیارد تومان انواع سپرده‌های مردمی را جذب كرده و با توجه به رقم 156 هزار و 917 میلیارد تومان سپرده جذب شده در مردادماه سال گذشته، به رشدی برابر با 36 درصد دست پیدا كردند. در نقطه مقابل نیز اما نه یك ماه بلكه دو ماه فروردین و اردیبهشت ماه مشتركاً عنوان ناموفق‌ترین دوره زمانی یك ماهه در جذب سپرده برای شبكه بانكی را با ثبت ركوردی معادل 26 درصد رشد در هر یك از این دو ماه در مقایسه با ماه‌های مشابه سال 87 به نام خود ثبت كردند. رقم ریالی سپرده‌های جذب شده در فروردین ماه 88 برابر با 193 هزار و 415 میلیارد تومان و در اردیبهشت ماه 88 رقمی معادل 195 هزار و 221 میلیارد تومان اعلام شده است، در حالی كه میزان سپرده‌های جذب شده در طول سال 87 به ترتیب مبالغی در حدود 152 هزار و 872 میلیارد تومان و 154 هزار و 709 میلیارد تومان بوده است. موفق‌ترین و ناموفق‌ترین بانك‌ها در پرداخت تسهیلات در بین ماه‌های فروردین تا مردادماه امسال نیز سیستم بانكی ایران همانگونه كه رقم مجموع تسهیلات پرداختی‌اش در كل پنج ماه نیز به روشنی حكایت از نزول شدید این بخش از فعالیت حیاتی آن دارد، تك تك این پنج ماه نیز آماری ناامید كننده را به تصویر كشیده‌اند اما به هر ترتیب اگر به دنبال بدترین ماه در میان پنج ماه بد باشیم نهایتاً به اردیبهشت ماه 88 می‌رسیم كه با 185 هزار و325 میلیارد تومان تسهیلات پرداخت شده طی این دوره در مقایسه با اردیبهشت 87 رشد نازل 4/13 درصدی را به نام خود سند زد. برای ممانعت از انتقاد صرف و قطع امید كامل و برای آنكه متهم به منفی‌نگری و یكسره نیمه خالی لیوان را دیدن نشویم و نیم نگاهی به نیمه نه چندان پر لیوان نیز بیندازیم، مرداد ماه 88 را به عنوان موفق‌ترین ماه بانك‌ها در طول پنج ماه فعالیت و پرداخت تسهیلات به حضور خوانندگان گرانقدر معرفی كرده و یادآور می‌شویم كه در پنجمین ماه امسال شبكه بانكی ایران به رشد4/17 درصدی در پرداخت تسهیلات نایل شد كه ماحاصل آن پرداخت 195 هزار و 779 میلیارد تومانی تسهیلات بانك‌ها در این ماه در مقابل 166 هزار و 698 میلیارد تومان تسهیلات پرداخت شده در دوره 31 روزه مرداد 87 بوده است.جدول ضمیمه گزارش به روشنی نشان می‌دهد كه دو كفه ترازوی عملكرد پنج ماهه بانك‌ها در جذب سپرده و پرداخت تسهیلات از سال 83 تا پیش از امسال یعنی تا سال 87 همواره به نفع كفه تسهیلات سنگینی می‌كرده و امسال بالاخره بانك‌ها پس از چند سال بسیار سخت و پرفشار كم آورده‌اند و نیازمند تجدید قوا هستند، چه در غیر این صورت دور زمانی نخواهد بود آن روزی كه همین رشدهای مثبت حداقلی را هم با پیشوند «یادش بخیر» به یاد آوریم و سمت و سوی ركوردشكنی بانك‌ها را به شكل سقوط آزاد آن هم بدون چتر نجات نظاره‌گر باشیم.