اخیراً مرجوعشدن برخی از محصولات کشاورزی مانند فلفل، سیبزمینی و کیوی از کشورهای مقصد رسانهای شده است، در حالی که فعالان بازار دلیل این امر را کوتاهی سازمان حفظ نباتات میدانند. این سازمان در توجیه عملکرد ضعیفش اعلام میکند: این تذکرها در تمام دنیا وجود دارد، به طوری که هلند اخیراً ۴۰۰ تذکر دریافت کرده است. ایران نیز در سال جاری ۵ هزار تن گندم وارداتی را از روسیه به دلیل داشتن علف هرز مرجوع کرد و همچنین ۲۷ هزار تن جو از برزیل عودت دادیم، هر چند کشور نیاز زیادی به نهادههای دامی دارد. سالهاست که طعم مزه بسیاری از میوهها و سبزیجات تغییر کرده و دیگر طعم و مزه قدیم را ندارد. گوجه فرنگیهایی که طعم آب میدهند و یا سفیدی میان آنها از وجود نیترات بالا حکایت دارد، تنها یکی از هزاران محصول کشاورزی است که در سایه نبود نظارت بر کشت محصول بر اثر مصرف خارج از استاندارد سموم توسط کشاورزان اتفاق افتاده است. اخیراً کشورهایی به مرجوع کردن محصولات کشاورزی ایران اقدام کردهاند که استانداردهای چندان سختگیرانهای ندارند و این اقدامشان از غیر قابل استفاده بودن میوهها و صیفیجات حکایت دارد. موضوعی که سالهاست گریبان ایرانیان را گرفته و سلامتیشان برای هیچ سازمانی اهمیت ندارد.
خرداد سال جاری بخشنامهای از کشورهای صادراتی به ایران رسید که در آن میزان سم و کود در محصولات کشاورزی مشخص شد و کشورهای عمان، قطر، هند، روسیه، امارات متحدهعربی و پاکستان اعلام کردند بنا به دستورالعملهای جدید خواهان محصولات کشاورزی ما خواهند بود. از این رو برخی از کشورهای هدف صادراتی به اخذ تأییده سازمان حفظ نباتات ایران برای ورود محصولات کشاورزی اکتفا نمیکنند و ایران باید بنا به کیفیت و استانداردهای آنها تولید کند. متأسفانه در تولید بسیاری از محصولات کشاورزی این دستورالعمل رعایت نشده و منجر به عودت این محصولات به کشور شده است.
رئیس اتحادیه بارفروشان با تأیید خبر پذیرفته نشدن استاندارد کیوی تولید شده ایران از سوی هند میگوید: بهتر است ما نیز در ایران مانند سایر کشورها تولیدکننده محصولات کشاورزی یک نهاد مشخص بذر را در اختیار کشاورزان قرار دهیم و در زمان صادرات محصول سود ۱۵ درصدی به کشاورز بدهیم. اگر وزارت جهاد کشاورزی به خصوص سازمان حفظ نباتات در این زمینه با جدیت ورود نکند تردید نداشته باشید که بازارهای صادراتی خود را از دست میدهیم و بر همگان مشخص است که چه آسیبی به بدنه اقتصادی کشور خواهد خورد. برخی از کشورهای همسایه از جمله ترکیه منتظر هستند که ما بازارهای خود را از دست بدهیم و آنها این بازارها را تصاحب کنند؛ این هشدار جدی است و باید بیشتر به آن توجه شود.
مصطفی دارایینژاد در گفتگو با ایلنا میافزاید: روسیه دیگر بارهای آلوده را مرجوع نخواهد کرد و آنها را معدوم میکند. دقت در نبود سموم فقط نباید محدود به محصولات صادراتی باشد این دقت باید در کیفیت محصولاتی که در داخل کشور نیز استفاده شده لحاظ شود، چراکه ایرانیان نیز مستحق خوردن نیترات و دیگر سموم باقیمانده در محصولات کشاورزی نیستند. اگر تلاشی برای حذف باقی ماندن سموم در محصولات کشاورزی انجام ندهیم، بدون تردید کیوی دوقلو ایران که از سوی پاکستان و افغانستان خریداری شده نیز بازار خود را از دست خواهد داد.
