در پی پیشرویهای سریع طالبان در مناطق مختلف افغانستان و احتمال سقوط پایتخت به دست این گروه، قدرتهای بزرگ نیز موضعگیریهای رسمی و غیر رسمی خود را در این باره ابراز کردهاند. امریکا و اروپاییها در موضعگیری رسمی و اعلانی گفتهاند در صورتی که طالبان به زور افغانستان را تصرف کند، دولت وابسته آن را به رسمیت نشناخته و کمکهایشان را قطع خواهند کرد، چین رویکرد متفاوتی در پیش گرفته و به طالبان پیام داده که در صورت تصرف کابل، طالبان را به رسمیت میشناسد. روسیه در این میان درباره آینده افغانستان موضع رسمی نگرفته و فقط گفته که طالبان فعلاً در شرایطی نیست که کابل را تصرف کند.
در شرایطی که طالبان شهرهای افغانستان را یکی پس از دیگری تصرف میکند، قدرتهای منطقهای و بینالمللی از این مسئله ابراز نگرانی کردهاند. امریکا و متحدان اروپاییاش هشدار دادهاند که اگر حکومتی با استفاده از نیروی نظامی در افغانستان به قدرت برسد، آن را به رسمیت نخواهند شناخت. به گزارش بیبیسی، اتحادیه اروپا به گروه طالبان هشدار داده در صورتی که بخواهد افغانستان را به زور تصرف کند و امارت اسلامی خود را تشکیل دهد، منزوی خواهد شد. در بیانیه اتحادیه اروپا آمده است: «اتحادیه اروپا از طالبان میخواهد فوراً مذاکرات منسجم، منظم و بنیادین را از سر گیرد و همچنین توقف فوری خشونتهای کنونی و آتشبسی جامع و دائمی را خواستار است». هایکو ماس، وزیر امور خارجه آلمان هم روز پنج شنبه در گفتگو با شبکه «زد. دی. اف» آلمان هشدار داد: «در صورتی که طالبان بر افغانستان سلطه یابد و قدرت را در دست بگیرد، برلین کمکهای خود را به افغانستان قطع خواهد کرد.» وی در این خصوص گفت: «ما هر سال ۴۳۰ میلیون یورو به افغانستان کمک میکنیم. اگر طالبان کنترل کشور را تصاحب و قانون شریعت را برقرار کند، آلمان همه کمکهای مالی به افغانستان را قطع میکند». زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان هم گفته که امریکا خواستار توقف فوری حملات علیه شهرها است. ولی ظاهراً این فقط موضعگیری رسمی طرف امریکایی است، زیرا خلیلزاد همزمان بر حل مشکل افغانستان از طریق سیاسی تأکید کرده و هشدار داده دولتی که به زور بر مردم تحمیل شود، یک دولت «منفور» خواهد بود. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید روز جمعه اعلام کرد: «درحالی که طالبان خواهان مشروعیت بینالمللی باشد، اقداماتش چنین ادعایی را ثابت نمیکند. بهتر است که آنها انرژی خود را به سمت روند صلح پیش ببرند تا کمپینهای نظامی. ما قویاً به آنها تأکید میکنیم تا در مذاکرات صلح شرکت کنند.» خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز گزارش داد که با توجه به بدتر شدن اوضاع امنیتی در افغانستان، واشنگتن قصد دارد ۳هزار نیروی نظامی را برای کمک به تخلیه پرسنل امریکایی از سفارت امریکا در کابل به این کشور اعزام کند.
موضع چین و روسیه
هرچند چینیها از قدرتگیری مجدد طالبان در مرزهای خود نگران هستند، اما با این حال موضع غیررسمی خود را از احتمال قدرتگیری این گروه ابراز کردهاند. به گزارش خبرگزاری رویترز، چین رسماً و به صورت علنی به طالبان برای ادامه همکاریها در راستای توافق صلح با دولت اشرف غنی، رئیسجمهور افغانستان تأکید کرده است، با این حال، ارزیابیهای جدید اطلاعاتی و نظامی چین درباره واقعیتهای پیرامون افغانستان، رهبران حزب کمونیست چین را به این مسئله واقف کرده که خودشان را برای عادیسازی روابط با این گروه شبهنظامی آماده کنند. بر این اساس، چین اعلام کرده در صورت سقوط کابل، طالبان را به عنوان حاکم مشروع افغانستان به رسمیت بشناسد. چین در سالهای اخیر، بارها میزبان هیئت طالبان بوده تا آنها را به میز مذاکره برگرداند، اما با توجه به شروط غیرمعقول طالبان، روند مذاکرات صلح تاکنون به نتیجه نرسیده است. چین اخیراً نیز میزبان هیئت طالبان بود و از آنها قول گرفته در صورت قدرتگیری از جنبش اسلامی ترکستان شرقی در برابر چین حمایت نکند. به گزارش رویترز، چین به دنبال ثبات در افغانستان با هدف پروژههای زیرساخت منطقهای همانند آن چیزی است که در پاکستان پیگیری میکند و بخشی از سرمایهگذاریهای مشابه جهانی موسوم به «ابتکارعمل کمربند و جاده» محسوب میشود. روسیه هم که از قدرتگیری طالبان نگران است، موضع رسمی در این باره اتخاذ نکرده و به جملات دوپهلو بسنده کرده است. به گزارش خبرگزاری اسپوتنیک، ضمیر کابولوف، نماینده رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان روز جمعه به خبرگزاری ریانووستی گفت: «تصرف قندهار به دست گروه طالبان به معنی آمادگی آنها برای تصرف کابل نیست، آنها فعلاً قادر به تصرف پایتخت افغانستان نیستند.» این مقام روس گفت: «پیشرویهای طالبان به معنای پایان مذاکرات صلح نیست، مذاکرات به هر طریقی انجام میشود.» سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه هم با استناد به اطلاعات سازمان سیا از احتمال سقوط کابل به دست طالبان در چند ماه آینده خبر داد.
