از سـال ۱۳۹۷ سـازمان بسـیج سـازندگی کشـور بـا هـدف ایجـاد اشـتغال و توانمندسازی مناطـق محـروم و حـذف بروکراسـی بانکها بـا حضـور تسـهیلگـرانش در مناطـق کـمبرخـوردار کشور اقـدام بـه راهانـدازی صندوقهای قرضالحسـنه کـرد. هـدف از تشـکیل صندوقهای قرضالحسـنه ایجاد اشـتغال روسـتایی در قالب تشکلهای مردمی و تعاونیهای تولیدی است و قرار نیست این صندوقها به بانک یا مؤسسه مالی تبدیل شوند. برای آگاهی از تعداد صندوقهای راهاندازی شده و نحوه خدماترسانی آنها به مردم به سراغ احسان فرهی، مدیـر طـرح صندوقهای قرضالحسـنه سـازمان بسیج سازندگی کشور رفتیم تا گفتوگویی با ایشان داشته باشیم.
در یک جمله بفرمایید هدف از راهاندازی صندوقهای قرضالحسنه در مناطق مختلف کشور چیست؟
ایجـاد اشـتغال بـا هـدف تحقـق جهـش تولیـد و کمـک بـه بهبـود معیشـت مـردم از اهـداف مهـم طـرح اعتلای صندوقهای قرضالحسنه است؛ و برای رسیدن به این هدف چه کارهایی باید انجام دهید؟
در ایـن راسـتا ۱۲۰۰ نفـر تسـهیلگـر جهـت راهانـدازی صندوقها و کمـک بـه افـراد عضـو صندوقها آمـوزش دیدهاند. تمامـی ایـن تسـهیلگران در ۸ دوره آموزشـی به صورت پودمانی شـرکت کرده و گواهی پایان دوره دریافت کردهاند. هرچند همراهـی و تعامـل بیشـتر بانکهای عامـل بـا صندوقهای قرضالحسنه در راستای اشتغال و ارتقای سطح اقتصادی مردم ضروری است. تسـهیلات صندوقها بـه میـزان آورده اعضـا پرداخـت میشود و در بعضـی از نقـاط حـق عضویـت ماهانـه ۱۰۰ هـزار تومـان و در مناطق محـروم بـا ظرفیـت اقتصـادی کمتر ۲۰ هزار تومان اسـت.
تاکنون چند صندوق در کل کشور راهاندازی شده که در حال خدماترسانی هستند؟
در حال حاضر ۲۴ هزار صندوق قرضالحسنه مردمی در روستاها و محلات کمبرخوردار شهری تشکیل شده که با کمترین بروکراسی اداری تسـهیلات قرضالحسـنه بـه اعضای صنـدوق پرداخـت میکنند. تسـهیلگران آمـوزشدیـده بـه عضویابـی و ترغیـب مـردم برای حضور آنها اقدام میکنند و کلیه فرآیند راهاندازی صندوق، ایجاد اشتغال، حسابداری، طرحهای توجیهی و کار گروهی را به مردم آموزش میدهند.
خدمات صندوقها در چه حوزههایی است؟
صندوقهای قرضالحسنه میتوانند در تقویت پیوند اجتماعی، امیدآفرینی و گرهگشایی از مشکلات هموطنان نقش بسزایی ایفا کنند. اما اشـتغالزایی هدف اصلی اسـت. ۱۱۰ هزار فرصت شـغلی و ۱۵ هـزار شـغل پایـدار یکـی از بـرکات ایـن طـرح بـوده و ۶۲۰ تشـکل مردمـی و تعاونـی در ذیـل صندوقها مجـوز گرفتـه و رتبهبنـدی فعالیت دریافت کردهاند. اعضای صندوقها از یک روستا و معمولاً به صورت خانوادگی و فامیلی هسـتند و در این صندوقها بدون نامه کسـر از حقوق و مراحل اداری تسـهیلات قرضالحسـنه خرد با ضمانت داخلی اعضای گروه پرداخت میشود.
آیا صندوقها از طرف مرکز مدیریت یا رسیدگی میشوند؟
سامانهای به نام «یارا» وجود دارد که کل فرآیندهای مالی و پرداخت اقساط صندوقها و گردش مالی صندوقهای قرضالحسنه در آن ثبت میشود. یکی از اقدامات مثبت این طرح جذب منابع خیرین در راستای ایجاد اشتغال است که در مجموع حدود ۳۰ میلیارد تومان منابع جـذب شـده اسـت.
برنامه صندوقها در سال جاری چیست؟
در سـال ۱۴۰۰ تمرکـز صندوقهای قرضالحسـنه بـر پایدارسـازی مشـاغل ایجـاد شـده و کیفیسازی صندوقهای تشکیل شده است. در برخی از صندوقها ماهانه سه تا چهار فقره تسهیلات قرضالحسنه به اعضا پرداخت میشود و تفاوت صندوقهای قرضالحسنه روستایی با صندوقهای خانگی در این است که در صندوقهای خانگـی اعضـا بیـن خودشـان قرعهکشـی میکردنـد و پـول تقسـیم میشد، امـا ایـن پـول صـرف اشـتغال نمیشـد در حالـی کـه در صندوقهای قرضالحسنه روستایی، بسیج سازندگی با حضور افـراد تسـهیلگـر آنها را بـه سـمت اشـتغال خـرد روسـتایی هدایت میکند و تسـهیلات صندوق صرف اشـتغال یا تثبیت اشـتغال میشود. منابع مالی صندوقها به صورت گردشـی در دسـت مردم اسـت و در واقع پول رسوب نخواهد کرد و مدیریت منابع مالی به صورت مردمـی باقـی خواهـد مانـد و منجـر بـه تشـکیل بانـک یـا مؤسسـه مالی نخواهد شد.
