آب دریاچه سد سردشت که منبع اصلی تأمین آب شرب شهرهای سردشت و ربط به شمار میآید، هم اکنون پس از انتقال به تصفیهخانه برای مصرف حدود ۸۰ هزار نفر به دو شهر مذکور منتقل میشود. اما نکته حائز اهمیت در مورد آب این سد، آلوده بودن آن به خاطر ورود فاضلاب خام و شیرابههایی است که از بالادست وارد میشود؛ اتفاقی که خطری بالقوه برای سلامتی موجودات زنده و حیوانات منطقه به وجود آورده است و کارشناسان معتقدند اگر آب شهرستانها و کارخانجات قبل از ورود به دریاچه تصفیه شود آن وقت آب پاکتری در دسترس خواهد بود و مشکلات و معضلات زیست محیطی هم از بین میرود. بر همین اساس مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب آذربایجان غربی با اعلام این خبر که احداث تصفیهخانه برای شهرهای نلاس و ربط در دستور کار قرار گرفته است، گفت با احداث این تصفیهخانهها مشکل آلودگی آب سد شهرستان سردشت برطرف میشود.
دریاچه سد سردشت منبع اصلی تأمین آب شرب شهرهای سردشت و ربط با جمعیتی حدود ٨۰ هزار نفر است. آب دریاچه پس از انتقال به تصفیهخانه آب سردشت به دو شهر مذکور منتقل میشود.
چندی پیش بود که یکی از کارشناسان بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان غربی با بیان اینکه در حوضه آبریز دریاچه سد سردشت از مراکز با ریسک بالا بازدید و مشاهده شده که حجم بالای فاضلاب خام و شیرابه آنها به این سمت روانه و وارد دریاچه میشود که خطری بالقوه برای سلامتی آب شرب محسوب میشوند، گفت: «تنها ابزار پایدار برای تأمین سلامت آب شرب از سرچشمه تا نقطه مصرف اجرای برنامه ایمنی آب است.»
امیر آرمیون که در کارگروه ایمنی آب شرب سردشت حضور داشت با اشاره به اهمیت کار کمیته ایمنی آب افزود: «باید تمامی آلایندههای ورودی از جمله فاضلابهای خانگی، کشاورزی و صنعتی که احتمال دارد به منابع آب وارد شوند، با مشارکت ادارات مرتبط کنترل و مدیریت شود و آب آشامیدنی سالم استحصال، بهرهبرداری و مصرف گردد.»
وی تأکید کرد: «در حوضه آبریز دریاچه سد سردشت از مراکز با ریسک بالا از جمله محل پسماند شهر میرآباد و همچنین فاضلاب شهرهای نلاس، ربط و میرآباد بازدید و مشاهده شد که حجم بالای فاضلاب خام و شیرابه ورودی، خطری بالقوه برای سلامتی آب شرب بوده که لازم است جلوی ورود آلایندهها به دریاچه سد گرفته شود.»
با گذشت حدود چهار ماه از بازدیدهای انجام شده، حالا مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب آذربایجان غربی با بیان اینکه با احداث تصفیهخانه شهرهای نلاس و ربط مشکل آلودگی آب سد شهرستان سردشت برطرف میشود، اعلام کرده است، چون شهرهای نلاس و ربط سردشت تحت پوشش شرکت آب و فاضلاب نبودند به این دلیل فاضلاب این شهرها به سد سردشت تخلیه میشد.
لطیف خوش سیرت با بیان اینکه شهرستان سردشت دارای تصفیهخانه فاضلاب بوده و فاضلاب این شهرستان از طریق خطوط انتقال به تصفیهخانه منتقل میشود، گفت: «برای حل مشکل تصفیهخانه نلاس و ربط سردشت آذرماه نشستی در وزارت نیرو برگزار شد و احداث دو تصفیه خانه در این شهرها به تصویب رسید که برای تأمین اعتبار به سازمان برنامه و بودجه ارسال شده است.»
وی اعتبار مورد نیاز برای احداث این تصفیه خانهها را برای شهر نلاس ۶۰ میلیارد تومان و برای ربط ۱۵۰ میلیارد تومان اعلام کرد و افزود: «در صورت تأمین اعتبارات مورد نیاز عملیات اجرایی این تصفیه خانهها بهزودی آغاز میشود. در حال حاضر ٤٠ درصد فاضلاب شهری سردشت مستقیم وارد دریاچه سد این شهر میشود. تصفیهخانه فاضلاب سردشت تا به امروز ٦٠ درصد شهر را تحت پوشش قرار داده ولی متأسفانه باقیمانده فاضلاب شهری به دلیل شیب معکوس در برخی مناطق مستقیماً وارد دریاچه سد میشود.»
کم کردن آلایندهها مهمتر از ساخت تصفیهخانه
در مورد تصفیهخانه سردشت باید گفت که جزو یکی از پیشرفتهترین تصفیه خانههای منطقه محسوب میشود، اما این احتمال وجود دارد که میزان آلایندگی و مواد شیمیایی تا حدی افزایش یابد و حتی تصفیهخانه پیشرفته هم امکان تصفیه صد درصدی را نداشته باشد.
ناگفته نماند پساب ناشی از کارخانجات شهرک صنعتی سردشت و واحدهای شن و ماسه نیز از دیگر عوامل آلاینده آب دریاچه سد سردشت هستند و ضروری است تصفیه خانه این شهرک فعال شود و محل دفع پسماند شهرها و روستاهای مشرف به سد نیز از سیکل آلایندههای آب دریاچه سد حذف و دوباره جانمایی شوند.
هم اکنون منشأ اصلی آلودگی سد سردشت فاضلاب و شیرابه پسماند شهرهای سردشت، ربط، نلاس، میرآباد و روستاهای حاشیه حوضه آبریز آن است که بدون تصفیه مستقیم وارد این سد میشوند.
تصفیه خانه فاضلاب سردشت تنها بخشی از فاضلاب شهر را تصفیه میکند و بخش دیگر آن مستقیم وارد دریاچه سد میشود. برای شهرهای ربط، نلاس و میرآباد باید تصفیه خانه فاضلاب ساخته شود.
