علی البرزی
به همراه مدیر روابط عمومی شرکت بهره برداری مترو تهران در آسانسور این شرکت طبقات را یکی پس از دیگری پایین می رویم ، طبقه یک ، همکف ، منفی یک، منفی دو و در نهایت منفی سه ، آسانسور درآخرین طبقه ساختمان می ایستد ، زمانی که درب آسانسور را باز می کنم صداهای عجیب و غریبی به گوشم می رسد ! یک دو سه حرکت، قطار شماره یک بایست! مواظب باش احتیاط کن! وضعیت قرمزه مواظب باش ?!
وای خدای من اینجا چه خبره ؟اینجا کجاست !، صدای زنگ تلفن ها و صدای زنگ هشدار بیسیم ها باعث می شود که با خودم فکر کنم که به یک برج مراقبت فرودگاه واردشده ام .
نا گهان با یک سالن بسیار عظیم و دایره ای شکل مواجه می شوم، که شباهت زیادی به مراکز رادار و هدایت پرواز فرودگاه ها دارد.
وقتی که وارد سالن می شوم انگار نه انگار که شخصی واردشده است ، چشمانی نگران به سمت مانیتورها دوخته شده و تلفن ها یکی پس از دیگری زنگ می زنند و همه مشغول فعالیت هستند .
بیش از 15 مانیتور که هر کدام 4 ایستگاه را تحت کنترل دارد در این سالن وجود دارد و علاوه بر آن تابلوی بزرگی که که محل توقف هر قطار و ایستگا ه های کلیه خطوط را نشان می دهد در این سالن قرار گرفته است. اینجا مرکز فرمان مترو تهران و در حقیقت قلب تپنده مترو است که کلیه خطوط مترو از این محل کنترل می شود ، دقت زیاد کارکنان به مانیتورها و شاید هم کمی اضطراب که در چهره های بعضی از آنها دیده می شود نشان دهنده حساسیت بالای کار در این مرکز است .
همه مشغول کارند، با هماهنگی مسئول روابط عمومی با سلیمی مسئول کنترل ترافیک خط دو هم کلام می شوم ، در مورد فعالیت های ابن مرکز می گوید : حساسیت کاری در این مرکز بسیار بالا است و یک اشتباه ممکن است به قیمت جان انسان ها و مسافرین یک قطار تمام شود .
مسئول کنترل ترافیک خط دو با بیان این مطلب که حرکت تمامی قطار ها در این مرکز کنترل می شود می گوید : انتقال خطوط ، عملیات سوزنبانی و کنترل ولتاژبرق هم در این مرکز انجام می شود .
" هر روز به مدیران گزارش می دهیم " سلیمی یکی از ویژگی های این کار را گزارش روزانه از حرکت قطار ها و نحوه جابه جایی در طول روز به مسئولین و مدیران می داند و با اشاره به دفترچه های بزرگ گزارش کار می گوید: تمامی فعالیت های کارکنان و نحوه حرکت راهبرها باید در این دفتر ثبت شود و به صورت پلکانی به مدیران و مدیرت شرکت بهره برداری گزارش شود.
این مسئول مرکز فرمان شیفت های 24 ساعته را از ویژگی های کار در این مرکز اعلام می کند و می افزاید : عملیات های عمرانی در مترو تهران بیشتر در ساعات شب و بعد از تعطیلی ایستگا ه ها انجام می شود که به همین جهت و برای رساندن مصالح و ابزار آلات مختلف نیاز است که شیفت های کاری به صورت 24 ساعته تعریف شود.
*تمام مکالمات ضبط می شود
"تمامی مکالمات این مرکز برای مواقع نیاز همانند جعبه سیاه هواپیما ضبط می شود. "شجاعی مسئول روابط عمومی شرکت بهره برداری در جریان گفتگویم با کارکنان مرکز فرمان با بیان این مطلب گفت : مکالمات کارکنان به غیر از مکالمات شخصی برای مواقع نیاز و ضرورت ضبط می شود و تمامی آنها در بایگانی صوتی تا مدت ها نگه داشته می شود.
شجاعی با اشاره به این مطلب که تمامی تحرکات و اتفاقات داخل ایستگاه ها در این مرکز کنترل می شود می گوید : تصاویر تمامی ایستگا ه ها به طور کامل برای مدت مشخصی ضبط می شود .
وی در ادامه گفت : بسیاری از شهر وندان مراکز مستقر در ایستگا ه ها را به عنوان مرکزی برای کنترل قطار ها می دانند اما تا به امروز کمتر شخصی در رابطه با این مرکز اطلاعات داشته است .
*قطار شماره 218 توقف داشته باش توقف داشته باش
در حال وهوای گفت وگو با کارکنان مرکز فرمان مترو تهران هستم که یکباره هشدارهای مکرر یکی از مراقبان خطوط، نظر من را به سمت خود جلب می کند.
" قطار شماره 218 با احتیاط توقف داشته باش در مسیر 22 حرکت کن " این جملاتی است که به یکباره یکی از مراقبین خطوط به وسیله بی سیم به راهبر قطار 218 اعلام می کند.
چشمانی نگران با دقت به مانیتورها خیره می شود. سکوت عجیبی سالن را در بر می گیرد. کمی نگران می شوم ، پاهایم می لرزد ،خدای من حادثه ای اتفاق نیفتد ؟!
جنب و جوش کارکنان درسالن زیاد می شود ،بعد از گذشت مدتی کوتاه اپراتور کنترل فرمان اعلام وضعیت عادی و حرکت قطار را اعلام می کند .
آرامش وجودم را فرا می گیرد، نفس عمیقی می کشم و خدا را شکر می کنم که به همت مردان فعال در مرکز فرمان مترو مسافران یکی از قطار ها به راحتی در راه مقصد خود در حرکت است.
*فراموش نکنیم !؟
امروزه با وجود همه تاخیرها و مشکلات مترو تهران و بایدها و نبایدها در رابطه با بودجه و گسترش خطوط مترو باز هم روزانه تعداد زیادی از مسافران با این وسیله نقلیه در شهر جابه جا می شوند .
پس فراموش نکنیم زمانی که در قطار های مترو در انتظار رسیدن به مقصد هستیم اشخاصی به صورت 24 ساعته در مراکز حساسی به دور ازخانواده مشغول مراقبت از خطوط برای حفظ جان ما انسان ها هستند.
