سرویس فرهنگ و هنر جوان آنلاین: افت کیفی سریال دودکش ۲ به ویژه در بحث محتوای ضدفرهنگی آن در زمان پخش بارها مطرح شد و تغییر عوامل اصلی در ضعف سری دوم قابل انکار نبود تا اینکه صدای محمدحسین لطیفی به عنوان مؤلف سریال هم بلند شد و لب به اعتراض گشود. نکتهای که بیش از همه در روند انتقادها به سریال دودکش ۲ به چشم میآمد، بیاعتنایی روابط عمومی صداوسیما و اصرار بر همان روند قبلی مبنی بر انتشار نظرسنجیهای مردمی بود که تلاش میکرد رضایت مخاطب را به رخ بکشد.
از جمله چهرههایی که به نحوی به محتوای سریال دودکش اعتراض کردند و گوش شنوایی برای آن نبود، پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع) بود. دکتر مصباحالهدی باقری طی یادداشتی با عنوان ایده تحولم آرزوست به نقد عملکرد صداوسیما به خصوص تلویزیون پرداخت و نوشت: درست است که اداره کلان رسانه و حتی جذب نیرو در قسمتهای سیاستگذاری و بدنه کارشناسی ستادی با فرمولهای غربالگری انقلابی سامان یافته است، اما همچنان آنتن از طریق درپشتی بدون غربال و حساسیت لازم در حال تأمین است و، چون همیشه لنگ آنتن هستیم، لذا با غمض عین و فروکاستن شدید و غلیظ انتظارات، از آن گذشته و میگذریم.
نامناسب برای بچهها و حرمت خانواده
این پژوهشگر دانشگاه امام صادق (ع) در بخش دیگری درباره سریال دودکش ۲ مینویسد: شنبه با یکی از دوستان قدیمی پیام رد و بدل میکردیم. در اثنای بحث به مسائل تربیتی بچهها رسید، گفت: «چند روزی است تلویزیون، سریال دودکش ۲ رو داره پخش میکنه. بخشهایی از قسمت اولشو دیدم، مناسب بچهها و حرمت خانواده نبود. مجبور شدم یه جوری سر بچهها رو گرم کنم و نذارم ببینند.» برام جالب بود، فصل اول و حتی بخش دومش که با نام پادری پخش شد، سریالی خوشدست و در چارچوب بود ولی حالا همان نویسنده، کارگردانی رو هم (به جای محمدحسین لطیفی در دو سریال قبلی) به عهده میگیره و بعد... اگر نگیم از اول انقلاب، حداقل ۲۷ ساله که تلویزیون رو خودیها یا همانها که پای راستشان را در زمین انقلاب میدانیم اداره کردهاند، پس چه شده است که بعد از نزدیک به سه دهه، تلویزیون حتی از سالهای اولیه این سه دهه هم برای خانوادهها امن نیست و باید حتماً در خانه ممیزی کنند و بعد بچهها رو پای تلویزیون بنشانند.
رعایت نکردن حق اثر در تلویزیون
انتقادهایی از این دست همواره با بیاعتنایی مدیران صداوسیما روبهرو بوده است تا اینکه دیروز محمدحسین لطیفی، کارگردان سری اول سریال «دودکش» که به طور طبیعی مؤلف این اثر هم محسوب میشود، در یادداشتی اعتراض خود را نسبت به ساخت «دودکش۲» بدون اجازه وی به عنوان صاحب اثر اعلام کرد. ساخت «دودکش۲» به برزو نیکنژاد سپرده شد که پیشتر همراه با حسن وارسته نویسندگی دو فصل قبلی این مجموعه را عهدهدار بودند.
محمدحسین لطیفی که نخستین بار برای رمضان ۹۲ سریال «دودکش» را کارگردانی کرد و ادامه آن را با عنوان «پادری» در رمضان سال ۹۵ ساخت، به رعایت نشدن حق صاحب اثر در تلویزیون اعتراض و عنوان کرد، ساخت «دودکش ۲» نشانه مرگ کامل قانون کپیرایت در ایران است.
