
میثم رشیدی مهرآبادی
خسارتهای گسترده اقتصادی در حالی عربستان سعودی را تهدید میکند که شیوع بیماری آنفلوآنزای نوع A و برخی برخوردهای ناشایست با زائران شیعه، خطرات بیشتری را فراروی این کشور قرار داده است. اخبار منتشر شده حکایت از اعلام ورشکستگی نیمی از هتلهای عربستان بویژه در شهرهای مکه و مدینه دارد که از سوی یکی از مقامات ارشد عربستانی بیان شده است.
در این میان اما زائران عمره مفرده از ایران، روح تازهای به اقتصاد عربستان بخشیدهاند. نماینده سازمان حج و زیارت در عربستان، تعداد زائران ایرانی عمره را بیش از 830 هزار نفر میداند که این تعداد در حدود یک چهارم کل زائران عمره از تمام کشورهای اسلامی است. با یک حساب سرانگشتی میتوان به اهمیت حضور این تعداد از زائران برای رها شدن عربستان از وضعیت اقتصادی فعلی پی برد، اگرچه مقامات سعودی بدون توجه به این اهمیت، همچنان به آزار و اذیت زائران شیعه، خصوصاًَ ایرانیان ادامه میدهند.
عمره را تعطیل میکنیم
رهبر فرزانه انقلاب در دیدار اخیر کارگزاران فرهنگی و اجرایی حج با ایشان هم به این موضوع حساسیت نشان دادند. ایشان با انتقاد از برخی اهانتها و رفتارها علیه مسلمانان شیعه و حتی جسارت به نوامیس در بقیع، مسجدالحرام و مسجدالنبی، فرمودند: این گونه اقدامات بر ضد وحدت و در جهت اهداف و خواسته آمریکا و سرویسهای جاسوسی بیگانه است و دولت سعودی باید به وظیفه خود برای مقابله با اینگونه اقدامات عمل کند.
در این میان، دکتر احمدینژاد، رئیس جمهور هم موضعگیری کرده و گفت: اگر برای زائران ایرانی محدودیت ایجاد شود و عزت و منزلت ایرانیان بهویژه در عمره رعایت نشود، جمهوری اسلامی ایران، تصمیمات مقتضی را اتخاذ خواهد کرد.
حتی ریشهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی هم چندی پیش گفته بود: گزارشهای رسیده درباره بدرفتاری مأموران سعودی و توهین به زائران ایرانی به اطلاع مقام معظم رهبری رسیده و ایشان به وزارت خارجه ابلاغ کرده که اگر این رفتارها ادامه یابد، عمره را تعطیل خواهیم کرد. ریشهری همچنین تأکید کرد: اگر مفاسد عمره بر مصالح آن بچربد و توهین به روحانیون و زائران ادامه پیدا کند، حتماً حج عمره متوقف میشود. این در حالی است که وی به افزایش این اهانتها در مقایسه با سالهای قبل هم اشاره میکند.
ریشهری بخشی از این توهینها را به دلیل حضور بیشتر زائران و به تعبیری طبیعی دانسته و تنها قسمتی از آن را غیر طبیعی و بیدلیل میداند.
عمره، مشروعیت ندارد
با زیاد شدن روند برخوردهای اهانتآمیز عربستان با زائران ایرانی، این سؤال در اذهان ایرانیان روز به روز قویتر میشود که چرا مقامات مسؤول نسبت به توقف اعزام عمرهگزاران اقدامی نمیکنند. اگرچه سرپرست حجاج ایرانی میگوید: اگر مسؤولان کشور تعطیلی عمره را مصلحت ندانستند به این معناست که ما باید صبر کنیم و آزار و اذیت در تبلیغ را به پیروی از رسول اکرم (ص) تحمل کنیم.
