براساس وعدههایی که در دولت حسن روحانی به مردم داده شد تاکنون باید حجم قاچاق کالا و ارز در کشور به عدد صفر نزدیک میشد، اما این تجارت اقتصاد برانداز با قوت به گردش مالی چندین میلیارد دلاری خود هم به شکل صادرات و هم به شکل واردات ادامه میدهد و گویا کسی هم جلودارش نیست. بدتر از همه آنکه برخی از دستگاهها به جای اینکه امروز در رابطه با انجام تکالیفشان جهت مبارزه با قاچاق کالا و ارز گزارش به افکار عمومی بدهند، بهطور مجدد بهانه تحویل میدهند و شاید به همین دلیل است که برای برخی از مدیران و معاونان دو وزارتخانه به خاطر تعلل در تکمیل سامانه جامع تجارت پرونده قضایی تشکیل شده است.
براساس وعده مسئولان در دولت حسن روحانی، حجم قاچاق کالا و ارز تاکنون باید به کمترین میزان ممکن کاهش مییافت، اما متأسفانه حجم این تجارت اقتصاد برانداز و فعال اقتصادی بدبختکن همچنان در کانال چندین میلیارد دلاری در سال قرار دارد و واقعاً دیگر مشخص نیست برای ساماندهی حوزه قاچاق کالا و ارز باید چه کاری انجام داد.
امروز به جای اینکه صنعت پوشاک و لوازم خانگی ایران در کشورهای همسایه، بهویژه روسیه صادرات چندین میلیارد دلاری در سال داشته باشد، متأسفانه کاشف به عمل آمده که این صنعت طی سالهای اخیر به واسطه ورود کالای قاچاق به شدت تضعیف شده و برخی از فعالان این صنف ورشکست شدهاند.
در این میان واقعاً برای افکار عمومی این پرسش مطرح است که چرا ریشه قاچاق کالا و ارز کنده نمیشود تا اقتصاد از زیر بار کالاهای خارجی که به شکل قاچاق وارد کشور میشوند دربیاید و تنفسی بکشد. در عین حال مشخص نیست دستگاههایی که در این سالها باید تمامی فرایندهای ورود و خروج کالا به کشور را شفاف و سیستمی میکردند، واقعاً به وظایف خود عمل کردهاند یا اینکه کلی بهانه برای فرار از تکلیف آوردهاند.
در سالهای پیش وقتی حجم قاچاق کالا و ارز سالانه حدود ۱۲ میلیارد دلار بود، وعده داده شد که قاچاق کالا و ارز به تدریج کاهش یابد و ارقام یک تا ۲ میلیارد دلار در سال نزول کند، اما وضعیت انبارها و بازارها به وضوح نشان از واقعیت دیگری دارد و مشخص نیست چه زمانی قرار است به واقع یک تحول اساسی و بنیادین در حوزه مبارزه با قاچاق کالا و ارز رقم بخورد.
مدیرکل نظارت بر سامانههای مبارزه با قاچاق کالا و ارز از تشکیل پرونده قضایی برای وزارتخانههای راه و شهرسازی و جهاد کشاورزی به خاطر کوتاهی در تکمیل سامانه جامع تجارت خبر داد.
به گزارش صداوسیما، دهقانینیا مدیرکل نظارت بر سامانههای مبارزه با قاچاق کالا و ارز گفت: پروندههایی که تشکیل شده، مربوط به وزارتخانههای راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی، سازمان گمرک و برخی سازمانهای دیگر است.
وی افزود: در وزارت جهاد کشاورزی برای سه نفر از معاونان سابق به واسطه اخلال و تأخیر در ارسال اطلاعات تشکیل پرونده شده که این افراد براساس تبصره (۲) ماده (۵) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، به دو سال انفصال از خدمات دولتی محکوم شدهاند.
دهقانینیا افزود: در وزارت امور اقتصاد و دارایی و مشخصاً در گمرک هم همین اتفاق افتاده و برای رئیس کل سابق گمرک نیز به اتهام ارسال اطلاعات خلاف واقع، ناقص و با تأخیر به سامانه جامع تجارت حکم قطعی صادر و اجرا شده است. مدیر سامانه جامع تجارت نیز با اشاره به تکمیل زیرساختهای نرمافزاری در حوزه تجارت خارجی و داخلی گفت: متأسفانه در حوزه تبادل اطلاعات که نیاز به تعامل بین دستگاهی وجود دارد، هنوز به درصد قابل قبول نرسیدهایم.
شیرازیان با بیان اینکه در حوزه شناسه کالا هم وزارتخانه جهاد کشاورزی، سازمان غذا و دارو، گمرک و دبیرخانه مناطق آزاد به صورت کامل به چرخه نپیوستهاند، افزود: برخی از دستگاهها شناسههای داخلی خودشان را دارند و در تناظر با شناسه کالا عقب هستند و این نیاز به پیگیری بیشتری دارد.
وی نبود زبان مشترک را از جمله موانع همسانسازی سیستم بیان کرد و گفت: در تبادل اطلاعات باید گام به گام پیش برویم و اکنون تا سطحی از یکپارچگی رسیدهایم، اما از نظر ما قابل قبول نیست.
شیرازیان درباره اینکه کدام دستگاهها با عقبماندگی تکمیل چرخه سامانه مواجهند، خاطرنشان کرد: در حوزه تکالیف دورهای، دبیرخانه مناطق آزاد از پنج تکلیف مورد نظر سه مورد را انجام نداده است. گمرک، سازمان غذا و دارو و وزارت جهاد کشاورزی هم از زمانبندی تعیین شده همچنان عقب هستند.
همچنین سرپرست دفتر فناوری اطلاعات گمرک گفت: پس از اظهار کالا در گمرکات، ما نیز بلافاصله اطلاعات را از طریق سرویسهای تبادل اطلاعات به سامانه جامع تجارت ارسال میکنیم.
باقریپور درباره اینکه گمرک چند درصد کارها را به پایان رسانده است، افزود: هماکنون در حوزه محتوا، حدود ۷۰ درصد از اطلاعات را داریم و در سایر موارد هم باید شناسه کالا مستقر شود. سرپرست دفتر فناوری اطلاعات گمرک با بیان اینکه گمرک کار تکمیل سامانه را به پیمانکار سپرده است، گفت: متأسفانه قرارداد توسعه برای باقیمانده کارها بسته نشده و ما در حوزه تبادل اطلاعات همچنان مشکل داریم.