لطیفی در یادداشت اعتراضی خود چنین نوشته است: «اگر مقصر بودم قطعاً پوزش میخواستم از همه عزیزان بیننده، اما دوستان من بدانید که بیش از ۲۰ شب است که ایمیلها و پیامهای گلایه و شکایت شما برای من میرسید، اما صبوری کردم و هیچ نگفتم. خدا را شاکرم «دودکش۲» که با همه عوامل قبلی و بیمن، با زحمات عزیزان دستاندرکار ساخته شد را دیدم و به همه آنها خدا قوت میگویم. خدا قوت، اما بینندگان محترم نیک بدانید بالغ بر ۱۰سال است که برای احیا و قانونمند کردن قانون کپیرایت یکه و تنها در تمامی مجامع سیاسی و قانونگذار کشور تلاش کردم، اما غافل بودم که تلاشم از اساس بیهوده بود، چون از ماست که بر ماست. وقتی همه دوستان من چه بازیگران محترم و عزیز، دستاندرکاران پروژه و مدیر محترم شبکه و ریاست صدا و سیما در کنار هم این کار را بدون صاحب اصلی آن روی آنتن بردند، مرگ کامل و حتمی قانون کپیرایت را در ایران اعلام کردند.»
لطیفی در ادامه آورده است: «حسرت من نساختن فصل ۳ سریال «دودکش» - که گویی «پادری» بچه ناخلف تلویزیون بوده و نامش شده فصل بیهویت در صداوسیما و شخصیتها و عواملش برای تولید آن اثر اجارهای بودهاند- نیست. گلایه من تلاش بیهوده برای احیای قانون کپیرایت است که دیگر پس از این امیدی بدان ندارم. در پایان میگویم زندهباد همه عوامل سازنده «پایتخت» که اینگونه حرمت میشناسند. برای بهمن گودرزی عزیزم که میخواهد فصل سوم «ساخت ایران» را به زودی در مرگ قانون کپیرایت بسازد، پهلوان بعدی خدا قوت... سامان مقدم عزیز دلم، قدردانت هستم که قبل از بستن قرارداد «قلب یخی۳» تلفنی از من اجازه گرفتی، درود بر سازندگان اثر نه غاصبان آن.»
لطیفی در پایان مینویسد: «عزیز گرامی من برزو نیکنژاد (کارگردان محترم) این پروژه خود میداند که در روزگاری نه چندان دور از عزیزان درجه یک من بوده، قبل از این نیز قانون کپیرایت را زیر پا گذاشته و فصل دوم «ساخت ایران» را هم بدون هیچ اجازهای مکتوب انجام داده بود... خدا قوت پهلوان نیکنژاد.»
افت محتوا از «دودکش» تا «پایتخت»
افت کیفیت محتوایی دنباله سریالهای پرمخاطب تلویزیون البته قصهای تکراری و غمبار است. پیش از این سریال تلویزیونی پایتخت که در سری اول و دوم حتی با تحسین رهبر معظم انقلاب مواجه شده بود، در ادامه با افت محسوسی مواجه شد و حتی به اثری ضدفرهنگی تبدیل شد. این در حالی است که سیروس مقدم در مصاحبهای صراحتاً از تمجید رهبر معظم انقلاب از چند سری ابتدایی سریال پایتخت در جریان عیادت از ایشان در بیمارستان خبر داده بود. «ایشان در این دیدار از یکی از سریالهایی که خیلی تعریف کردند و بنده استفاده کردم، همین سریال پایتخت بود. اول اینکه بنده را شناختند و برایم جای خوشحالی زیادی دارد و تعریف کردند و گفتند سریالهای شما را پیگیر هستم که سریالهای بسیار ایرانی است و به فرهنگ ما مردم و زندگی ایرانی بسیار نزدیک است. من هم از ایشان پرسیدم که کدام سریالهایم را میفرمایند و ایشان گفتند که پایتختها را پیگیری کردهام و روابط سالم بین خانوادههای ایرانی و شئونات یک خانواده ایرانی در این سریالها رعایت شده است. به مسئولان صداوسیما هم گفتهام که این سریالها الگوی خوبی برای سریالسازی است. از مردمی بودن سریال هم تعریف کردند که من خیلی خوشحال شدم.».
اما سوگمندانه پایتخت به ویژه پس از درگذشت نویسنده اصلی به ورطه بداخلاقیهای عجیب و غریبی افتاد و این وضعیت گریبان سریال دودکش را هم گرفت. طبیعی است که وقتی صداوسیما برای این معضل چارهای نمیاندیشد، نباید انتظار تقویت محتوای آثار را داشت و اگر این بیتفاوتی با همین دستفرمان ادامه پیدا کند، وضع از اینی که هست بدتر هم خواهد شد.
دودکش دو برخلاف دودکش یک بسیار ضعیف و افتضاح و خسته کننده است.اصلا ادم باورش نمیشه تا این حد ضعیف شده.نمیدونم ایراد کار کجا بود اما واقعا بی هدف 
