یکی از برنامههای اصلی دولت سیزدهم سر و سامان دادن به بازار موادغذایی اعم از وارداتی و تولید داخلی بوده است. از زمانی که وزرای کابینه رأی اعتماد گرفتند، برنامههای تنظیم بازاری، وزرای صمت و کشاورزی آغاز شد و از طرحهای کوتاه و بلندمدت و تنظیمساز و کارهای تنظیم بازار و کنترل قیمتها سخن گفتند و مردم همچنان در انتظار اقدام عاجل دولت در این حوزه هستند. با مرور اخبار در مییابیم که از ۱۱ تا ۱۹ مهرماه رئیسجمهور در جمع اعضای هیئتدولت بر اولویت قراردادن تنظیم بازار کالاهای اساسی تأکید کردند و معاون اول خود را رئیس ستاد تنظیم بازار برگزیدند. از آن پس هر دو روز یکبار دستور تثبیت قیمتها و کنترل بازار داده شد و جلسات فوقالعادهای در ستاد اقتصادی دولت با موضوع تثبیت قیمتها و کنترل بازار در حوزه کالاهای اساسی و ارزاق عمومی برگزار و برفعالتر شدن این ستاد تأکید ویژهای شده است.
اکنون حدود دو هفته از آخرین دستور رئیسجمهور میگذرد، در این مدت به رغم واردات تخممرغ، قیمت این کالا همچنان بین ۵۵ تا ۶۰ هزار تومان است. قیمت دولتی مرغ نیز از ۲۵ هزار تومان به ۳۱ هزار تومان افزایش یافته و قیمت آزاد آن نیز بین ۳۶ تا ۴۰ هزار تومان در بازار عرضه میشود. قیمت سه قلم کالای لبنی البته ارزان شد، اما این سه قلم نایاب شده و مابهالتفاوت آن روی سایر محصولات لبنی افزوده شد. قیمت برنج ایرانی و خارجی هم به شدت گران شده و اکنون این سؤال مطرح میشود تصمیمگیران و سیاستگذاران تنظیم بازار چند ماه دیگر زمان نیاز دارند که دستورات رئیسجمهور را عملیاتی کنند؟ اینکه مدام از نبود شبکه توزیع و دلالان حرف بزنیم بازار و قیمتها تنظیم میشود؟ مردم واقعاً از گفتار درمانی برخی مدیران، خسته شدهاند و در انتظار حرکت جدی دولت سیزدهم در راستای کاهش هزینههای زندگی و معیشت هستند. در نخستین ماه شروع به کار جدی دولت (مهرماه) با وعده مسئولان و ورود دولت به بحث تنظیم بازار مردم انتظار داشتند که بازار آرامی در اقلام اساسی داشته باشند نه اینکه روزانه یا هفتگی با گرانی قیمتها مواجه شوند.
بررسیها از سطح بازار نشان میدهد مرغ، تخممرغ، برنج و سه قلم محصول لبنی همچنان بالاتر از نرخ مصوب عرضه میشود که این امر حاکی از این است سیاستهای تنظیم بازار چندان موفق نبوده است. همچنان مسئولان و دست اندرکاران بخش کشاورزی نابسامانی سیستم توزیع و دلال بازی را علت اصلی این اختلاف قیمت میدانند و انتظار دارند که مردم دست به کار شوند و این سیستم را ساماندهی کنند، زیرا مدام در مصاحبه با رسانهها از این دو معضل سخن میگویند.
دستوراتی که در بازار اجرا نمیشود
با وجود آنکه از اواخر شهریورماه معاون اول رئیسجمهور خواستار عرضه مرغ در ایام تعطیل به منظور جلوگیری از نوسانات قیمت در پایان هفته شد، اما به رغم عرضه مرغ در روزهای جمعه همچنان شاهد نابسامانی قیمت در بازار هستیم که مسئولان تشکلها و اتحادیه، ضعف در نظارت بعد از کشتار را علت اصلی التهابات قیمت میدانند. هر چند معتقدند که نرخ مصوب مرغ هر چه سریعتر به سبب افزایش هزینههای تولید باید اصلاح شود تا تولیدکننده توان ادامه تولید را داشته باشد. همچنین درخصوص کاهش سه قلم محصول لبنی پرمصرف در سبد مصرفی خانوار، همچنان شاهد هستیم که این موضوع به طور کامل اجرا نشده است.
یکی از فروشندگان فروشگاههای زنجیرهای در گفتگو با باشگاه خبرنگاران جوان، درباره آخرین وضعیت بازار اقلام اساسی میگوید: بسیاری از کالاها همچون حبوبات، ماکارانی، چای و موادشوینده که به تازگی خریداری شده نسبت به سری قبل افزایش قیمت داشتهاند که پس از اتمام اجناس قبلی، این اقلام با نرخ جدید عرضه میشوند. وی درباره اینکه قیمت محصولات لبنی با نرخهای اعلامی تفاوت دارد، میافزاید: تمامی برندها اقدام به کاهش قیمت این سه قلم محصول لبنی نکردهاند.
فعالان بازار برنج نیز از افزایش قیمت برنج در بازار خبر میدهند و میگویند: قیمت برنج نسبت به هفتههای قبل باز هم افزایش داشته است، نمیدانیم چه اتفاقی قرار است در این حوزه رخ دهد، در حالی که بسیاری از آحاد جامعه توان خرید برنج با نرخهای ۴۵ تا ۶۰ هزار تومان را ندارند.