این در حالی است که بر قدرت سیاسی و اجتماعی ایران در عرصه بینالملل، روز به روز افزوده میشود و شرایط کنونی به نحوی نیست که امکان برخوردهای معقول اما شکننده برای طرف سعودی را از ما گرفته باشد. در این میان حتی نظر مراجع معظم تقلید هم حفظ شأن و احترام زائران ایرانی است تا آنجا که آیتالله ناصر مکارمشیرازی با صراحت بیان کرده است که رفتن به عمره مستحبی در صورتی مشروعیت دارد که با عزت و آبروی شیعه توأم باشد.
دستگیری و شکنجه
چندی پیش سایتهای خبری از برنامهریزی محرمانه دولت عربستان سعودی برای افزایش سختگیریها نسبت به ایرانیان خبر دادند. تحلیلگران معتقدند تنشهای ایجاد شده بین عربستان و ایران، بازتاب بدی داشته و عربستان سعودی مانع مسافرت اتباع خود به ایران شده است. از سوی دیگر سعودیها با حمله و دستگیر نمودن شیعیان بیگناه جنوب عربستان، آنها را به شدت مورد شکنجه قرار میدهند.
توهینهای رسانهای
برخوردهای اهانتآمیز عربستانیها به نمونههایی که در مورد زائران ایرانی به گوشمان رسیده یا دیدهایم ختم نمیشود. این جسارتها تا جایی ادامه یافت که یک روزنامه چاپ عربستان سعودی درمقالهای با عنوان «هزار آتش در بلاد فارس» از دولت حاکم در عربستان و سایر کشورهای عربی خواست تا امنیت داخلی ایران را بر هم زده و برای بیثبات کردن اوضاع آن، تلاش کنند.
در بخشی از این مقاله آمده: ما هزار عصا داریم که میتوانیم با استفاده از آن بلاد فارس را به آتش بکشیم، زیرا به نظر میرسد که ایرانیان زبانی جز این زبان را نمیفهمند(!)
این توهینهای آشکار و رسانهای عربستان وقتی در کنار ضرب و شتم زن 70 ساله ایرانی که از سوی شرطههای عربستانی پرت شد و با زمین خوردن به حالت اغما رفت یا توصیف دانشآموزان شیعه به حیوانات در یک مدرسه عربستان و متهم کردن آنان به خیانت یا توزیع ترجمههای تحریف شده از قرآن به زبان فارسی در میان زائران ایرانی قرار میگیرد، تصمیم را برای مقامات مسؤول ایرانی برای توقف روند اعزام زائران به عمره مفرده آسان میسازد.
مقدمات، فراهم است
اگرچه حضور در مراسم حج تمتع به لحاظ بهرهبرداریهای اعتقادی و سیاسی از اجتماع میلیونی مسلمانان، آنقدر مهم است که میتوان از برخی توهینها چشمپوشی کرد ولی عربستان سعودی با تشدید اقدامات توهینآمیز خود، مقدمات هرگونه تصمیم در زمینه حج عمره را فراهم کرده است؛ تا آنجا که برخی اتباع عربستانی اقدام به تربیت میمون برای سرقت از زائران کردهاند. در این روش میمونهایی تربیت شدهاند که با حمله به زوار خانه خدا، کیفها و وسائل آنها را به سرقت میبرند.
احیای عزت ایرانی
با این همه اگرچه درخواست اکثریت ایرانیان، توقف اعزام زائران به حج عمره مفرده برای تنبیه عوامل فتنهجو و وهابی در عربستان است ولی نباید این نکته را از نظر دور داشت که زائران ایرانی ضمن رعایت تمام شئونات اسلامی و ایرانی در صورت برخورد با چنین رفتارهای توهینآمیزی، باید از هرگونه اقدام شخصی پرهیز کرده و مراتب را به مسؤولان کاروانها و بعثه مقام معظم رهبری اطلاع دهند.
بیشک با ادامه روند فعلی، به زودی مقامات مسؤول ایرانی به دولت عربستان واکنشهای شدیدترین نشان داده و عزت و احترام زائران ایرانی را در سرزمین وحی احیا خواهند کرد.