سینمای ایران به عنوان بخشی از جامعه ایران اگرچه به نسبت جوامع غربی از فضایی امنتر و سالمتر برای فعالیت زنان برخوردار است، اما بیانیه تعدادی از زنان سینماگر ضرورت صیانت سینما از خودش را بیش از هر زمان دیگری گوشزد میکند.
«دارین حمزه» بازیگر لبنانی که در دهه ۸۰ در چند فیلم ایرانی بازی کرده بود، چند سال بعد در یک گفتوگوی تلویزیونی با یک شبکه لبنانی روایتی از پشت پرده سینمای ایران ارائه کرد که قابل تأمل بود: «دیدم زن کارگردان لباس کوتاه پوشیده و همه بیحجاب هستند، موسیقی و مشروب و همه چیز بود! وقتی رفتم فکر میکردم آنها (ایرانیان) در داخل خانه هم حجاب میپوشند، منم حجاب پوشیدم، بالاخره نظام اسلامی است نه مثل ما، ولی من فکر میکردم مثل کشورهای عربی است، نمیدانستم آنها فرق میکنند. حکومت به داخل خانهها کاری ندارد. من تنها مثل پیرزنها لباس پوشیده بودم و آنها همه لخت بودند!»
اظهارات بازیگر زن لبنانی به وضوح نشان میداد بخشی از سینماگران ایرانی تقیدی دستکم به حفظ ظواهر و شئونات مورد پذیرش جامعه اسلامی ندارند و به طور طبیعی تأثیر این نگاه و سبک زندگی روی آثار سینمایی ایران نیز غیرقابل انکار است. در واقع میتوان به وضوح عنوان کرد ایرادی که متوجه محتوای بخش قابل توجهی از فیلمهای ایرانی است و مغایرت با جامعه اسلامی در آن مشهود است، ناشی از سبک زندگی بخشی از سینماگران است. هر چند این وضعیت را نمیتوان به طور انحصاری به جامعه سینمایی محدود دانست و در هر صنف و گروهی کم و بیش میتوان ردی از رسوخ فساد را مشاهده کرد، اما از آنجا که سینما مقولهای است که بخشی از ویترین هنری و فرهنگی یک کشور را شامل میشود، به طور عادی نارساییها در این حوزه بیشتر به چشم جامعه میآید و همین در چشم بودن ضرورت حفظ و صیانت از حیثیت این حوزه را بیشتر میکند.
تشکیل کمیتهای مستقل در خانه سینما
جمع قابل توجهی از زنان سینماگر ایرانی در اعتراض به خشونت و آزارگری و اعمال قدرت بر زنان در محیط سینما بیانیهای صادر کردند و تشکیل کمیتهای مستقل در خانه سینما برای رسیدگی به این روایتها را خواستار شدند.
هفته گذشته بود که سمیه میرشمسی، دستیار و برنامهریز سینما از رفتار نامناسب یک بازیگر مرد و مشکلات زنان در پشتصحنه تولیدات سینمایی پرده برداشت. این افشاگری موجب شد جمعی از زنان دستاندرکار سینما در اعتراض به خشونت علیه زنان در این عرصه بیانیهای صادر کنند.
موضوع مختص خانمها نیست
هیئت مدیره انجمن صنفی برنامهریزان و دستیاران کارگردان سینما نیز به این موضوع واکنش نشان داد، اما در متن خود کوشید ماجراهایی از این دست را جنسیتزده نبیند: «لازم به توضیح است اینگونه برخوردهای تحقیرآمیز فقط نسبت به همکاران محترم خانم، صورت نگرفته و بارها گزارشهایی مبنی بر توهین، تهدید، تحقیر و حتی درگیری فیزیکی نسبت به آقایان همکار نیز دیده شده است.».
