مازندران از جمله استانهایی است که به دلیل اقلیم و موقعیت جغرافیایی توانایی تولید انواع محصولات کشاورزی را دارد و با توجه به صادراتی بودن برخی آز آنها فعالان این عرصه برای بالابردن میزان تولیداتشان به استفاده از سموم و موادشیمیایی روی آوردهاند؛ سمومی که حالا به عاملی بر ایجاد انواع سرطانها در میان مازنیها تبدیل شده است. به همین خاطر ساکنان مناطق مختلف این استان نیازمند ساخت مراکزی برای خدماترسانی به بیماران سرطانی هستند. مثل آملیها که پنج سال است و منتظر نشستهاند تا مرکز جامع تشخیص و درمان بیماران سرطانی این شهر راهاندازی شود و حالا به گفته معاون سیاسی امنیتی استاندار مازندران با تعیین تکلیف واگذاری زمین این پروژه زمین مانده راهاندازی خواهد شد.
براساس آخرین آمار بروز سرطانها در ایران با محاسبه سرطان پوست سالانه حدود ۱۳۵هزار نفر به انواع این بیماری مبتلا میشوند که ۱۰سرطان نخست شایع در ایران بدون محاسبه سرطان پوست در هر دو جنس شامل سرطانپستان، پروستات، روده بزرگ، معده، ریه، مثانه، تیروئید، لوکمی، رحم، مغز و سیستم عصبی است. از میان مبتلایان به سرطان بیش از ۵۵هزار مرگ سالانه ناشی از انواع این بیماری در ایران آن را به عنوان نخستین عامل مرگ زودرس در کشور معرفی کرده است.
در همین رابطه رئیس پژوهشکده بیماریهای گوارش و کبد ایران سرطان را پرهزینهترین بیماری دانسته و با بیان اینکه دو سوم بیماران مبتلا به سرطان گرفتار هزینههای کمرشکن سرطان میشوند، گفته است: «به طور میانگین سالانه ۳۴هزار مرگ از مجموع ۱۲۲هزار مرگ زودرس در افراد زیر ۷۰سال و ۱۱هزار مرگ از مجموع ۸۵هزارمرگ خیلی زودرس در افراد زیر۵۰سال ناشی از سرطانهاست. در میان استانهای ایران، مازندران از جمله استانهایی است که بیشترین آمار بیماری سرطانی را به خود اختصاص داده است. بیماری که بسیاری از متخصصان و فوق متخصصان برای ریشهیابی آن به مطالعات و پژوهشهای گستردهای دست زدند تا به جلوگیری از پیشرفت آن در میان شهروندان بپردازند. امروزه این مطالعات روی انواع موادغذایی در دستور کار قرار گرفته تا آگاهی مردم را بالا برده و از خوردن عوامل ایجاد بیماری سرطان منع کند. مازندران نیز با توجه به شرایط اقلیمی و موقعیت جغرافیایی از تولیدات متنوع غذایی بهرهمند است که مردمانش برای بالا بردن میزان تولید محصولات کشاورزی و دام و طیور به استفاده از سموم و موادشیمیایی روی آوردهاند که حالا به عاملی بر ایجاد انواع سرطانها تبدیل شده است. رایجترین بیماری سرطانی نیز در این استان به معده و گوارش بر میگردد که مطالعه این بیماری از سوی متخصصان و پزشکان به طور جدی در دستور کار قرار گرفته است.
