روابط نزدیک چین و روسیه و اقدامات اخیر پکن در زمینه همراهی با مسکو برای کاهش تأثیرات مخرب تحریمهای کمرشکن غرب علیه روسیه موجب نگرانی و هشدار واشنگتن به پکن شده است. در این راستا «جیک سالیوان» مشاور امنیت ملی رئیسجمهور امریکا روز یک شنبه ۲۲ اسفند درباره «هرگونه تلاش برای حمایت از اقتصاد روسیه و تقلیل عواقب تحریمهای غرب علیه روسیه» به چین هشدار داد. سالیوان ضمن این ادعا که چین از حمله روسیه به اوکراین از قبل خبر داشته، گفت: «ما از نزدیک میزان واقعی حمایت مالی و اقتصادی چین از روسیه را دنبال میکنیم و به پکن اطلاع دادهایم که به هیچ کشوری اجازه نخواهیم داد برای جبران خسارات اقتصادی روسیه تلاش کند». وی بدون اینکه مشخص کند که آیا ایالات متحده آماده اعمال تحریمها علیه پکن است یا خیر، اظهار داشت که «چنین تلاشهایی برای چین عواقب خواهد داشت.»
«جیک سالیوان» روز دو شنبه ۲۳ اسفند برای گفتگوهای سطح بالا با «یانگ جیچی» مقام ارشد سیاست خارجی دولت چین به شهر «رم» سفر کرد و در زمینه بحران اوکراین با این مقام ارشد پکن گفتگو نمود. موضوع اصلی این دیدار تأکید دوباره واشنگتن بر همراهی و همکاری نکردن پکن با مسکو در شرایط کنونی است که روسیه تحت شدیدترین تحریمهای غرب قرار گرفته است.
روسیه و چین به عنوان دو قدرت رقیب بینالمللی ایالات متحده در سالهای اخیر روابط گستردهای برقرار کرده و در راستای مقابله با فشارها و تهدیدات امریکا که همواره در اسناد بالادستی خود از این دو کشور به عنوان مهمترین تهدیدات علیه ایالات متحده یاد کرده، به همکاریهای استراتژیک با یکدیگر پرداختهاند. پس از آغاز عملیات نظامی روسیه در اوکراین از ۵ اسفند (۲۴ فوریه) غربیها کارزار دامنهداری را علیه روسیه به راه انداختهاند که ابعاد مختلف سیاسی و دیپلماتیک، اقتصادی و تجاری، رسانهای و ورزشی و نیز امنیتی و نظامی دارد. با این حال چین در راستای رویکرد کلان خود نه فقط به این کارزار نپیوسته بلکه از محکوم کردن روسیه نیز خودداری کرده است. نماد این امر رأی ممتنع چین در شورای امنیت سازمان ملل به قطعنامه پیشنهادی غربیها که در آن به محکوم کردن حمله روسیه به اوکراین پرداخته بودند و نیز اعلام موضع پکن در قبال جنگ روسیه و اوکراین است. «وانگ یی» وزیر امورخارجه چین به چند مسئله در این خصوص اشاره کرده است. نخست اینکه چین قاطعانه بر احترام و حفاظت از تمامیت ارضی تمامی کشورها تأکید میکند و با جدیت به اصول منشور سازمان ملل متعهد است. مسئله دوم اینکه نگرانیهای امنیتی منطقی تمامی کشورها باید مورد احترام قرار بگیرد؛ لذا با توجه به دور پنجم گسترش ناتو به سوی شرق یعنی تلاش برای عضویت اوکراین در ناتو، تقاضاهای مشروع روسیه درباره امنیت باید جدی گرفته شود و به شیوهای درست حل و فصل شود. پکن در زمینه جنگ اوکراین خواهان خویشتنداری دوطرف و نیز حمایت از تلاشهای دیپلماتیک برای رسیدن به توافقی صلح آمیز بوده و معتقد است که شورای امنیت سازمان ملل باید نقشی سازنده در حل و فصل بحران اوکراین داشته باشد.
با توجه به مواضع پکن و همچنین سطح روابط گسترده روسیه و چین، اکنون مسکو برای کاهش تأثیرات مخرب تحریمهای بیسابقه غرب به همراهی چین امید زیادی بسته است. به ویژه اینکه دو کشور در سالهای اخیر توافقات و قراردادهای بیشماری در زمینههای اقتصادی، تجاری، انرژی و نیز امنیتی و نظامی صورت دادهاند. همچنین پکن و مسکو به منظور کاهش تأثیر دلار در مبادلات تجاری دوجانبه به صورت مستمر به استفاده از پول ملی خود در این مبادلات پرداختهاند. با توجه به اینکه چین دومین اقتصاد بزرگ جهان است لذا میتواند کمکهای مؤثری به روسیه برای مقابله با تحریمها و مجازاتهای اقتصادی و تجاری غرب نماید. واشنگتن همچنین نگران کمکهای نظامی چین به روسیه است. با این حال سفارت چین در واشنگتن این ادعا را بهشدت رد کرده است. «آنتون سیلوانوف» وزیر دارایی روسیه، با اشاره به اینکه مسکو روی چین برای کمک به مقابله با تحریمهای غرب حساب میکند، گفت: شراکت ما با چین امکان میدهد نه تنها همکاری کنونی را با این کشور حفظ کنیم، بلکه این همکاری را در فضایی که بازارهای غربی در حال بسته شدن است، افزایش دهیم. به نظر میرسد در اوضاع کنونی یکی از دغدغههای اصلی امریکا، همکاریهای گسترده چین و روسیه و در نتیجه بیثمر ماندن فشارهای غرب علیه مسکو باشد. با این حال به نظر نمیرسد که پکن در اوضاع بحرانی کنونی مسکو را به حال خود رها سازد. در واقع چین به همراهی و مشارکت روسیه برای مقابله با فشارها و اقدامات خصمانه غربیها نیاز دارد و دوکشور در جبهه واحدی در مقابل امریکا و شرکای غربی اش قراردارند.
