مذاكرات وين در روزهاي اخير با انجام ديدارهايي فشرده و مفصل ميان تيم مذاكرهكننده كشورمان و قدرتهاي جهاني پيگيري شده است؛ ديدارها و جلساتي كه به پيشرفتهاي خوبي در موضوعات حائز اهميت منجر شده و البته همچنان موضوعاتي باقي مانده است كه نياز به تصميمگيري دارد.
خبرهايي كه در مورد مذاكرات وين در رسانههاي دنيا منتشر ميشود، از خوشبيني و احتياط حكايت ميكند، رسانهها از احتمال بالاي دستيابي به توافق سخن ميگويند اما ديپلماتها همچنان مواضع محتاطانهتري دارند.
برخي رسانههاي غربي در روزهاي اخير ادعا كردند مذاكرات به توافق منتهي شده است، در حالي كه به گفته ديپلماتهاي كشورمان هنوز موضوعات مهمی باقي مانده است كه حل آنها نيازمند تصميمگيري طرفهاي مقابل به ويژه امريكاست و تا زماني كه در مورد اين دو اختلاف تصميمگيري نشود، نميتوان از دستيابي به توافق سخن گفت.
در روزهاي گذشته رسانهها موارد اختلافي باقيمانده را خواستههاي جمهوري اسلامي ايران در خصوص سه موضوع «لغو تمامي تحريمها»، «ارائه تضمين معتبر از سوي امريكا» و «بسته شدن پرونده ايران در آژانس بينالمللي انرژي اتمي» عنوان كردند. سخنگوي وزارت خارجه جمهورياسلامي نيز ۹بهمن گفت، درباره سه موضوع اصلي «رفع تحريمها، تضمينها و برخي ادعاهاي مرتبط با برنامه هستهاي ايران»، امريكا و اروپا هنوز تصميم نگرفتهاند؛ خواستههايي كه بر اساس بدعهدي كشورهاي غربي خصوصاً امريكا شكل گرفته و تحقق آنها لازمه رسيدن به توافقي خوب است.
به گزارش ايرنا، اما موضوع پروندههاي هستهاي ايران در آژانس بينالمللي انرژي اتمي از بقيه پررنگتر شده است؛ پروندههايي كه از ابتدا بر اساس ادعاهاي غيرواقع رژيم صهيونيستي شكل گرفت.
روز ۱۳اسفند چند ساعت مانده به سفر حساس مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي به تهران، نخستوزير رژيم صهيونيستي در تماس تلفني با رافائل گروسي، خواهان بيطرفي آژانس در پروندههاي ايران شد و ادعا كرد فعاليتهاي هستهاي ايران مشكوك است. نفتالي بنت در راستاي تحت فشار قرار دادن آژانس به گروسي گفت كه نبايد درخواست ايران را براي بستن پروندههاي باز ايران در آژانس بپذيرد.
رافائل گروسي در تهران با محمد اسلامي، رئيس سازمان انرژي اتمي كشورمان ديدار كرد و در نشست خبري مشترك گفت كه چند موضوع خاص هنوز باقي مانده است كه بايد شفافسازي كنيم.
گروسي در پاسخ به این سؤال مبني بر اينكه اسناد جاسوسي كه توسط جاسوسيهاي رژيم صهيونيستي در اختيار آژانس قرار گرفته تا چه زماني آژانس قرار است به اين اسناد استناد كند، گفت: دستور كار ما توسط هيچ كشوري رهبري نميشود و كار ما تحت كنترل هيچ كشوري نيست و آنچه مهم است حفظ استقلال آژانس است. مديركل آژانس بينالمللي در جريان سفر به تهران با حسين اميرعبداللهيان، وزير امورخارجه نيز ديدار و گفتوگو كرد.
پس از سفر گروسي به تهران، سازمان و آژانس با هدف حل و فصل موضوعات توافق كردند در ادامه همكاري خود همان طوري كه در بيانيه مشترك مورخ پنجم شهريور ۱۳۹۹ (۲۶ اوت ۲۰۲۰) بيان شده است، همكاريها و گفتوگوهاي بين خود را سرعت بخشند و تقويت كنند.
فضاسازي در روزهاي پاياني
كشورهاي غربي خصوصاً امريكا در بسياري از مذاكراتي كه تاكنون داشتهاند، نشان دادهاند در لحظات پاياني مذاكرات تلاش ميكنند با ايجاي فضايي هيجاني طرف مقابل را تحت فشار قرار دهند تا از آخرين خواستههاي خود چشمپوشي كند، البته تيم مذاكرهكننده هستهاي كشورمان نشان دادهاند مرعوب چنين بازيهايي نميشوند و با رويكردي واقعگرايانه اهداف منفي طرف مقابل را خنثي ميكنند.
يكي از موضوعاتي كه اخيراً در لحظات پاياني مطرح شده طرح اين ادعاست كه پس از بازگشت علي باقري، مذاكرهكننده ارشد كشورمان به وين، هيئت ايراني خواستههاي جدیدی را روي ميز قرار داده و در تلاش است در لحظات پاياني امتيازات دیگری اخذ كند. در برخي از اين گزارشها مشخصاً به موضوع مسائل باقيمانده پادماني ايران در آژانس اشاره شده است.
سخنان ند پرايس، سخنگوي وزارت خارجه امريكا نيز به اين شائبهها دامن زد، او با بيان اينكه نماينده ايران در اين مذاكرات به تهران سفر كرده بود تا موضعِ ايران را در مورد توافق روشنتر بيان كند، مدعي شد: «لازم است ايران در روزهاي آينده كه در مقطع مهم و حساسي قرار ميگيريم، با وضوح بيشتري موضع خود را بيان كند»، اين در حالي است كه جمهوري اسلامي ايران از ابتدا با مواضعي روشن وارد مذاكرات شد و خواسته جديدي فراتر از آنچه پيش از اين مطرح شده بود، از طرف مقابل نخواسته است. مسائل باقيمانده پادماني نيز خواسته تيم مذاكرهكننده ايراني از ابتداي گفتوگوها، حتي در ادوار اوليه مذاكرات بوده است.
همچنين با نزديك شدن به مراحل پاياني، اين احتمال نيز وجود دارد كه برخي رسانههاي غربي با پروپاگانداي رسانهاي، روايتي از پيروزي براي كشورهاي غربي بسازند و با كمرنگ كردن امتيازات مهم واگذارشده به ايران دست به فضاسازي جدیدی بزنند، اما چنين بازيهايي ميتواند با اطلاعرساني بموقع تيم مذاكرهكننده كشورمان با قدرت خنثي شود.
غرب طي چهار ماه گذشته به بهانههاي گوناگون تلاش كرده است بر ايران فشار وارد كند تا ديپلماتهاي كشورمان را به نحوي وارد بازيهاي برنامهريزيشده كند. اين قبيل اقدامات كه همواره با تبليغات سياسي و رسانهاي همراه بوده با تدبير تيم مذاكرهكننده كشورمان خنثي شده است.
