متأسفانه امروزه مدرنیته از مطالعه دورمان کرده است. با توجه به دیدگاه نظریهپردازان و صاحبنظران این حوزه، از مهمترین دلایل اهمیتندادن به بحث کتاب و کتابخوانی در اوقات فراغت عبارت است از: عدم فرصت کافی، مناسبنبودن امکانات آموزشی، احساس فقدان نیاز، بالابودن قیمت کتاب و... هر یک از این موارد خود موجب کاهش ساعات مطالعه در روز است. مطالعه و مصارف استفاده از کتاب، جنبههای مختلفی را در برمیگیرد که با توجه به وجه تمایز آن میتوان با استفاده از روشهای مختلف آموزشی افراد را به مطالعه علاقهمند ساخت. با نگاهی دوراندیشانهتر به موضوع، براساس مطالعات میتوان به طرق مختلف جای خالی کتاب را در برنامه اوقات فراغت افراد جایگزین کرد و بیشک این امر منجر به افزایش آمار سرانه مطالعه نیز خواهد شد.
فرانسوا ولتر، نویسنده و فیلسوف فرانسوی میگوید: هر چه بیشتر کتاب بخوانید بیشتر از زندگی حقیقی برخوردار خواهید شد. آلبرت آینشتاین نیز یادگیری خود را از کتاب بدین صورت معنا کرده است: «به نظر من، کتاب بیش از درس به انسان میآموزد. من نه دهم از معلومات خود را از کتاب آموخته ام و یک دهم را از معلم و درس.» اعتقاد به بحرانی بودن مسئله کتاب خوانی در یک نگاه موجب کاهش میزان مطالعه در تمامی جهات شده است. آمار و ارقامی که در جهت خرید و افزایش مصرف بیرویه دیگر ابزار مصرفی دارد خیلی بیشتر از درصد زمان تلف شده در اوقات فراغت جهت کتاب خوانی است. پایینبودن میزان ساعات مطالعه و دسترسی به امکانات مدرن پیشرفته وضعیت بحرانی را در کشور ما در مقایسه با دیگر کشورها به وجود آورده که مهمترین دلیل ضعف، کاستی در رونمایی امر کتاب خوانی است. از جمله عوامل در جهت ترغیب و تمایل به امر کتاب خوانی، فضای کافی، میزان بودجه و تقاضا براساس نیاز است. برنامهریزیهای نادرست موجب پایین آمدن میزان آمار کتابخوانی در طبقات مختلف شده است. همچنین ورود جامعه به سبک مدرن و ایجاد فناوریهای اطلاعات در زمینههای گوناگون نیز، موجب عدم تمایل به مطالعه کتاب شده است. از سویی شاهد انتشار انواع کتابهای نامعلومی هستیم که سر از بازار در میآورند و مخاطب خاصی برای استفاده از آن وجود ندارد. هرچند عوامل بسیاری در پایین بودن امر کتاب خوانی دخیلند، اما مهمترین مسئله، نشر کتاب و موضوع مورد بحث آن بوده و قطعاً میتواند مخاطبین را به خود جذب کند. بیتردید ایجاد کتابفروشیهای زنجیرهای در مکانهای عمومی شهر و تبلیغات مؤثر موجب نوعی توجه خاص به این مسئله خواهد شد.
جان کلام اینکه ما همیشه در طی تاریخ از زمان شکلگیری بزرگترین معجزه خداوند یعنی قرآن میبینیم که راه ورود به دروازه علم و بسط تفکر و رشد عقل با مطالعه و خواندن کتاب و تفکر همراه است. همانطور که یکی از دلایل معجزه قرآن به شکل کتاب بودن و ماندگاری کلام خدا به شکل دانشی پایدار است. کتاب همسفری آرام بخش و رفیقی آرامش بخش در زندگی است و رهاورد این سفر خالی از فضیلت نیست. با خوانش کتابهاست که میفهمی زندگی یک تراژدی است برای هر که احساس میکند و یک کمدی است برای آنکه میاندیشد. بیشک آدمی هنگام گسستن در دنیای حقیقی، به طور باور نکردنی دست یاری بر پیوند کتاب خوانی میگشاید و در میان آموختگان خردمند، جای خویش را پیدا میکند. احساس مسئولیتی که افزون بر راه گشایی و پندآموزی، رابطهای قلبی را با استعدادهای انسانی نمایان میسازد.
یادمان باشد کتاب، مونس اوقات فراغت، همدم تنهاییهای آدمی، آرام بخش دلها و گنجینه گران بهای ذهنهای آشفته انسانهاست. امروز دیگر زمان تأمل و بازآرایی در چینش افکار و رسیدگی به اذهان رسیده است. بیاییم حداقل به قیمت اکسیژنی که به خاطر تولید هر برگ کتاب از طبیعت و انسان گرفته شده است، کتاب بخوانیم. به قیمت افزایش اکسیژن و رشد و بالندگی ذهن و تفکراتمان. بیاییم و انس با کتاب را سرلوحه کارهایمان قرار دهیم.
