قاچاق قطعات موبایل با «ته لنجی» و کارت‌های بازرگانی یک بار مصرف

بخش مهمی از قطعات گوشی تلفن همراه چه از طریق دریایی و چه هوایی به صورت غیرقانونی وارد کشور می‌شود و اتفاقاً عمده سود وارد کنندگان گوشی‌های تلفن همراه، در واردات قطعات است نه خود تلفن همراه! چرا‌که گوشی خراب را با تعرفه کالای دست دوم وارد می‌کنند، اما به قیمت نو می‌فروشند.
طبق آمار رسمی در شش ماهه ابتدای سال جاری حدود یک‌میلیارد دلار از کل سبد واردات کشور به واردات گوشی تلفن همراه اختصاص داشته که بزرگی این عدد وقتی قابل درک می‌شود که بدانیم مجموع تجارت خارجی ایران در حوزه کالای غیراساسی، حدود ۱۴‌میلیارد دلار بوده یعنی چیزی حدود ۳۰‌درصد سبد وارداتی کشور به واردات گوشی تلفن همراه اختصاص یافته‌است، شاید ذکر این نکته که در مقایسه با سال قبل حدود ۱۰۲‌درصد از نظر ارزش و ۵۰‌درصد از لحاظ وزنی واردات گوشی تلفن همراه رشد داشته است، به واضح‌تر کردن اهمیت توجه ویژه به این گروه کالایی کمک کند. امروزه که قیمت گوشی هوشمند سر به فلک کشیده تقریباً فکر تعویض گوشی جای خودش را به تعمیر کردن آن می‌دهد. تعمیرکاران تلفن همراه می‌گویند: تمامی قطعات موجود در بازار قاچاق است. به گفته یکی از تعمیرکاران پاساژ علاءالدین، وقتی این امکان وجود دارد که صفحه نمایش گوشی هوشمند را به عنوان محافظ صفحه (گلس) جا زد و تعرفه بسیار کمتری نسبت به تعرفه صفحه نمایش پرداخت کرد، مشخص است این کار را می‌کنند، من هم اگر بخواهم وقتی رقیبمان صفحه نمایشی راکه غیرقانونی وارد کرده‌است، می‌تواند نصف قیمت ما بفروشد یا از واردات آن منصرف می‌شویم یا ما هم غیر قانونی وارد می‌کنیم. وی می‌گوید قطعات را از وارد کننده مشهوری به نام عادل می‌خرد که در طبقه ششم پاساژ علاءالدین مغازه دارد.

«واردات ته لنجی» راه سهل الوصول دور زدن واردات قانونی
عادل یکی از وارد کنندگان معروف پاساژعلاءالدین در گفتگو با تسنیم با اشاره به نحوه واردات قطعات تلفن همراه گفت: «خیلی از این قطعات که از چین به دوبی میاد، در دوبی توسط ترخیص کار‌ها به صورت ته لنجی میاد ایران و از مرز هم توسط ماشین‌های شوتی به دست ما می‌رسد. تقریباً عمده واردات قطعات تلفن همراه از این روش صورت می‌گیرد.»
«واردات ته لنجی» پدیده بسیارعجیبی شده است! انگار قرار نیست کسی جلوی آن را بگیرد، در هر صنفی، هر کالایی را با هر مشخصاتی که قصد ندارید آن را از مبادی قانونی کشور وارد کنید راهی سهل الوصول مقابل پای شماست به نام واردات ته لنجی!
عادل افزود: برخی از قطعات موبایل مثل باتری که سریع‌تر باید وارد شود، به صورت هوایی وارد می‌کنیم به این صورت که چند رابط در مبادی ورودی کشور داریم که در اظهار نامه‌های گمرکی، باتری را مثلاً قاب پشت گوشی ثبت می‌کنند و عملاً تعرفه بسیار کمتری نسبت به تعرفه باتری پرداخت می‌کنند. وی تأکید کرد: همه همین کار را می‌کنند، اگر ما بخواهیم قانونی وارد کنیم جدا از اینکه معطلی‌های گمرک را باید بپذیریم، بقیه به راحتی ته لنجی جنس را می‌آورند و علاوه بر اینکه جنسشان سریع‌تر می‌رسد می‌توانند با نصف قیمت ما بفروشند.
طبق صحبت‌های وارد کننده نسبتاً معروف پاساژ علاءالدین سودی که در واردات قطعات موبایل هست، در خود تلفن همراه نیست چرا‌که نه مالیات بر ارزش افزوده می‌دهید نه تعرفه‌های گمرکی را پرداخت می‌کنید، بنابراین فقط باید هزینه حمل و نقل کالا و ترخیص آن را پرداخت کنید که در قیاس با قیمت فروش قطعات تقریباً هزینه ناچیزی است.
البته او از واردات غیرقانونی گوشی تلفن همراه هم که بعضی از فروشندگان وارد می‌کنند نکات جالبی را می‌گفت، مثلاً می‌گفت گوشی‌های دست دوم را که مشکل قابل حلی دارند با قیمت‌های کمتر از چین و دوبی می‌آورند، اگر نیاز به تعویض قطعه‌ای داشته باشد، تعویض می‌کنند و در پک‌های جدید بسته‌بندی می‌کنند، کالا را با تعرفه کالای دست‌دوم یا خراب وارد می‌کنند، اما به قیمت نو می‌فروشند. تعدادی از آن‌ها در هنگام تهیه این گزارش، گاهی مستقیم و بخشی به صورت سربسته گفتند، رمز فرار از مالیات و ارزش افزوده کارت بازرگانی یکبار مصرف و شرکت‌های اجاره‌ای است. با توجه به اینکه شرکت‌هایی که وارد کننده لوازم جانبی و تجهیزات موبایل هستند خود در زنجیره توزیع و پخش کالا حضور ندارند و در اصل پوشش و ویترینی برای فرار مالیاتی و پولشویی برخی تجار سودجو می‌باشند، در واقع این افراد با ثبت چنین شرکت‌هایی منجر به فرار مالیاتی و کتمان اطلاعات صاحب اصلی کالا نزد سازمان مالیاتی و تضییع مجدد حقوق دولتی می‌شوند. از طرف دیگر در صورت صدور مطالبه‌نامه گمرکی عملاً به دلیل صوری بودن شرکت‌ها امکانی برای وصول حق و حقوق دولت نیست.
البته در روش واردات از مبادی غیر رسمی مثل واردات تحت رویه ته لنجی فرایند با سادگی هر چه تمام‌تر انجام می‌شود و عملاً نیاز به پنهان کاری خاصی هم نیست.