با برگزاری جلسه وزیران دفاع ناتو در جمهوری اسلواکی بار دیگر نگاهها به اهمیت راهبرد تقویت و بومیسازی امنیت در افغانستان دوخته شد. هرچند پس از روی کار آمدن دموکراتها در کاخ سفید نگاه به تقویت ساختار نظامی و انتظامی (ارتشوارهای ملی در کنار پلیس) همواره یکی از گزینههای مطرح درباره افغانستان بوده است اما چالشهای داخلی در افغانستان و تردید مقامات سیاسی و امنیتی کاخسفید درکنار ناهماهنگی نیروهای ناتو باعث شده است معادله افغانستان همچنان به عنوان مشکلی اساسی برای پایتختهای اروپایی و آمریکایی مطرح باشد.
آندره فوگ راسموسن، دبیرکل سازمان آتلانتیک شمال (ناتو) در نشست ناتو در اسلواکی از کشورهای عضو خواست تا از تلاشها در جهت ایجاد نیروهای امنیتی افغان به منظور اجرای راهبرد خروج ناتو از این کشور حمایت کامل به عمل آورند. بیشک سخنان راسموسن در کنار سایر مقامات ناتو نشان از نگاه اساسی سازمان ناتو به چالشها و موانع حضور نیروهای ناتو در افغانستان دارد. باراک اوباما دو ماه قبل از برگزاری انتخابات افغانستان از تقویت ارتش و پلیس ملی افغانستان پس از برگزاری انتخابات افغانستان خبر داد. سخنان وی هرچند به نگاه بسیاری از محافل و کارشناسان داخلی و خارجی افغانستان با مشکلات متعددی روبهروست اما در صورت اجرای گام به گام آن میتواند ساختارهای امنیتی بومی در افغانستان را به وجود آورد، به گونهای که از یک طرف مانع بهانه نیروهای طالبان در جهت مقابله با نیروهای خارجی شود و از طرف دیگر امنیت در منطقه را بومی کرده و به تقویت ساختارهای امنیتی و نظامی دولت کابل کمک کند.
هرچند تقویت ارتش وارهای ملی افغانستان با کمکهای بینالمللی و حمایت ناتو در هشت سال گذشته با کندی روبهرو بوده است اما اینک بسیاری از کارشناسان افغانستان بر این نظر هستند که امنیت بومی شده و وجود ساختارهای نظامی و امنیتی افغان بهترین آلترناتیو در جهت کاهش مخاطرات امنیت و افزایش حضور و نفوذ نیروهای بنیادگرای طالبان در استانهای مختلف افغانستان است. در این میان بیسوادی نیروهای نظامی و انتظامی افغانستان امری است که بسیاری بر آن انگشت گذاردهاند. این امر در کنار عدم وجود آموزشهای جدی نظامی از کارآمدی آنها در جهت اجرای اهداف امنیتی خود کاسته است. علاوه بر آن وجود اقوام و گروههای مختلف مذهبی و قومی در بستر جامعه سنتی افغانستان خطر افزایش قبیلهگرایی و نگاههای قومی به جای نگاه ملی به امنیت نیز وجود داشته است این امر همواره به عنوان یکی از موانع و چالشهای تشکیل ارتش قدرتمند افغانستان یاد شده است چرا که وجود نزدیک به سه دهه جنگ در این سرزمین باعث ایجاد اختلافها و مشکلات متعددی در میان اقوام این کشور شده است. هر چند در سالهای گذشته تا حدودی تلاشهایی در جهت ایجاد همدلی و برقراری روابط سالم بر مبنای مداراگرایی قومی و قبیلهای در این کشور به انجام رسیده است.
نیروهای نظامی ارتش ملی افغانستان در روند برگزاری انتخابات 29 مرداد و در خلال چند سال گذشته نشان داده است چنانچه با تقویت ساختار نظامی و انتظامی و با افزایش دستمزد سربازان و واحدهای خود از سوی دولت کابل و حمایت کشورهای کمک کننده بینالمللی و منطقهای رو به رو شود خواهد توانست نقش امنیتی خود را در اجرا و برقراری صلح و ثبات در کشور بحران زده افغانستان به انجام رساند چرا که وجود نیروی نظامی و انتظامی بومی در هر کشوری بهترین استراتژی و راهبرد در جهت برقراری صلح و ثبات و مقابله با بنیانگرایی نیروهای نظمستیز طالبان و همفکران آنان است و چنانچه این امر یعنی افزایش و تقویت ساختار نظامی ارتش و پلیس افغان در دستور کار کشورهای کمک کننده به دولت کابل قرار گیرد، بسترهای پیش روی صلح و ثبات و روند توسعه اقتصادی در یکی از فقیرترین کشورهای منطقه و جهان شتاب دوچندان خواهد گرفت ؟؟؟؟؟؟ بیگمان با افزایش رشد و توسعه اقتصادی افغانستان و کاهش بیکاری و بیسوادی دورنمای آیندهای مطلوب برای شهروندان این کشور فراهم خواهد شد.
بیشک استراتژی بومیسازی امنیت در افغانستان و توجه به ارتش ملی 400 هزار نفره افغانستان راهگشای آینده این کشور خواهد بود. این امر هر چند در سالهای گذشته و پس از سقوط طالبان بنا به دلایل مختلف از سوی نیروهای بینالمللی ایساف و ناتو با بیمهری و عدم توجه روبهرو شد اما خدمتهای امنیتی چالشهای فراوان رو در روی نیروهای خارجی، افزایش مخالفتهای داخلی با ادامه حضور نیروهای بینالمللی و نظامی در کشور، تداوم و افزایش خطر بنیادگرایی طالبان بهویژه حضور آنان در مناطق نسبتاً امن شمال افغانستان، مخالفتهای برخی از همسایگان منطقهای و ... باعث شده است تا روز به روز بر اهمیت راهبرد بومیسازی امنیت و تدوین این استراتژی در دستور کار کشورهای ایساف و ناتو قرار گیرد، این امر بیگمان میتواند سرمنشأ تحولات داخلی و خارجی چندی در کشور و منطقه قرار گیرد.
