با گرم شدن هوا یکبار دیگر شعلههای آتش نمایان میشوند و به جان جنگلها و مراتع کشور میافتند. از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب فرقی نمیکند که در کدام استان باشد، چون با کوچکترین جرقه آتش به راحتی دهها هکتار جنگل را خاکستر میکند. بوشهر را با کم آبی و خشکسالیهایی که طی سالهای اخیر گریبانش را گرفته میشناسیم، اما یکی از مهمترین تهدیدهایی که بیخ گوش طبیعت و منابع طبیعی این استان قرار دارد، شعلههای آتشی است که هر سال صدها هکتار از مراتع آن را از بین میبرد. سال ۹۹ حدود ۳۵۰۰ هکتار و در سال قبل هم ۹۲۵ هکتار از منابع طبیعی بوشهر در آتش سوخت.
این تیترها بسیار برای ما آشناست. «۲۰۰ هکتار از باغهای مرکبات و مراتع دشتی بوشهر در آتش سوخت»، «۶۰۰ اصله نخل بخش سعدآباد بوشهر در آتش سوخت»، «آتشسوزی به ۲ هزار و ۲۰۰ هکتار عرصههای ملی استان بوشهر خسارت زد»، «آتش به جان کوههای عسلویه افتاد»، «آتشسوزی در مراتع جم»، «مراتع دشتی همچنان در آتش میسوزد»، «آتشسوزی کوه برچک دشتستان را در برگرفت»، «وزش باد آتش مراتع کوهستانی دشتی بوشهر را شعلهورتر کرد» و آتش و آتش و آتش...
اخباری که سالهاست میشنویم و هر کدامشان حکایت خاکستر شدن هزاران درخت هستند.
بوشهر دارای شرایط طبیعی خاص و متفاوتی است و این استان علاوه بر دریا و ساحل دارای اراضی بیابانی، جنگل، مرتع و… است.
هر سال بخشی از جنگلها و مراتع بوشهر در شهرستانهای مختلف طعمه حریق میشوند و انتظار میرود که با تدوین راهکارهای مناسب از بروز حریق و آتشسوزی در این مراتع جلوگیری شود.
شعلههای آتش فقط مراتع و جنگلها را از بین نمیبرند و اتفاقات قبلی نشان داده که در کنار نابودی برخی گونههای گیاهی، حیوانات و پرندگان زیادی هم از بین رفته و شاید نسل برخی از جوندگان نیز منقرض شود.
هر چند هر سال با گرم شدن هوا در مورد احتمال وقوع آتشسوزی در نقاط مختلف طبیعت هشدار داده میشود، اما گویی مسئولان هیچ برنامه از پیش تعیین شدهای برای جلوگیری از اینگونه حوادث و محافظت از محیطزیست ندارند و ترجیح میدهند دست روی دست بگذارند تا اتفاقی رخ دهد و در نهایت از کمبود تجهیزات و نبود امکانات و نیروی انسانی کافی و نرسیدن اعتبارات سخن بگویند.
این یعنی هیچ چیز به ما مربوط نمیشود و مسئولیت اتفاقی را هم گردن نمیگیریم.
چند روزپیش وقتی مدیرکل بحران بوشهر در نشست مدیریت پیشگیری از اطفای حریق در جنگل و اراضی منابع استان شرکت کرده بود با بیان اینکه برای جلوگیری از حریق در اراضی منابع طبیعی و مراتع نیازمند افزایش آگاهی جامعه هستیم، بر استفاده از رسانهها در این فرهنگسازی تأکید کرده و گفت: «یکی از ظرفیتهای بسیار خوب در این زمینه فضای مجازی، رسانهها و صدا و سیماست که باید برای افزایش آگاهی جامعه هدف مورد استفاده قرار بگیرد.»
