نویسنده «آب هرگز نمیمیرد» ضمن تأکید بر اینکه در حوزه تاریخ شفاهی به این باور رسیدهام که گذر زمان منجر به نسیان برخی خاطرهها میشود، میگوید: باید شبهات را رفع کنیم تا به دام انحرافات نیفتیم، ضمن اینکه محقق و مورخ نباید فریب بخورد و به خاطر مسائلی مثل دعواهای سیاسی روز، واقعیت را بد بفهمد و بد روایت کند.
حمید حسام، نویسنده آثاری همچون «هفتاد و دومین غواص»، «آب هرگز نمیمیرد» و «وقتی مهتاب گم شد» در سومین برنامه از دوره جدید سلسله نشستهای تخصصی «قرار سهشنبهها» درباره انگیزه نوشتن کتاب «هفتاد و دومین غواص» و نیز بازخوردهای پس از انتشار کتاب میگوید: ماجرای کربلای ۴ به خاطر فضای نادرستی که در داخل و خارج دربارهاش شکل گرفته بود تا مدتها مسکوت مانده بود. حساسیتهای زیادی درباره این عملیات وجود داشت و بعضیها، حتی از میان دلسوزان هم به خطا فکر میکردند نباید به این موضوع پرداخت، حتی به خاطر دارم که وقتی کار اولم اوایل دهه۷۰ که هنوز از جنگ فاصله چندانی نگرفته بودیم منتشر شد، هنوز کسی به سمت پرداختن به این عملیات و نوشتن از آن نرفته بود و برخیها نگرانیهایی داشتند، اما من نگاهم این بود که نباید در معیارهای اهل ظاهر گرفتار شویم، ولی جوهر جنگ ما متفاوت بود، دفاع ما سیرت و روحی داشت که آن را از جنگهای دیگر در طول تاریخ متمایز میکرد. این روح دفاع مقدس، گمشده زمانه ماست.
نویسنده کتاب «آب هرگز نمیمیرد» با اشاره به اینکه درک حقایق دفاع مقدس جز با در نظر گرفتن سه واژه خداباوری، ولایتمداری و تکلیفپذیری ممکن نیست و همه بحثهای دیگر در قیاس با این سه واژه، بحثهای ثانویه محسوب میشوند، میافزاید: برای بازخوانی و روایت عملیات کربلای ۴ دنبال کسی میگشتم که به جای گفتن از خودش، حرف همه بچههای حاضر در آن عملیات را بگوید. آقای مطهری که امروز اینجا حاضر است چنین کسی بود. صادق و صریح حرف میزند و صحبتهایش، صحبتهای یک نسل برای انتقال به آیندگان است.
حسام در ادامه خاطر نشان میکند: از تجربهام در کار حوزه تاریخ شفاهی به این باور رسیدهام که گذر زمان منجر به نسیان برخی خاطرهها میشود و حقیقت را باید با توجه به گفتههای چند راوی پیدا کرد. میدانیم که در کربلای ۴، ۷۲ نفر به آب میزنند و از میانشان فقط چهار نفر برمیگردند. دیگران همه شهید یا اسیر میشوند. باید شبهات را رفع کنیم تا به دام انحرافات نیفتیم. محقق و مورخ نباید فریب بخورد و به خاطر مسائلی مثل دعواهای سیاسی روز، واقعیت را بد بفهمد و بد هم روایت کند.
