نیروهای مرزبانی ایران برای مقابله با عملیات بیثباتسازی برخی سازمانهای اطلاعاتی بیگانه و عناصر گروهک تروریستی جندالله فعالیتهای خود را در مثلث ساحلی ایران و پاکستان و مرز جنوبی افزایش دادهاند.
روز شنبه مقامهای کشورمان اسناد و اطلاعاتی را درباره نقش سرویسهای اطلاعاتی بیگانه در اختیار مقامهای امنیتی پاکستان قرار دادند، اسنادی که جزئیات بیشتری از عملیات روز 25 مهرماه در منطقه سرباز را فاش میکند.
شواهد اولیه نشان میدهد عملیات تروریستی منطقه سرباز با هدایت برخی سرویسهای اطلاعاتی خارجی از بندر تجاری جیوانی و روستای مرزی مند در پاکستان هدایت شده است.
در همین چارچوب نیروهای مرزبانی ایران طی چند روز گذشته کنترل خود را بر نقطه صفر و محدوده نزدیک به بندر جیوانی و آبهای ساحلی آن افزایش داده و روز یکشنبه هشت تن از عناصر مظنون به عملیات خرابکارانه را در این منطقه دستگیرکردند.
منابع پاکستانی مدعیاند که عملیات دستگیری این افراد واکنش ایران به دستگیری 10 نفر از نیروهای مرزبانی ایران طی هفته گذشته بوده است و دستگیرشدگان از کارکنان وزارت بنادر و کشتیرانی پاکستان هستند ولی منابع ایرانی هنوز آن را تأیید نکردهاند.
بندر تجاری جیوانی یکی از مناطق حساس مرزی است که گروهکهای تروریستی اغلب از آن برای هدایت عملیات مسلحانه استفاده میکنند. آمریکاییها در طول جنگ جهانی دوم از فرودگاه جیوانی که در 2 کیلومتری این بندر قرار دارد برای ارسال ادوات جنگی استفاده میکردند ولی این استفاده تاکنون نیز به طور غیررسمی ادامه دارد.
به فاصله یک روز بعد از ارائه جزئیات دخالت دستگاههای اطلاعاتی بیگانه توسط ایران به دولت پاکستان، ژنرال اسلم بیگ رئیس سابق ستاد ارتش پاکستان در گفتوگویی که به نظر میرسد با چراغ سبز دولت اسلامآباد انجام شده، تأیید کرد که روستای مرزی مند پاکستان به طور مداوم توسط آمریکاییها برای تماس با گروهک تروریستی جندالله مورد استفاده قرار میگیرد و دو بندر کوت کلمت و جیوانی به عنوان محلی برای تأمین ادوات کمکهای آمریکا استفاده میشود. البته رابرت پاتر، افسر سابق سیا نیز چند روز بعد از حمله تروریستی منطقه سرباز فاش کرده بود که آمریکا با گروهک تروریستی جندالله تماس دارد.
ولی آنچه این موضوع را بیشتر تأیید میکند، این است که ظاهراً مقامهای اسلامآباد نیز بعد از اسناد و مدارک ارائه شده توسط مقامهای ایرانی مجبور شدند برای کاهش فشارهای طرف ایرانی ابعادی از دخالت آمریکا در حادثه سیستان را از منابع غیررسمی فاش کنند.
یک افسر ارتش پاکستان که خواست نامش فاش نشود نیز روز یکشنبه در گفتوگو با آسوشیتدپرس به طور ضمنی احتمال دخالت آمریکا در حوادث سیستان را منتفی ندانست، ولی گفت که نمیتواند ابعاد بیشتری از موضوع را آشکار کند.
حملهای تروریستی با اهداف چند بعدی
با گذشت دو هفته از حملات تروریستی سرباز، کارشناسان مسائل امنیتی ابعاد بیشتری از اهداف گردانندگان این حمله را فاش میکنند. منابع سیاسی معتقدند که حملات سیستان حلقهای پیوسته از نبرد گسترده منطقهای است که سلفیان عربستان و پاکستان علیه شیعیان به راهانداختهاند و لحن تند مقامهای ریاض علیه ایران در آستانه حج نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است. برخی ناظران معتقدند که رشد گرایشهای شیعه در شبه جزیره عربستان و بخصوص جنگ منطقه صعده یمن، مقامهای عربستانی را به شدت نگران کرده و ریاض در تدارک یک کمپین منطقهای علیه ایران است. آسوشیتدپرس گزارش کرد: گزارشهای کارشناسان منطقهای و مصاحبه با مقامهای امنیتی ... نشان میدهد که جندالله از کمک آمریکا و پاکستان برخوردار بوده و اخیراً هم احتمالاً به شبه نظامیان ضد شیعه مرتبط با عربستان سعودی وصل شده باشد.