مرکزی که در حد حرف باقی ماند
پاییز سال ۱۳۹۵ بود که یکی از اعضای هئیتمدیره انجمن حمایت از بیماریهای سرطانی آرین آمل با بیان اینکه هویت این مجموعه انجمن خیریه و ثبت شده مؤسسات مردم نهاد کشور است، گفت: «در این انجمن ۶۰۰ مددجو از کمکهای این مؤسسه بهرهمند میشوند. حمایت به این انجمن در چند دسته مالی که شامل کمک هزینه بیماران سرطانی، معنوی مثل برگزاری کلاسهای روانشناختی به صورت فردی و جمعی آن هم به صورت هفتگی با برگزاری کلاسهای ورزش، برگزاری اردو برای مددجو به منظور تقویت روحیه و ارائه خدمت به سه شکل خدمت مطلق، امانتدادن تجهیزات به بیماران نیازمند و مراجعه به کلینیک میشود.» حرفهای محسن آسوری وقتی مورد توجه ویژه قرار گرفت که اعلام کرد: «قرار است کلینیکی در سه طبقه ساخته و به ارائه خدمات بپردازد که در طبقه سوم این کلینیک مرکز تشخیص زودرس سرطان به منظور پیشگیری از افزایش سرطان راهاندازی میشود.»، اما از آن زمان کاری پیش نرفت و با اینکه پیوسته عنوان میشد مشکلات بیماران سرطانی بیشتر و بیشتر میشود، ولی ساخت کلینیک هیچ پیشرفتی نداشت. تا اینکه چند روز پیش معاون سیاسی امنیتی استاندار مازندران، از تعیین تکلیف واگذاری زمین برای ساخت هرچه سریعتر مرکزجامع تشخیص، درمان بیماران سرطانی آمل خبر داد و گفت: «ساخت این مرکز نیمه کاره مانده و همین امر مشکلات زیادی برای بیماران به وجود آورده است. به همین خاطر واگذاری زمین مورد نظر انجمن حمایت از بیماران سرطانی آرین در این هفته با حضور سرپرست دانشگاه علوم پزشکی مازندران، مدیرکل منابع طبیعی مازندران، فرماندار و مسئولان شهرستان آمل و اعضای این انجمن تعیین تکلیف و طی صورتجلسهای به این انجمن واگذار خواهد شد.» روحالله سلگی به علت توقف چندساله در ساخت کلینیک جامع تصویربرداری و مرکز تشخیص زودهنگام سرطان آرین هم گریزی زد و ادامه داد: «کمتر از نیمی از ساختمان این کلینیک بسیار مهم و اثرگذار در شهرستان آمل ساخته شده و متأسفانه به علت کمبود اعتبار و پیگیری نشدن در سالهای گذشته متوقف شده است. این موضوع هم در جلسه پیشبینی شده هفته جاری در محل انجمن آرین تعیین تکلیف و برای شتاب بخشیدن به روند ساخت آن از وزارت بهداشت و درمان درخواست اعتبار خواهد شد.»
وی با اشاره به اینکه حضور نهادهای خیریهای برای کمکرسانی به بیماران و رسیدگی به معیشت خانوادههای آنها اقدام ارزشمند در جهت کمکردن بار مسئولیتی دولت در قبال این بیماران است، وکمکهای خیرین در مناطق مختلف به دلیل خلأهای دولت است و دولت و دستگاههای اجرایی باید در کنار خیرین باشند تا بتوانند با هم افزایی مناسب به مردم خدماترسانی کنند.» ناگفته نماند پنج سال پیش عضو هیئت مدیره انجمن حمایت از بیماریهای سرطانی آرین آمل برنامه آینده این کلینیک را تداوم و توسعه خدمات این مرکز عنوان کرده و گفته بود: «۱۹ متخصص و فوق تخصص آماده خدمت به بیماران سرطانی هستند.» امیدواریم هنوز هم همان برنامهها وجود داشته باشد و متخصصان آماده کمک به شهروندان باشند.
کنترل سموم یعنی کنترل سرطان
به گفته متخصصان یک سوم از سرطانها قابل پیشگیری و یک سوم دیگر نیز قابل درمان است و در نهایت نزدیک به ۷۰ درصد سرطانها قابل درمان و پیشگیری هستند. در حال حاضر بیشتر سرطانها با غربالگری و خود مراقبتی و تشخیص در مراحل اولیه قابل کنترل و درمان هستند. عوامل خطرزا برای سرطان تغذیه ناسالم از جمله فستفودها، چربیها و موادشیمیایی، موادنگهدارنده در کنسروها و غذاهای نمک سود شده و نیز کم تحرکی و چاقی و استفاده از دخانیات به شمار میرود. ضمن اینکه اعلام شده در مازندران چند غذای صادراتی مثل برنج، مرکبات، صیفیجات و مرغ تولید میشود که باید سموم مرتبط با این موادغذایی را از بین برده و به راهکارهای جدیدی برسند. چون سمومی که میزان تولیدات را بالا میبرند، به همان میزان هم آمار سرطانیها را افزایش میدهند. به هر حال هم اکنون یکی از نیازهای مبرم شهر آمل راهاندازی مرکزی برای تشخیص و درمان بیماریهای مرتبط با سرطان است؛ مرکزی که بتواند حتی به شهرهای اطراف و روستانشینان هم خدمات ویژهای ارائه کند و با تشخیص و راهنمایی متخصصان آمار مرگ و میرهای ناشی از این بیماری را کاهش دهد.
