بزرگترین آوردگاه فوتبالی جهان امسال با حضور بهترین تیمهای دنیا در قطر برگزار خواهد شد و این بار نیز همانند ادوار قبلی خیلیها مدعی هستند و هیچ تیمی را نمیتوان دستکم گرفت. در جامجهانی نباید انتظار داشت با تیمهای ضعیف همگروه شد. قرعهکشی جام ۲۰۲۲ انجام شد و تیم ملی کشورمان در گروه دوم رقابتها با انگلیس، امریکا و یکی از سه تیم اروپایی اسکاتلند، ولز و اوکراین قرار گرفته است. مصاف با نایب قهرمان یورو ۲۰۲۰ با همه ستارههایش و امریکایی که نسبت به ۲۴ سال پیش پیشرفت خوبی داشته است، اگرچه آسان نخواهد بود، اما سابقه نشان میدهد ایران به رویارویی با حریفان اسمورسمدار در جام جهانی عادت دارد.
جام ۱۹۷۸ آرژانتین
تیمیکه برای نخستین بار به جامجهانی میرسد هم بیتجربه است و هم حریفان به چشم زنگ تفریح به آنها نگاه میکنند. تیمملی ایران در جامجهانی ۱۹۷۸ آرژانتین همین شرایط را داشت؛ تنها نماینده آسیا در آن دوره با نسل طلایی آن دوره به جنگ سه تیم قدرتمند هلند، اسکاتلند و پرو رفت و برخلاف انتظارات عملکرد خوبی داشت و حتی یک امتیاز هم به دست آورد. در ۱۷ خرداد ۵۷ وقتی اسکاتلندیهای پرمدعا با ستارههایی، چون آرچی گمیل، کنی دالگلیش و جو جوردن میخواستند ایران را کیسه گل کنند، جوری اسیر انگیزه و توانایی بالای ملیپوشان کشورمان شدند که تا ابد یادشان نخواهد رفت. اسکاتلندی که خودش را مدعی قهرمانی میدانست به لطف گلبهخودی آندرانیک اسکندریان نیمه اول از ما پیش افتاد ولی ایرج داناییفرد در دقیقه ۶۰ بازی را به تساوی کشید تا هم اولین گلزن تاریخ فوتبال ایران در جامجهانی لقب بگیرد و هم یک امتیاز تاریخی برای ما ثبت شود. اسکاتلندیهای مغرور به خاطر همین تساوی که در شهر کوردوبا به دست آوردند، حتی از مرحله گروهی هم بالا نیامدند و خیلی زود بلیت برگشت گرفتند. بیتجربگی بازیکنان ایران در بازی با هلند هم کار دستمان داد؛ نایب قهرمان دوره گذشته در حالی ۳ بر صفر تیم ما را شکست داد که دو گلش را از روی نقطه پنالتی به ثمر رساند. هلند در جام ۱۹۷۸ تا فینال پیش رفت. باخت ۴ بر یک مقابل پرو در بازی سوم نیز با ثبت دومین گل ایران به نام حسن روشن به پایان رسید.
جام ۱۹۹۸ فرانسه
بعد از آن صعود رؤیایی و تاریخی و شیرینی جشن ملی پیروزی بر استرالیا، با آلمان، یوگسلاوی و امریکا همگروه شدیم. بعد از ۲۰ سال غیبت و مسیر دشوار تا صعود، همه منتظر دیدن نسل طلایی فوتبال ایران بودند. بازی درخشان با یوگسلاوی آغاز کار بود. حریف موقعیت زیادی برای گلزنی نداشت و مقهور آمادگی تیم کشورمان شده بود. تک گل یوگسلاوی با ضربه آزاد میهایلوویچ زده شد، وگرنه با دفاع خوب ایران این تیم نمیتوانست دروازه نکیسا را باز کند. ۳۱ خرداد ۷۷ اوج هنرنمایی تیم ۹۸ بود؛ جدال به یادماندنی با امریکا و پیروزی ۲ بر یک با گلهای مهدویکیا و استیلی یک جشن ملی دیگر برای مردم ایران رقم زد. شاگردان جلال طالبی در بازی سوم برابر آلمان هم حسابشده و منظم ظاهر شدند و انصافاً در مقابل ژرمنها عملکرد خوبی داشتند.