ستفانی اوگویگنون، کارشناس فرانسوی متخصص مسائل بلوچ معتقد است که حملات اخیر جندالله نشان دهنده نوعی اراده آشکار برای گسستن قطعی از حکومت ایران است... (این حملات) اعلام نوعی تصاعد خشونت بیسابقه در ماهها و سالهای آینده است.
چراغ سبز مشرف
گزارشهای دیگری هم وجود دارد که مناسبات جندالله با پاکستان و عربستان را بیشتر تأیید میکند. بعد از سال 2002 و تشکیل گروهک تروریستی جندالله، پرویز مشرف رئیسجمهور سابق پاکستان با این پیشفرض که عبدالقدیرخان پدر بمب اتمی پاکستان اطلاعات هستهای خود را به ایران ارائه کرده، برای تضعیف ایران سعی کرد که دست جندالله را باز بگذارد و به اصطلاح به جندالله برای عملیات خرابکارانه علیه ایران چراغ سبز نشان داد.
چراغ سبز مشرف به جندالله در چارچوب استراتژی گستردهتری قرار داشت که جورج بوش رئیسجمهور آمریکا با هدف انجام عملیات پوششی خرابکارانه علیه تأسیسات هستهای ایران تدارک دیده بود. یک پلیس سابق پاکستان که خواست نامش فاش نشود روز یکشنبه در گفتوگو با آسوشیتدپرس گفت: حکومت ژنرال مشرف رئیسجمهور قبلی پاکستان به جندالله فضا داد تا در سالهای 2003 و 2004 علیه ایران عملیات انجام دهد. این اقدام مشرف بعد از آن انجام شد که اطلاعاتی به دست آمد که نشان میداد ایران با عبدالقدیرخان برای تهیه مواد هستهای همکاری داشته است. این افسر پاکستان میگوید: مشرف دریچههای دریافت پول از عربستان را باز کرد. این پولها صرف ساخت مدارس (مذهبی) در منطقه بلوچستان و سایر نقاط برای تقویت بخش خاصی از سنیان است.
منابع آگاه معتقدند این نکته که ایران طی چند روز گذشته کنترل مرزی و دریایی خود را در مناطق نزدیک به بندر استراتژیک جیوانی تشدید کرده نشان دهنده آن است که تهران ردپای عناصر وابسته به گروه تروریستی جندالله و ارتباطات خارجی آن را کشف کرده است.
گزارشها حاکی است که مسیر دریایی یکی از بهترین راههایی است که گروههای قاچاقچی و تروریستی برای تردد بین پاکستان و برخی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس استفاده میکنند این عناصر از بندر جیوانی در منتهاالیه جنوب شرقی مرز ایران با پاکستان برای رفت و آمد به کشورهای عربی استفاده میکنند و این لااقل طی چند سال گذشته ادامه داشته است. این منطقه به قدری شرایط پیچیده و بغرنج دارد که دیماه سال 1385 منابع خبری گزارش کردند که 16 نفر که از سواحل ایران به سمت بندر جیوانی در بلوچستان پاکستان حرکت میکردند ناپدید شدند و بعدها نیز خبری از آنها منتشر نشد.
معادله انرژی
حادثه تروریستی بلوچستان علاوه بر اینکه موضوع ثبات در مرزهای جنوب شرقی ایران را به یک چالش اساسی تبدیل کرد، بحث انتقال انرژی ایران به پاکستان و تأسیس خط لوله صلح را هم دچار ابهام کرد.
نکته مهم این است که خط لولهای که ایران و پاکستان به دنبال ایجاد آن هستند، از مرز جیوانی در بلوچستان وارد پاکستان میشود و از آنجا به بندر گوادر و با عبور از امتداد بزرگراه ساحلی به شاه نواب میرسد. در شرایطی که بحث ایجاد خط لوله تاپ از طریق افغانستان به خاطر جنگ و وضعیت بیثبات در افغانستان به دست فراموشی سپرده شده انفجارهای بلوچستان خط لوله صلح ایران به پاکستان را نیز با چالش بزرگ روبهرو کرد. بعضی ناظران سیاسی انفجارهای تروریستی بلوچستان و بویژه حمله تروریستی اخیر در شهر سرباز را اخطار مخالفان تأسیس خط لوله صلح بین ایران و پاکستان میدانند. به راستی چه کسانی مخالف تأسیس خط لوله صلح بین ایران و پاکستان هستند؟
