در طول سالهای اخیر شاهد حضور جدیتر کشورهایی، چون چین، ترکیه، ژاپن، هند و مالزی در آفریقا هستیم، چراکه آنها به درستی به ظرفیتها و پتانسیلهای آفریقا در دوران جدید آگاه هستند و این موضوعی است که ما نباید از آن غفلت کنیم.
آفریقا همواره به عنوان قارهای توسعهنیافته شناخته میشود و این مؤلفه شناسایی البته دور از واقعیت نیست، اما همین قاره میتواند فرصتهای بسیار برای دیگر کشورها داشته باشد؛ فرصت سرمایهگذاری. کشورهای بسیاری در جهان برای استفاده از این فرصت با یکدیگر رقابت میکنند، به عنوان نمونه، کشوری همچون چین با آگاهی از ظرفیت موجود در آفریقا تلاش کرده است «ابتکار یک کمربند- یک راه» را به قاره آفریقا نیز بسط دهد یا حتی برخی کشورهای عربی منطقه اقدام به انعقاد قراردادهای راهبردی با برخی کشورهای این قاره کردهاند، با این حال واقعیتهای سیاست خارجی ایران و نیز سرمایهگذاری بخش خصوصی نشان میدهد پتانسیل آفریقا همچنان برای دولت و ملت ایران ناشناخته است و گسترش روابط با کشورهای این قاره به رغم وجود ظرفیتهای بالقوه و بالغعل در آن چندان جذابیتی برای دولتمردان و بازرگانان ایرانی ندارد و از دیدگاه آنها آفریقا همچنان قارهای محروم و عقبافتاده است که مردمان آن از فرط فقر و گرسنگی استخوانهایشان از بدنشان بیرون زده است!
روابط با آفریقا در اولویت قرار بگیرد
جعفر قنادباشی، کارشناس ارشد مسائل آفریقا در گفتگو با ایسنا به بررسی عملکرد سیاست خارجی دولت سیزدهم طی هفت ماه گذشته در حوزه تعامل با کشورهای این قاره پرداخته است.
او در این مصاحبه تأکید میکند که مهمترین مسئله برای گسترش روابط با کشورهای آفریقایی این موضوع است که گسترش تعامل و ارتباط با آنها در دستور کار سیاست خارجی به صورت عملی قرار بگیرد و جزو اولویتها قرار داده شود.
قنادباشی با بیان اینکه در طول هشت سال گذشته گسترش تعامل با آفریقا جزو اولویتها نبود و به نوعی حتی میتوان گفت از دستور کار سیاست خارجی کشور حذف شده بود، مگر در مواردی خاص، تصریح کرد: در حال حاضر دولت سیزدهم در عرصه سیاست خارجی کشور تأکید کرده که تعامل با کشورهای همسایه، اسلامی و مسلمان جزو اولویتهای سیاست خارجی است و در همین چارچوب با توجه به اینکه تقریباً همه کشورهای آفریقایی عضو جنبش عدمتعهد محسوب میشوند و بیش از نیمی از آنها عضو سازمان همکاری اسلامی هستند، بنابراین گسترش تعامل با آنها از اولویتهای یاد شده از سوی وزارت خارجه است.
وی با بیان اینکه برای گسترش تعامل با قاره آفریقا باید سفرای قوی انتخاب شوند و این سفرا نیز در راستای پیشبرد این سیاست فعال شوند، افزود: در همین چارچوب باید رفت و آمدهای دیپلماتیک بین ایران و کشورهای آفریقایی هدف افزایش یابد، یک بار دیگر ظرفیتهای آفریقا به خصوص در حوزه اقتصادی مورد بررسی و بازبینی قرار بگیرد و برای گسترش تعامل با این قاره برنامهریزی جدیتری صورت بگیرد.
این کارشناس ارشد مسائل آفریقا با بیان اینکه در مواقعی آرای کشورهای آفریقایی در سازمانهای بینالمللی بسیار تعیینکننده میباشد و مناسب است که با همکاری با این کشورها این زمینه را فراهم کنیم که در نهادهای بینالمللی از آرای این کشورها در راستای دیدگاه و منافع خود استفاده کنیم و این زمینه را برای نزدیکی هر چه بیشتر فراهم میکند، افزود: از دیگر سو ما در اتحادیه آفریقا عضو ناظر هستیم و در جلسات آن نیز شرکت میکنیم.
قنادباشی با بیان اینکه در طول شش ماه گذشته هنوز سفری از سوی رئیسجمهور و وزیر امور خارجه به آفریقا انجام نشده است، گفت: تا آنجا که به یاد دارم آقای روحانی در طول هشت سال حضور خود در سمت ریاست جمهوری سفری به آفریقا نداشتند، این در حالی است که آقایان هاشمی، خاتمی و آقای احمدینژاد به عنوان رؤسای جمهور ایران سفرهای دورهای به آفریقا داشتند و انجام این سفر در این سطح بسیار مهم است. در کنار اینکه همان طور که اشاره شد، نباید فقط به انجام سفر و رفت و آمدهای دیپلماتیک بسند کرد بلکه باید برنامهریزی جدی برای شناخت دقیقتر آفریقا از جمله بازار آن در دستور کار قرار بگیرد و سفارتخانههای ایران در کشورهای آفریقایی نسبت به گذشته فعالتر شوند و دستورکارهای مشخصی در این چارچوب به آنها داده شود.
قنادباشی با اشاره به حضور پررنگ برخی کشورهای غربی در قاره آفریقا افزود: در طول سالهای اخیر شاهد حضور جدیتر کشورهایی، چون چین، ترکیه، ژاپن، هند و مالزی در آفریقا هستیم و حتی بین این کشورها برای حضور فعالتر در این قاره رقابت وجود دارد، چراکه آنها به درستی به ظرفیتها و پتانسیلهای آفریقا در دوران جدید آگاه هستند و این موضوعی است که ما نباید از آن غفلت کنیم.