اما در بیانیهای که به امضای جمعی از زنان سینماگر از جمله نیکی کریمی، هدیه تهرانی، ترانه علیدوستی، احترام برومند، پوران درخشنده، آیدا پناهنده، تینا پاکروان، نسیم ادبی، شبنم قلیخانی، مستانه مهاجر، سحر دولتشاهی، پریناز ایزدیار، گلاره عباسی، هانیه توسلی، نگار جواهریان، سارا بهرامی، الهام کردا، نرگس آبیار، هدی زینالعابدین، ستاره اسکندری، ملیکا شریفینیا و پانتهآ پناهیها رسیده، آمده است: در ماههای گذشته، زنان در بستری که با همت خود در طی جنبشی علیه خشونت جنسی فراهم کردند، روایتهایی حاکی از آزارگری و اعمال قدرت بر زنان در محیط سینما را منتشر کردند. گزارشهایی که نشان میدهد هر فرد صاحبت قدرت و شهرت در سازوکار سینمای ایران از موقعیت خود برای قلدری، تهدید، توهین، تحقیر و تعرض به زنان بهرهبرداری میکند. بیآنکه نهادهای قانونی، خانه سینما، سینماگران و منتقدان آنها را وادار به پاسخگویی و پذیرش مسئولیت کارشان کنند.
خواستار عواقب قانونی جدی برای متخلفان هستیم
در ادامه این بیانیه میخوانیم: ما زنان دستاندرکار سینما، اینجا، به مدد این همبستگی اعلام میکنیم: هر گونه خشونت، آزار و باجگیری جنسی در محیط کار از نظر ما محکوم است و برای توقف آن خواستار عواقب قانونی جدی برای متخلفان هستیم. همچنین نابرابری جنسی موجود در سینمای ایران و عدموجود نظارتی که عرصه را برای زیادهخواهی و دستدرازی افراد در جایگاه قدرت گشوده است، محکوم میکنیم. به جامعه سینمای ایران در مورد شدت گستردگی این آزارها علیه زنان هشدار میدهیم، آزارهایی که به رغم آشکار بودنشان در تمام این سالها نادیده گرفته شدهاند. در روایتهایی که از تجربههای دردناک زنان در سینمای ایران منتشر شده، انواع آزارهایی که زیر چتر خشونت جنسی قرار میگیرند مطرح شده، از جمله هتک حرمت با الفاظ جنسی و جنسیتزده، سوءاستفاده از سکوت و تحمل افراد با گروگان گرفتن حق کار و دستمزد، اعمال خشونت جنسی به وسیله تهدید موقعیت کاری قربانی، تماسهای بدنی ناخواسته، اصرار و اجبار به عمل جنسی و در نهایت خشونت جسمی و تجاوز.
عادیسازی خشونت علیه زنان
در بخش دیگری از بیانیه زنان سینماگر علیه آزارگران جنسی آمده است: «آنچه به شکل روشنی خودنمایی میکند، سیستماتیک بودن! این خشونتهاست. نه تنها سازوکاری برای باز داشتن فرد صاحب قدرت از ارتکاب خشونت وجود ندارد، بلکه در یک توافق نانوشته اعمال خشونت بر زنان در محیط کاری عادیسازی شده و هیچ عواقب جدیای متوجه خشونتگر نیست و آزارگران از شهرت و اعتباری که توسط طرفدارانشان به دست آمده، هیچ ترسی از دست بردن به این جرائم ندارند.»
سینمای ایران اگرچه به نسبت پیش از انقلاب از فضایی کاملاً متفاوت و سالمتر برای حضور زنان برخوردار است و به هیچ عنوان قابل مقایسه با سینمای پیش از انقلاب نیست و این نسبت در مقایسه با سینمای کشورهایی مثل هند و امریکا نیز به مراتب شاخصههای سالمتری را نشان میدهد، اما بیانیه اخیر زنان سینماگر ایرانی نشان میدهد لازم است سینمای ایران برای تبرئه خود از اتهام آلودگی و فساد مکانیسمهای سختگیرانهتری را اعمال کند تا از خود صیانت کرده باشد.
هر کاری راه قانونی خودش را دارد . شکایت کنند تا رسیدگی شود ! نباید اجازه داده شود این امر سیاسی شود به عنوان بزه باید رسیدگی شود و این امر کاملا شخصی است و در تجاوز به عنف دادستان میتواند وارد شود در غیر این صورت توافق در کار بوده و جلوی حرف بی سند را باید گرفت . 
