سرویس فرهنگ و هنر جوان آنلاین: داوود نعمتی انارکی عضو هیئت علمی دانشگاه صداوسیما و کارشناس رسانه درباره دیپلماسی عمومی شکل گرفته توسط رسانهها در سالهای اخیر گفت: در سالهای اخیر اصطلاحی در حوزه ارتباطات بین الملل پدید آمده که نشانگر نقش و اثرگذاری رسانهها در دیپلماسی است. در واقع دیپلماسی رسانهای از مهمترین مولفههای ارتباطات بین الملل محسوب میشود.
وی در همین رابطه اضافه کرد: شبکه تلویزیونی پرس تی وی هم به نظر من با اتخاذ چند راهبرد اساسی میتواند نقش آفرینی موثری داشته باشد؛ اول شناخت دقیق نظام بین الملل که قاعدتا این شناخت وجود دارد و میتواند مبنای تولید پیام قرار گیرد. دوم؛ ارتباط گسترده با وزارت امور خارجه کشور برای بهره برداری از امکانات و ظرفیتهای آن برای ورود حرفهای به موضوع دیپلماسی، سوم؛ خروج شبکه از ساختار صرفا سازمانی به ساختار کاملا حرفهای در تولید پیام برای جلب توجه مخاطب و چهارم؛ شناخت نیازهای مخاطبان بین الملل که پراکندگی جغرافیایی دارند، با هدف برقراری ارتباطی گسترده و عمیق با آنها که میتواند در دیپلماسی عمومی موثر باشد.
این کارشناس رسانه گفت: با سابقهای که پرس تی وی در دورههای مختلف داشته، این شبکه نشان داده که میتواند در برقراری ارتباط با مخاطبان بین المللی خود نقش آفرینی موثری داشته باشد، اما این روند باید استمرار داشته باشد و دچار نوسان و شکسته شدن خط توجه مخاطب نشود. یک نکته دیگر که ضروری است اشاره کنم، بهره گیری از افراد بومی در کشورهای مختلف است تا بهتر بتوان به زبان آنها پیام را منتشر کرد. خبرنگاران، مصاحبه کنندهها و مصاحبه شوندهها از کشورهای تحت پوشش این امکان را پدید میآورند که توجهات به شبکه بیشتر جلب شود که البته پرس این امر را به خوبی انجام داده و بی شک یکی ازعوامل جلب توجه مخاطبان هم بوده است.
وی با اعتقاد بر اینکه امکانات سازمان صداوسیما به لحاظ فنی، تولید و پخش امکانات مناسبی است، اذعان داشت: قاعدتا پرس تی وی هم از این امکانات برخوردار است و میتواند در مسیر راهبردهایی که شبکه اتخاذ میکند مورد بهره برداری قرار گیرد. تا جایی که اطلاع دارم، پرس تی وی هم امکانات و هم نیروی انسانی حرفهای در عرصه تولید و انتشار پیام دارد که توانسته در عرصه بین المللی مورد توجه قرار گیرد
نعمتی انارکی به برخی راهکارها برای ارتقای برنامههای این شبکه اشاره کرد و گفت: به اعتقاد من ارتقای برنامه در شبکهی مثل پرس تی وی یک اصل مهم دارد و آن اینکه تولید و پخش رویکردی کاملا حرفهای پیدا کند. باید مولفههای حرفهای گری به خوبی شناسایی شوند و مورد استفاده قرار گیرند. در واقع باید رویکرد و ساختار حرفهای را اصل قرار داد. به عنوان مثال پرس تی وی یک شبکه خبری بین المللی است و فضای رسانهای خبری، فضایی کاملا رقابتی است و پیچیدگیهای خاص خود را دارد، پس برای اینکه بتواند در این فضای رقابتی بدرخشد باید ساختاری حرفهای پیداکند، چابک باشد و از ساختار بلند که آفتی برای رسانههای خبری است، فاصله بگیرد. بدین معنی که ساختاری کاملا مسطح پیدا کند و یا در تولید محتوا رویکرد چند صدایی را مورد توجه قرار دهد، چون سطح پوشش آن گسترده است و مناطق مختلف با فرهنگهایی خاص را در بر میگیرد.
وی به عملکرد پرس تی وی طی این سالها اشاره کرد و گفت: پرس تی وی رویکردی متفاوت به نسبت دیگر شبکههای صداوسیما داشته که به نظرم برای کسانی که شبکه را پیگیری میکنند قابل توجه است. در واقع شبکه باید مکانیزمی را در نظر بگیرد که به شکلهای مختلف و گسترده پیام مخاطبان خود را دریافت کند و آنها را تحلیل کرده و موقعیت شبکه را ارزیابی و مورد سنجش قرار دهد. تحلیل دیدگاه مخاطبان ارزیابی مناسبی از عملکرد شبکه است.
عضو هیئت علمی دانشگاه صدا و سیما در پاسخ به این سوال که با توجه به نقش ایران در منطقه خاورمیانه، رسانههای برون مرزی چقدر میتوانند به عنوان یک ابزار گفتمان ساز به کمک سیاست خارجه بیایند، عنوان کرد: رسانهها در دیپلماسی نقش اثرگذاری دارند، معرفی جامعه ایران، نشان دادن ظرفیتهای علمی و گردشگری آن و معرفی مولفههای فرهنگی جامعه بی شک شناخت مخاطبان بین المللی را با ایران بیشتر میکند و مهمتر اینکه رسانهها مهمترین ابزار گفتمان سازی محسوب میشوند، اینکه جامعه ایران چگونه جامعهای است و مردم آن چگونه مردمی هستند، نیازمند ورود جدی رسانهها و از جمله پرس تی وی برای گفتمان سازی نسبت به ایران است.
نعمتی انارکی در همین رابطه گفت: این گفتمان سازی به تنهایی توسط دستگاه دیپلماسی انجام نمیشود، بلکه دستگاه دیپلماسی باید بتواند با استفاده از رسانهها مبادرت به گفتمان سازی کند. در واقع دیپلماسی و رسانه دو ضلع اساسی گفتمان سازی هستند مشروط به اینکه هر دو ضلع هم دیگر را دفع نکنند.
وی در پایان گفت: دنیای امروز نیازمند رسانه است، به همین دلیل سپهری از رسانهها را شاهدیم و بی شک در این سپهر باید سهمی داشته باشیم، وجود شبکههای برون مرزی با گفتمانی که اگر حرفهای گری در آن نقش داشته باشد، ضروری است و به نظرم پرس تی وی نشان داده که چنین است. موفقیتهایی که این شبکه در برخی موضوعات در دورههای مختلف داشته، نشان میدهد که چشم انداز آن روشن است.