کوروش دهقان با اشاره به ارزش بالای زیستمحیطی و اقتصادی عرصههای منابع طبیعی ادامه داد: «عرصههای منابع طبیعی به عنوان سرمایههای ملی محسوب میشوند و برای حفاظت از این عرصهها در مقابل آتشسوزی باید توجه ویژه شود.»
وی از تدوین برنامه پیشگیری از حریق و مقابله با آتشسوزی در اراضی منابع طبیعی استان خبر داد و گفت: «تجهیزات حفاظت از عرصههای منابع طبیعی در مقابل آتشسوزی افزایش مییابد».
مدیرکل بحران بوشهر ترجیح داد همه چیز را به فرهنگسازی ختم کند و با اشاره به اینکه تقویت فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی یک ضرورت است، ادامه داد: «تولید محتوا، انجام مصاحبه با اصحاب رسانه، تدوین و تهیه پوستر برای افزایش آگاهی جامعه در حفظ و نگهداری منابع طبیعی و مراتع و لزوم همکاری و مشارکت جامعه هدف ضروری است.»
وی شناسایی آسیبها و بحرانها را مورد تأکید قرار داد و تصریح کرد: «برگزاری مانور، جلسات تخصصی و هماهنگی با نیروهای مسلح برای آمادگی مقابله با بحران آتشسوزی در مراتع و جنگلها ضروری است.»
سال خشک و امکان افزایش آتش سوزیها
سال گذشته، مراتع و جنگلهای بوشهر به دفعات دچار حریق شدند که بر اثر این آتش سوزیها چیزی حدود ۹۲۵ هکتار از منابع طبیعی این استان از بین رفت.
اما نکته حائز اهمیت اینکه اکثر این آتشسوزیها در سه ماهه اول سال رخ داد و در سالجاری به خاطر ادامه خشکسالیها و کاهش پوشش گیاهی، گرما میتواند تعداد و سرعت آتش سوزیها را بالا ببرد.
بنابراین به جاست مسئولان مربوطه حتماً از حالا فکری برای جلوگیری از این مسئله بکنند.
در همین رابطه و در ادامه نشست مدیریت پیشگیری از اطفای حریق در جنگل و اراضی منابع بوشهر، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری این استان با اشاره به کاهش آتشسوزی در مراتع و جنگلها گفت: «سال گذشته در سطح ۹۲۵ هکتار آتشسوزی در مراتع و جنگلهای استان ثبت شد که نسبت به سال ماقبل آن کاهش یافته است.»
غلامرضا منتظری افزود: «میزان آتشسوزی سال ۱۴۰۰ در اراضی منابع طبیعی استان بوشهر نسبت به سال ماقبل آنکه ۶۳ مورد در سطح ۳ هزار و ۴۴۳ هکتار بود، کاهش نشان میدهد.»
منتظری با بیان اینکه عمده آتشسوزیها در سه ماه نخست سال ثبت شده است خاطرنشان کرد: «عمده آتشسوزیها عوامل انسانی ناشی از سهلانگاری بوده ولی عوامل طبیعی مانند صاعقه و گرما ثبت نشده است.»
وی با اشاره به اینکه حفاظت از منابع طبیعی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، گفت: «در این زمینه در برابر حفاظت از جنگلها و مراتع و اراضی منابع طبیعی مسئولیت داریم.»
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان بوشهر حفظ و احیای جنگلها و مراتع را یکی از برنامههای مهم اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان دانست و تأکید کرد: «با توجه به تداوم خشکسالیها و آغاز فصل گرما و کاهش پوشش گیاهی در اراضی منابع طبیعی و مراتع، جلوگیری از آتشسوزی در دستور کار قرار دارد.»
منتظری با بیان اینکه با گرم شدن هوا در استان بوشهر ضریب خطر آتشسوزی در این عرصهها افزایش مییابد خاطرنشان کرد: در این راستا تدابیر لازم در قالب اقدامات حفاظتی و پیشگیرانه برای جلوگیری و اطفای به موقع آتشسوزی در نظر گرفته شده است.
