افغانستان و پاکستان مدت مدیدی است که اسیر ناآرامیها و تشدید خشونتها شدهاند. کشیده شدن انتخابات افغانستان به دور دوم، سفر کلینتون به پاکستان، وزیر امور خارجه آمریکا به پاکستان و بحث افزایش نیروهای آمریکا در مرز این دو کشور ما را بر آن داشت تا با دکتر نوذر شفیعی کارشناس مسائل شبه قاره به گفتوگو بپردازیم. بخوانید:
صحبت از افزایش نیروهای آمریکایی در افغانستان، سفر کلینتون به پاکستان و به دور دوم کشیده شدن انتخابات افغانستان به طور کلی نشان دهنده چیست؟
این مسائل بیانگر نوعی اضطراب و دغدغه خاطر برای مقامات مرتبط با سیاست خارجی آمریکاست. دغدغه نسبت به آنچه در منطقه حادث میشود. سفرهای دیپلماتیک مقامات آمریکا به منطقه، بحث افزایش نیروها و قضایای انتخابات افغانستان و همچنین اظهارنظرهای مقامات آمریکایی و پاکستانی نسبت به یکدیگر تماماً نشان دهنده یک نوع نگرانی است.
اما به نظر میرسد آمریکا به مقصود خود در انتخابات افغانستان رسید و مانع از رئیسجمهور شدن حامد کرزای در مرحله اول شد.
انتخابات افغانستان یک پروژه است که در نهایت باید کرزای قدرت را در دست بگیرد. این اتفاق هم میافتد. چون در روند انتخابات تشکیک شد باید آن را به دور دوم میکشاندند اما در نهایت کرزای رئیسجمهور میشود.
به نظر میرسد آمریکاییها از تمردهای اخیر کرزای ناخرسندند و به دنبال گزینه دیگری هستند؟
کرزای و آمریکا مشکلاتی با یکدیگر دارند. کرزای تمردهایی از سیاستهای آمریکا داشته اما به دلیل داشتن طرفداران بیشتر همچنان به نفع آمریکاست که در قدرت بماند.
آمریکاییها به دنبال رئیسجمهور شدن شخص دیگری چون عبدالله عبدالله نیستند بلکه بحث تشکیک در انتخابات و کشیده شدن آن به دور دوم و فشارهایی که از ناحیه عبدالله به کرزای وارد شد برای کاستن از سرکشیهای او در برابر سیاستهای آمریکا بوده است.
با توجه به حمایت آمریکا از حکومتهای ضعیف در دو کشور افغانستان و پاکستان به نظر میرسد کاخ سفید قصد بیثبات نگه داشتن این منطقه را دارد؟
بیثباتی افغانستان و پاکستان به قصد آمریکا ربطی ندارد بلکه محصول ضعف و ناتوانی ایالات متحده در کنترل این دور کشور است. رفتار غیر قابل پیشبینی بازیگران گروه محور (تهدیدهای نوین) و تعدد بازیگران خارجی در این دو کشور بویژه افغانستان، کنترل و مدیریت بحران را برای کاخ سفید بسیار دشوار کرده است.
آیا ضعف این دولتها منجر به تجزیه این دو کشور نمیشود در حالی که طالبان در افغانستان با عنوان امارات اسلامی افغانستان بیانیه صادر میکند؟
نوعی ناهمگونی عجیب در ترکیبات قوی افغانستان و پاکستان وجود دارد که ممکن است خطر تجزیه را ایجاد کند اما بعید است آمریکاییها به دنبال تجزیه باشند.
اما طالبان همین حالا قندهار را مرکز خود میداند و اختیار جنوب افغانستان را در دست دارد.
سیاست طالبان این است که بخشی از خاک را تحت کنترل خود در میآورد و از آنجا شروع میکند به گسترش دادن قلمرو خود. در حال حاضر نیز مناطقی از پاکستان و افغانستان را در اختیار دارد که نام امارات اسلامی روی آن گذاشته است. آنها به دنبال این هستند این امارات را به سایر کشورهای منطقه که مستعد برای نفوذشان است بکشانند.
مثل سین کیانگ در چین؟
این یک احتمال است که آنها بخواهند گستره خود را به سین کیانگ بکشانند.
ولی به نظر میرسد آمریکا از این مسأله حمایت میکند؟
آمریکا تمایل زیادی دارد که به چین آسیب وارد کند اما اینکه بخواهند با تقویت طالبانیسم به این کشور صدمه وارد کنند محل بحث و اختلاف است.