رئیس سازمان حفظ نباتات: مرجوعی محصولات کشاورزی در تمام دنیا وجود دارد
مشکلات گواهی بهداشتی که در دو ماه اخیر درباره نخل، فلفل و سیبیزمینی صادراتی و اخیراً برای کیوی برای کشور درست شده وجهه صادرات محصولات کشاورزی ایران را در بازارهای جهانی خراب کرده است. این در حالی است که سازمان حفظ نباتات در هفتههای اخیر مورد نقد کارشناسان بخش کشاورزی بوده و در توجیه عملکرد ضعیف این سازمان و بیتوجهی به استانداردهای کشورهای مقصد صادراتی اعلام میکند: این تذکرها در تمام دنیا وجود دارد، به طوری که هلند اخیراً ۴۰۰ تذکر دریافت کرده است.
کیخسرو چنگلوایی رئیس سازمان حفظ نباتات در نشست خبری خود مشکلات بازارهای صادراتی محصولات کشاورزی را تشریح کرده و میگوید: این مشکلات تنها در مورد ایران نیست، بلکه ما اخیراً ۵۰ هزار تن گندم روسیه و قطر را به خاطر وجود علف هرز برگرداندیم و حتی بخشی از جو وارداتی از برزیل را نیز برگشت دادهایم.
وی با اشاره به ماجرای مشکلات حقوقی گواهی بهداشتی که منجر به برگشت خوردن ۴۸۸ اصله نخل از قطر شد، میافزاید: فردی که با جعلکردن اسناد گواهی بهداشتی مجوز صادرات ۲۹۰ اصله را به ۴۸۸ اصله رسانده بود به دادستانی معرفی شد و این موضوع در دادگاه در حال پیگیری است. این مسئول درباره فلفلهای برگشت خورده از روسیه نیز میگوید: دلیل برگشت خوردن آنها مربوط به چهار نوع سمی بود که در این کشور ثبت نشده بود، اما در فرآیند تولید این محصول در کشور ما استفاده شده بود.
چنگلوایی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا بهتر نیست مراودات صادراتی ما در مورد پروتکلها و استانداردها با کشورهای مقصد بیشتر شود و نیز همسویی با سازمانهای داخلی افزایش یابد تا مشکلات این چنینی تکرار نشود، میافزاید: در داخل قرار شده است که گواهی بهداشتی پس از آنکه سازمان توسعه تجارت گواهی سلامت صادر کرد، صادر کند و همچنین تأکید شده است که استانداردهای سلامت به صورت منظم از سوی تولیدکنندگان و صادرکنندگان و نیز مسئولان صادرکننده گواهی بهداشتی رعایت شود، ضمن اینکه با کشورهایی که به آنها محصول صادر میکنیم نیز نشستهای مختلفی داریم تا استانداردها و معیارهای دو طرف به طور کامل بررسی شود.
منکر تقلبی بودن سموم کشاورزی نیستم
چنگلوایی در ادامه در پاسخ به سؤالی درباره پایین بودن کیفیت سموم و گرانی آنها میافزاید: منکر تقلبیبودن سموم کشاورزی نیستم و بررسیهای میدانی که انجام دادیم و چندین مورد به تخلف و تولید سموم تقلبی رسیدهایم و متخلفان به قانون معرفی شدهاند. همچنین دلیل بالابودن قیمت سموم نیز حدس ارز ترجیحی بود که سال گذشته انجام شده است. وی در بخش دیگری از صحبتهای خود به صدور ۹/۴ میلیون تن صادرات و ۶/۲۴ میلیون تن گواهی محصولات کشاورزی در سال گذشته اشاره کرده و میگوید: ۱۷ میلیون هکتار هم در سطح کشور انجام شده که ۸/۵ میلیون هکتار آن به صورت بیولوژیک بوده است. هزار تن انواع سموم مورد نیاز تأمین و تدارک دیده شده که برای تأمین یکسال دیگر هم کافی است. در رصدهای سازمان ۲ هزار و ۶۶۰ لیتر سم تقلبی کشف و ضبط شد که باید بگویم حجم قابل توجهی از این میزان در استان فارس کشف بوده است.
رئیس سازمان حفظ نباتات با بیان اینکه ارز ترجیحی از سال ۹۸ برای واردات سم به پایان رسید، تأکید میکند: از سال ۹۹ اگر محمولهای در سال ۹۸ ثبت سفارش آن انجام شد، اما در سال ۹۹ از گمرک ترخیص شد، باید با ارز نیمایی وارد شود و واردکننده مابهالتفاوت آن را به پرداخت کند.
