انزوای کتاب در دوران استیلای فضای مجازی!
کد خبر: 1088777
لینک کوتاه: https://www.Javann.ir/004ZEv
تاریخ انتشار: ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۲۲:۰۰
علی شیرین

روزگاری کتاب و کتابت، کتابداری و کتابخانه‌سازی یکی از مدار‌های توسعه علم و دانش و فضیلتی بی‌مثال و برخورداری از کتابخانه‌ای پر بار، نشانه فرهیختگی و دانشمندی و اعتلا بود؛ البته هنوز هم هست. فکر نکنید می‌خواهم بگویم نیست، نه! چراکه هنوز هم کسب سواد و دانش‌افزایی و طلب فضیلت و فرهیختگی از مدار کتاب و مسیر مطالعه و درک معرفت و کسب علم می‌گذرد.
اما آنچه امروز ریل این مسیر کم‌فروغ را تغییر داده‌است و تهدید به شمار می‌رود و موجبات نگرانی دلسوزان و صاحبنظران را هم فراهم کرده‌است، سطحی‌نگری نسل‌نو و دانش‌آموخته در سایه سیطره اطلاع‌یابی از فضای مجازی و حاکمیت مطلق و عنان‌گسیخته مطالعات مجازی و دوری‌گزینی از منابع و مصادر علم و دانش و بستر‌های دگرگون‌ساز، یعنی کتاب و کتابخانه‌هاست.
کتاب فی نفسه بستر عمیق اندیشه‌ورزی، دانش‌پروری و محل تبادل دانش‌های نویافته و تعامل اند‌یشه‌ها و تفکرات ژرف و تجدد‌خواه بر پایه سال‌ها کاوش و کوشش دانشمندان و پژوهشگران در منابع بی‌شمار و عرضه این نویافته‌ها به اهل دانش و بینش و پژوهش و معرفت است. کتاب و بستر نوشتن و تحقیق علمی و پژوهش‌های حرفه‌ای و نظام‌مند است که تحولات و تغییرات علمی و اجتماعی را رقم می‌زند، چنانکه در تمام دنیا نیز آخرین یافته‌های علمی و تحقیقی و نگرش‌های نوین و تحولات اجتماعی و فلسفی بر بستر تبادل اندیشه‌ها در کتاب‌ها و منابع علمی و یافته‌های نوین تحقیقی رقم می‌خورد و بوده‌اند آثاری که در قالب کتاب دنیا را متحول کرده اند و قدرت تغییر و تحول و تأثیرات فکری و معنوی کتاب بار‌ها آزموده شده‌است. البته نمی‌توان در این تحولات، منکر تأثیرگذاری سایر عرصه‌های هنری وفرهنگی شد، اما نقش کلیدی را همچنان کتاب برعهده دارد و خواهد داشت و لزوماً مبدأ، منبع و منشأ تحولات فکری بشر است.
در این سال‌ها در کشورمان با گسترش فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها و تغییر بستر مطالعه از فضای فیزیکی به فضای مجازی بخش اعظمی از زمان و وقت مطالعه‌گران و کتابخوانان در فضای مجازی سپری می‌شود، ضمن آنکه نسخه‌های الکترونیکی و پی‌دی‌اف کتاب‌ها و جزوات و تحقیقات علمی و فرهنگی نیز در این فضای قانونی یا غیر‌قانونی منتشر شده و در دسترس قرار گرفته‌است و بعضاً نسخه‌های فیزیکی و مکتوب در محاق فراموشی وکم‌توجهی قرار گرفته‌است و نتیجتاً مخاطبان کتابخانه‌ها هم کاهش یافته‌اند. خطرات مطالعات بر بستر مجازی غالباً شامل: کم‌اعتباری، بی‌اعتباری و بی‌اعتمادی، سهل‌اندیشی، سطحی‌نگری و کم‌عمق بودن و گذرا بودن مطالب و محدودیت در بسط مطلب است که اجتناب‌ناپذیر است.
تأثیر‌ات فضای مجازی بر نگرش مخاطبان پربسامد، اما کوتاه و سطحی و روبنایی، اما تأثیر‌گذاری کتاب بر نگرش و بینش مخاطبان و کتابخوانان کم‌شمار، ولی عمیق، وثیق و حائز اهمیت است. نکته حائز اهمیت در این عرصه، لزوم توجه و سرمایه‌گذاری برای آشنایی، انس و الفت نسل جوان از دوران کودکی و نوجوانی با کتاب و دمخور شدن این نسل با کتاب و مکتوبات است تا جذابیت‌های سایر زمینه‌ها نتواند آن‌ها را مسحور و مجذوب خود کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد مبدأ رشد و تعمیق فرهنگ کتابخوانی در بستر خانواده‌ها صورت می‌گیرد و اگر خانواده‌ها خود با کتاب مأنوس و مألوف باشند، فرزندان نیز طبیعتاً در این مسیر قرار خواهند گرفت، اما وقتی خود والدین بیشترین ساعات طولانی دورهمی خانوادگی را به سرکشی و سرگردانی در کانال‌ها، گروه‌ها و پیج‌ها می‌گذرانند، فرزندان نیز اوقات خالی و خلأ‌های خود را با فضای مجازی و دوستی‌ها در شبکه‌های اجتماعی پر می‌کنند وآن وقت نباید انتظار داشت کتابخانه‌ها پر و کتاب‌ها شمارگانی بیشتر از ۱۰۰ نسخه داشته‌باشند. البته روز‌آمد‌سازی کتابخانه‌ها، تأثیرات رسانه‌ها، مراکز آموزشی و تربیتی، وضعیت اقتصادی و اجتماعی و گرانی کتاب نیز همه کم و بیش در کم‌رونقی فضای مطالعه و کم‌توجهی به فرهنگ کتابخوانی تأثیر‌گذار بوده‌است. حال در این وضعیت برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب جرقه‌ای است در این تاریکی تا شاید توجهات مغفول را به کتاب جلب کند.

نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدید ها
عناوین پیشنهادی
آخرین اخبار