جامجهانی ۲۰۰۶ آلمان
تیمملی بعد از یک دوره غیبت در جامجهانی با هدایت برانکو به آلمان رفت و با تیمهای پرتغال، مکزیک و آنگولا همگروه بود. در این دوره چهرههایی، چون علی دایی، وحید هاشمیان، مهدویکیا و علی کریمی در ترکیب تیم حضور داشتند. بازی اول با مکزیک را ۳ بر یک واگذار کردیم و در بازی دوم هم ۲ بر صفر مغلوب پرتغال شدیم. به رغم شکست در هر دو بازی ملیپوشان ما بازی قابل قبولی را به ویژه در نیمه اول ارائه دادند و در بازی آخر هم آنگولا را با تساوی یک – یک متوقف کردند.
جامجهانی ۲۰۱۴
کارلوس کیروش، سرمربی تیم کشورمان بود و با استفاده از بهترین نفرات و لژیونرها در آن دوره تیمی منسجم و با قدرت دفاعی بالا راهی برزیل کرد تا حریف جدی برای نیجریه، آرژانتین و بوسنی باشیم. تساوی بدون گل برابر نیجریه نوعی تاریخسازی بود چراکه برای اولین بار تیم ایران جامجهانی را با شکست آغاز نکرد، ضمن اینکه اولین امتیاز را در بین تیمهایی آسیایی در این دوره به دست آورد. آرژانتین در ورزشگاه مینیرو برای شکستن خط دفاع و باز کردن دروازه ایران جان کند. لیونل مسی در وقتهای اضافه بالاخره یک گل زد تا صعود آلبیسلسته به دور بعد قطعی شود. پس از این بازی کارشناسان مطرح فوتبال جهان به بازی خوب بازیکنان ایران اذعان کردند و تیم کشورمان را مستحق باخت ندانستند. شکست ۳ بر یک برابر بوسنی نیز در شرایطی اتفاق افتاد که چهرههای شناختهشدهای، چون ادین ژکو و پیانیچ در ترکیب این تیم حضور داشتند و گلزنی کردند.
جامجهانی ۲۰۱۸
در این دوره نیز ایران در گروه B قرار گرفت و با اسپانیا قهرمان جامجهانی ۲۰۱۰، پرتغال قهرمان یورو ۲۰۱۶ و مراکش قهرمان جام ملتهای آفریقا ۲۰۱۸ همگروه شد. گروه مرگ اگرچه ترسناک بود ولی قدرت، انگیزه و اتحاد تیمملی را به رخ دنیا کشید. ترس از کیسه گل شدن و زیر سؤال رفتن آبروی فوتبال ایران در روسیه وجود داشت ولی کیروش باتجربه باز هم تیمی قوی راهی مسابقات کرد. جدال با مراکش در اولین دیدار برایمان سرنوشتساز بود چراکه نتیجه آن قطعاً روی عملکردمان در دیدارهای بعد تأثیر میگذاشت. مراکشیها آنقدر تحت فشار بودند که بازیکن این تیم در وقتهای تلف شده دروازه خودی را باز کرد، پیروزی یک بر صفر ایران جشن و شادی را به مردم هدیه داد. تساوی پرتغال و اسپانیا ایران را صدرنشین گروه کرد؛ اتفاقی که باورش برای دو مدعی اروپایی بسیار سخت بود. تیم کیروش باز هم تاریخساز شد و برای نخستین بار جامجهانی را با پیروزی آغاز کردیم. اسپانیا با تیکیتاکی معروفش در مصاف با یوزپلنگهای آسیا حسابی به دردسر افتاد و با یک گل تیم کشورمان را شکست داد و اگر VAR گل عزتاللهی را مردود اعلام نمیکرد، این باخت هرگز ثبت نمیشد. پرتغال در بازی آخر با تیم کیروش به هر سه امتیاز بازی نیاز داشت ولی بازیکنان ایران حسرت برد را به دل تیم کریس رونالدو گذاشتند. کوارشما تک گل پرتغال را زد و در نیمه دوم بیرانوند پنالتی رونالدو را مهار کرد. برای به تساوی کشاندن بازی تا دقیقه ۹۲ انتظار کشیدیم تا کریم انصاریفرد برخلاف رونالدو پنالتیاش را به گل تبدیل کند. دو گل زده، دو گل خورده و کسب ۴ امتیاز بهترین عملکرد ایران در ادوار مختلف را به ثبت رساند.
