قریب به ۱۶ ماه از شروع بحران در بازار سرمایه میگذرد؛ بحرانی که پس از رشد بیسابقه بازار سرمایه با دعوت دولتمردان قبلی از مردم برای حضور در بازار سرمایه به وقوع پیوست. بررسیها نشان میدهد بازار سرمایه در این مدت با خروج ۱۱۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی مواجه شده و سهامدارانی که بعضی از آنها تا ۷۰ درصد سرمایه خود را از دست دادهاند، در حال خروج از بازار هستند.
بازار سرمایه یکی از راههای توسعه اقتصادی کشور است، فارغ از اینکه رشد بورس در سال ۹۹ - ۹۸ برای جبران عقبافتادگی و کاهش ارزش ریالی سهام بود یا عملکرد شرکتها، درگیر شدن بخش عمدهای از کشور در بازار سرمایه مشکلاتی را به همراه د اشت که باعث ناامیدی سرمایهگذاران خرد شد.
بازار سرمایه تا پیش از این، یک بازار محلی به شمار میرفت و فعالان خاص خود را داشت، هر چند در نیمه دوم دولت دوازدهم سازمان بورس برای کسانی که به تازگی وارد بورس شدهبودند، محدودیتهایی وضع کرد، اما دولت به دلیل فشار موجود قوانین را نادیده گرفت و مردم بدون آموزش وارد بازار سرمایه شدند و پس از آن تب تند بورس فروکش کرد. از آن تاریخ ۱۸ ماه میگذرد، اکنون به جایی رسیده که قیمت سهام شرکتها به اصطلاح دچار چروکیدگی شدهاست، به طوری که قیمت اکثر سهام شرکتهای حاضر در بازار سرمایه به قبل سال ۹۸ برگشتهاست، این در حالی است که حتی با کاهش ارزش ریال هم که سنجیده شود، این افتهای بازار موجب زیان سهامداران شدهاست.
طبیعی است در چنین شرایطی با حمایت نکردن دولت از بورس، سهامداران عطای بورس را به لقایش بخشیدند، در این حالت با افزایش فشار عرضه، کاهش شدید قیمتها را شاهد هستیم. در چنین شرایطی اخبار خوبی از بازار سرمایه به گوش نمیرسد و اختلاف بین سازمان برنامه و بودجه و وزارت اقتصاد در تدوین بودجه ۱۴۰۱ و حمایت از بازار سرمایه خود باعث تشدید این روند شدهاست که بهرغم وعده دولتیها روند نزولی ادامه پیدا کردهاست و ارزش معاملات به سطوح پایین رسیده است.
از سوی دیگر، خروج سرمایه از بازار باعث کاهش عمق بازار خواهد شد و این کاهش تلاطمهای زیادی را به همراه خواهد داشت، اولین پیامد منفی که این کاهش ارزش سهامها به دنبال خواهد داشت، نفع سوداگران است و دوم اینکه با خروج نقدینگی حجم معاملات کاهش و رونق بازار هم کاهش پیدا میکند و این امر منجر به خشکسالی در بازار سرمایه خواهد شد. همچنین عدم صحیح کنترل منابع مالی باعث شده دچار خشکسالی در بازار سرمایه باشیم و کاهش نقدینگی تأمین مالی شرکتها باعث افزایش اقدامات سوداگرانه و دستکاری قیمتها شدهاست که در نهایت تبعات ناشی از آن باعث خروج و کوچک شدن ارزش سرمایه و سهام شرکتهای دولتی که همان اموال عمومی و بیتالمال است، خواهد شد.
برآورد خروج ۱۱۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی از بازار سرمایه
به گزارش فارس، بازار سرمایه در ماههای گذشته با مشکل جدی خروج پول مواجه شده و از نیمه مردادماه سال ۹۹ که بازار سرمایه در روزهای اوج خود در شاخص ۲ میلیون و ۷۵ هزار واحدی قرار داشت، تاکنون خالص ورود پول به بازار سرمایه منفی بودهاست. یکی از مهمترین نکاتی که در ۱۶ماه گذشته مورد توجه جدی کارشناسان قرار گرفته، خروج پول از بازار سرمایه است. این میزان خروج پول طی روزها، هفتهها و ماههای گذشته بهحدی زیاد بودهاست که برخی کارشناسان خروج ۱۲هزار میلیارد تومان پول را تخمین زدهاند.
روند ورود پول سهامداران
چگونه بوده است؟
از سال ۹۷ بازار سرمایه در اغلب روزها شاهد ورود پول حقیقی به بورس بودهاست. این مسئله را میتوان در افزایش روند معاملات و معاملات خرد ملاحظه کرد.
خالص ورود پول حقیقی به بازار اواسط مردادماه سال گذشته به ۱۱۸ هزار میلیارد تومان رسید. در این برهه و با ورود بازار سرمایه به دوره سقوط تا شاخص یک میلیون و ۱۰۰ هزار واحدی، خالص ورود پول حقیقی به بورس نیز روند معکوس به خود گرفت.
تا پایان آبان ماه سال جاری این روند خروج پول از بازار سرمایه به یک روند غالب در بازار سرمایه تبدیل شدهاست. کاهش اعتماد به برنامههای سازمان بورس و دولت درباره بازار سرمایه یکی از اصلیترین دلایل این روند معکوس در ورود پول به بورس است.
خروج ۱۱ هزار میلیارد تومان پول طی آبان و آذر ۱۴۰۰ از بورس
بررسیها نشان میدهد طی ماههای آبان و آذر سال جاری حدود ۱۱ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان پول از بازار سرمایه خارج شدهاست. از مرداد ماه سال گذشته تاکنون این عدد حدود ۱۱۵ هزار میلیارد تومان است. خالص ورود پول به بورس در روزهای اوج بازار در سال گذشته ۱۱۸ هزار میلیارد تومان بود. این مسئله نشان میدهد در یک سال و نیم گذشته بازار سرمایه دائم در حال خروج پول و خارج شدن سرمایهگذاران خرد از بورس بودهاست. در صورتی که روندهای موجود در بورس تغییر نکند، بازار باید خود را برای یک دوره رکود عمیقتر آماده کند. در ۳۹ روزی که بازار سرمایه در آبان و آذرماه سال جاری فعال بوده، تنها پنج روز تالار شیشهای شاهد ورود پول بودهاست. این مسئله میتواند در آینده نزدیک به یک بحران جدی برای بورس تبدیل شود.
در سه ماه گذشته به وضوح دیده شدهاست که دولت هیچ مدل دخالتی در بورس نداشتهاست. در آبان و آذر ماه سال جاری نیز روند خروج پول تا حدودی شدت گرفتهاست. طی سه هفته اخیر و در ۱۵ روز کاری بازار سرمایه شاهد خروج پول از بورس بودهایم. در صورتی که این روند اصلاح نشود و شاخص کل بورس نیز دائم در حال شکستن حمایتهای خود باشد، میتوان گفت بازار سرمایه وارد فاز اصلاح زمانی بلندمدت شده و در همین اعداد از شاخص نوسان خواهد کرد.
مشکل فعلی تالار شیشهای پس از کاهش شدید اعتماد، کمبود نقدینگی و ترس سهامداران و سرمایهگذاران از ورود پولهای خود به بورس است. با کاهش شدید تقاضا در هفتههای اخیر، قدرت فروشندگان به شدت افزایش پیدا کرده و تابلوی بازار سرمایه در این مدت قرمزپوش بودهاست.
