محمدمهدی سیار و وحید یامینپور در گردهمایی فعالان علوم انسانی با عنوان مرتضی و ما درباره نقش شهید آوینی در ادامه مسیر انقلاب اسلامی سخنرانی کردند.
محمدمهدی سیار، شاعر کشورمان در سیزدهمین گردهمایی فعالان علومانسانی انقلاب اسلامی با عنوان «مرتضی و ما» با بیان اینکه شهادت آوینی راه کتابهایش را به خانه مذهبیها باز کرد، گفت: شهادت آوینی اولین اثری که گذاشت درباره کتابهای او بود، البته پیش از آن صدای روایت ایشان در خانه همه ما بود، اما فکر میکردیم این صدا گوهر جنگ است که روایت میشود و صدا و تیتراژ روایت فتح جوری بود که فکر نمیکردیم آدمهایی هم باشند که با یکدیگر درگیریهایی داشته باشند.
وی در خصوص اولین برخورد با آوینی در زندگی خود گفت: آوینی من و خیلیهای دیگر را از یک سادهانگاری در مواجهه با زندگی، حیات و تمدن نجات داد. شهادت آوینی پای بحثهای ممنوعهای را به تلویزیون باز کرد چراکه در این ایام میشد میرشکاک را در تلویزیون دید. نوشتههای آوینی در نوجوانی من به قدری متفاوت بود که به راحتی میتوانستم آدمها را به دو دسته تقسم کنم؛ کسانی که آوینی را خواندهاند و آدمهایی که آوینی نخواندهاند. آدمهایی که آوینی نخواندهاند همواره برای من یک خامی و ناپختگی در مواجهه با علم و تمدن دارند.
شهید آوینی شالوده شکن ایماژ شهادت بود
محمدرضا وحیدزاده نیز در بخش دیگری از این نشست در سخنانی از نسبت اهالی دهه۶۰ با شهید آوینی و مفهوم ایثار و شهادت پرداخت و گفت: مفهوم ایثار و شهادت با زندگی ما گره خورده بود و ایماژی برای ما ساخته بود که میخواستیم به این تصویر دست بکشیم ولی چیزهایی این دسترسی را به تعویق انداخت. وحیدزاده آشنایی خود با شهید آوینی را مربوط به دوران دانشجویی دانست و عنوان کرد: شهید آوینی شالوده شکن ایماژ شهادت بود؛ شهیدی که ما آن را در افرادی همچون شهید همت، خرازی و باکری جستوجو میکردیم. شهید آوینی از چند وجهه این ایماژ را برای ما شکست که اولین مسئله مربوط به زمان شهادت او بود، لذا زمان شهادت او یک اتفاق بود که میگفت بازی هنوز تمام نشده است.
وی خاطرنشان کرد: ما با اسوهای روبهرو بودیم که فیلم میدید، اهل هنر بود و نقاشی میکشید. او دعوا میکرد و با سخنرانیهایش گاهی شهر را به هم میریخت و نسبت دیگری از مفهوم ایثار و شهادت نشان داد.
آوینی و الفبای روشنفکری انقلابی
وحید یامینپور نیز در این گردهمایی با بیان اینکه شهید آوینی در جریان فکری انقلاب اسلامی برای انتقال جبهه انقلاب از فضای ایدئولوژیک به روشنفکری انقلاب، نقش یک لولا را ایفا کرد، گفت: این نقش منحصربهفرد است، اقتضای انقلاب اسلامی و بلافاصله دفاع مقدس، یک دهه فضایی را ایجاد کرده بود که مقتضای فضای ایدئولوژیک و روایت رسمی از رویدادهای ملی و جهانی بود.
وی با اشاره به پایان جنگ گفت: بعد از جنگ اگر ما کسانی را نداشتیم تا برایمان بستری از تفکر برای پاسخ به سؤالات عمیقتر و پرسشهای جدیتر و صورتبندی آرمانها و مفاهیم فراهم کنند، با مشکل روبهرو میشدیم و معلم ما در این دوره شهید آوینی است و الفبای روشنفکری انقلابی را آوینی در دهان ما گذاشت.
معاون وزیر ورزش و جوانان تصریح کرد: شهید آوینی چند اتفاق مهم را رقم زد، امکان مخالفت با سیاستهای رسمی نظام جمهوری اسلامی را برای بدنه فکری انقلاب اسلامی فراهم کرد، به این معنا که آنچه دولتمردان و سیاستورزان میگویند، وحی منزل نیست و مخالفت با آن مخالفت با اصل نظام اسلامی نیست. امکان فرا رفتن از هیجانات سیاسی به تفکر سیاسی و امکان نقد شعارزدگی و عبور از سادهانگاری در حوزه شئون تمدنی را برایمان فراهم و ما را از شعارزدگی در حوزه هنر و شئون تمدنی دور کرد.
دهه۷۰ من نوجوان بودم و فضای انقلاب اسلامی حجم سنگینی از افسردگی و ناراحتی و نگرانی نسبت به آینده داشت. به گمانم آوینی با روایتی که داشت ما را از این فضای افسرده عبور داد و به ما آموخت که از این تجربه شکوهمند اثر تولید کنیم و درباره آن با ادبیات جدید سخن بگوییم. او با بنیان نهادن نقد هنری در دهان جریان انقلاب، سرآغاز راه جدیدی برای فرهنگ و هنر انقلاب بود.
