از ابتدای سال جاری تاکنون استانهای ایلام، خراسانرضوی، سمنان، خراسانجنوبی و ایلام با کمک نیروهای بسیجی، بالاترین میزان احیای قنات را به نام خود ثبت کردهاند.
در حال حاضر که کشاورزان به واسطه خشکسالی با مشکلات متعددی روبهرو هستند، سپاه با تمام توان پای کار احیای قناتها آمده است. سیل اردیبهشت ماه هم در برخی استانهای کشور خسارتهای زیادی به ساختار قناتها وارد کرد و همچنان برخی از این رشتهقناتها مسدود هستند که جهادگران بسیجی پای کار آمدهاند تا این مشکل کشاورزان را برطرف کنند.
مقابله با خشکسالی و فرونشست
قنات یا کاریز ساختارهای زیرزمینی هستند که برای جمعآوری آب و هدایت آن به سطح زمین مورد استفاده قرار میگیرند. ایران با داشتن حدود ۶۰ هزار رشته قنات رکورددار جهانی در این زمینه است که درایت پیشینیان در مدیریت آب را نشان میدهد. این قناتها میتوانند سالانه بیش از ۷ میلیارد مترمکعب آب زیرزمینی را بدون مصرف برق یا سوخت فسیلی و خصوصاً بدون پیامدهای زیستمحیطی در اختیار کشاورزان قرار دهند. حفر چاههای غیرمجاز، لایروبی نکردن مناسب و کمبود اعتبار باعث شده برخی رشته قناتها در شهرهای مختلف نیاز به احیا داشته باشند. آپارتمانسازیهای گسترده هم بدون توجه به وجود قناتها از دیگر عواملی هستند که خشک شدن قناتها و آبهای زیرزمینی را سرعت دادهاند.
مرگ قناتها علاوه بر اینکه به کشاورزان و سفره آبهای زیرزمینی آسیب جدی میزند، با گذشت زمان باعث فرونشست زمین هم میشود.
پروژههای تأمین منابع آب کشاورزی، احیا و مرمت قنوات در یک سال اخیر از اولویت پروژههای بسیج سازندگی بوده که با همکاری مردم و تعامل با جهاد کشاورزی در استانهای مختلف انجام شده است.
بچههای سپاه در کنار مردم مناطق محروم
در همین زمینه فرمانده گروه توپخانه ۶۱ محرم خراسانرضوی به تسنیم گفت: پس از ابلاغ دستور از فرماندهی محترم نیروی زمینی، در کمترین زمان وظیفه تأمین تجهیزاتی را که نیروهای جهادی برای بازسازی قناتها میخواستند به انجام رساندیم. تجهیزاتی هم که کشاورزان شهرستانهای اطراف مشهد لازم داشتند، مانند لودر و تانکر آبرسانی به منطقه اعزام شدهاند. سردارعباس حسینی افزود: حدود یک ماه است که تیم مهندسی ما در مناطق محروم حضور دارد و در کنار کشاورزان هستیم تا این مشکل رفع گردد و تا زمانی که قناتها باز نشود، بچههای سپاه در کنار مردم مناطق محروم خواهند بود. در استان ایلام هم ۶۰۰ رشته قنات در دشت امیرآباد با کمک سپاه در یک سال گذشته آبگیری شده و نزدیک ۲۴۰ حلقه قنات نیز وجود دارد که به کمک نیروهای جهادی در حال آبگیری هستند. فرماندار مهران هم در این خصوص گفت: از اقدامات انجام شده برای احیای قناتهای مهران میتوان به قناتهای موجود در دشت امیرآباد اشاره کرد که به کمک نیروهای سپاه به منظور آبیاری ۷۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی، احیا و بازسازی شدهاند.
اسد قاسمی افزود: مخزن دشت مهران در ۱۵سال اخیر حدود ۱۳ متر بوده که پنج متر از آن جبران شده است. طرح تغذیه قناتهای ایلام هم با حجم ۳۰۰هزار مترمربع و طرح تغذیه مصنوعی با ظرفیت ۲میلیون مترمکعب از دیگر اقداماتی است که برای تقویت آبهای زیرزمینی از سوی جهادگران در حال انجام است.
محرومیتزدایی در زمینه آب
در خراسانجنوبی هم امکان احداث رشته قنات جدید به دلیل کمبود آبهای سطحی وجود ندارد و همچون دیگر استانها مثل سمنان برای بازسازی به جهادگران روی آوردهاند. مسئول بسیج سازندگی سپاه انصارالرضای خراسانجنوبی در همین خصوص گفت: یکی از برنامههای سازمان بسیج سازندگی اجرای پروژههای عمرانی محرومیتزدایی است و با توجه به اینکه خراسانجنوبی درگیر خشکسالیهای چندین ساله است، پروژههای عمرانی و محرومیتزدایی در زمینه آب اهمیت زیادی دارد. مهدی هنری افزود: تعدادی از قناتهای استان که در سیل اردیبهشت امسال آسیب دید در مرحله اجرایی احیا و مرمت است که با تلاش جهادگران این ۱۵ رشته قنات بازسازی میشوند و در اختیار کشاورزان قرار خواهند گرفت.
