سرویس بین الملل جوان آنلاین: يك بار ديگر نقشههاي دون كيشوتي عربستان در شمال سوريه شكست خوردند. تلاشهاي مشترك «ثامر السبهان» و گروه قسد براي مقابله با دولت سوريه بينتيجه ماند و همين امر تأثير مثبتي در روند پايان جنگ تحميلي عليه سوريه خواهد داشت.
داستان از جايي شرع شد كه نقشههاي عربستان در حمايت از جنگ عليه سوريه در چندين نقطه از جمله حلب، ريف دمشق و درعا شكست خورد و در مناطقي مثل جزيره سوريه، نقش اين كشور رنگ باخت.
اينجا بود كه ثامر سبهان، وزير سعودي وارد عمل شد و بارها به شرق سوريه سفر كرد. اين سفرها كه از 2017 تا 2019 ادامه داشت، چندين هدف را دنبال ميكرد از جمله مقابله با حضور قطر و تركيه در منطقه و روياروييهاي بعدي با تركها بر سر مسائل ديگر.
اختلافات عربستان با قطر و تركيه به خصوص پس از تحريم قطر توسط عربستان، امارات، بحرين و مصر، بحران موجود در كشورهاي عرب حاشيه خليج فارس را تحت تأثير قرار داد. مسئله سوريه هم در اين رويكرد چندان بيتأثير نبود. از جمله موارد تسويه حساب بين طرفهاي درگير در حاشيه خليج فارس، محاصره قطر و تركيه در سوريه بود.
در اسناد ديپلماتيك اردن به نقل از ديپلماتهاي سعودي، علل رقابت و كشمكش عربستان و تركيه در شمال شرق سوريه تشريح شده است. در گزارش «علي الكايد» سفير اردن در رياض براي وزارت خارجه اردن در تاريخ 2/11/2017 درباره تحركات عربستان در سوريه و اختلافات اين كشور با تركيه آمده است: «مواضع عربستان در قبال مسئله سوريه تغيير كرده است و شاهد اين ادعا سفر ثامر السبهان- كه صرفاً ماهيت امنيتي دارد - به شهر عين عيسي در حومه شمالي استان رقه سوريه و ملاقات وي با «برت مك گرك» هماهنگكننده ائتلاف بينالملل مبارزه با تروريسم است. در اين سفر اهداف متعددي دنبال ميشود از جمله تلاش عربستان براي تثبيت مناطق نفوذ و القاي اين پيام به تركيه كه ائتلافها در حال تغيير هستند مخصوصاً كه نيروهاي قسد دشمن تركيه در خاك سوريه به حساب ميآيند و برخي رهبران آن - كه از حمايت امريكا برخوردارند - با السبهان ديدار كرده بودند.» پس از آن مداخله نظامي سعودي و حضور نيروهاي آن در كنار نيروهاي امريكايي در پايگاههاي امريكا در شمال سوريه شروع شد. همچنين حمايت لجستيكي از نيروهاي قسد و حمايت مالي از «شوراهاي محلي وابسته به قسد» هم آغاز شد. هدف السبهان و رهبران عربستان از اين حركت، جلب نظر عشاير براي استفاده از آنها در مقابل دولت سوريه بود. سفر السبهان به مناطق عشايري و تلاش براي تشكيل نيروي نظامي از عشاير در مقابل دولت و متحدان سوريه در راستاي همين هدف صورت گرفت. همزمان امريكا - كه بيشترين سود را از حضور عربستان در منطقه ميبرد - تلاش كرد عشاير عرب را از طريق عربستان جذب ارتش خود كند و از روابط قوي عشاير و عربستان به نفع خود استفاده نمايد.
ديري نگذشت كه هيئتي از قسد عازم رياض شد. در آن زمان عربستان تصميم گرفت دفتري براي شاخه سياسي قسد در رياض باز كند. اين دفتر نماد حمايت سياسي عربستان از قسد بود. همچنين در راستاي مداخله نظامي اين كشور در سوريه، افسران و نظاميان آن از طريق پايگاه التاجي در عراق وارد پايگاه الشدادي امريكا شدند. هدف عربستان و امريكا از همه اين تلاشها و تحركات، ايجاد برگهاي برنده جديد در مقابله با دولت سوريه و حفظ جايگاه خود در منطقه و ايجاد جاي پايي در راهحلهاي سياسي آينده براي تأثيرگذاري بر قسد و عشاير در ارتباط با گفتوگو با دولت سوريه و نيز برخي اهداف ديگر بود.
بديهي است همه اين تحركات سعودي در محور امريكا و كاملاً حساب شده بود اما در نهايت فقط باعث پيچيدهتر شدن معادله جنگ در اين منطقه ميشود.
با نگاهي اجمالي به اوضاع موجود در مناطق تحت سلطه قسد درمييابيم كه تمام اين حوادث، بخشي از فشار بر دولت سوريه بوده است و اين فشار مداوم بخشي از سياستهاي واشنگتن براي سرپوش گذاشتن بر نقاط ضعف محور متجاوز در مناطق مختلف است. بر همين اساس رياض هم موفق به حضور فعال و گسترده در مناطق شرقي سوريه نشد و همه نقشههايش شكست خوردند. همه اينها مبتني بر اطلاعاتي درباره تنزل نقش و حضور عربستان از ابتداي سال جاري در منطقه است كه كاهش حمايت مالي اين كشور از «شوراهاي محلي» و كاهش پشتيباني لجستيك نظامي از قسد و فقدان هر گونه تحرك سياسي عربستان در اين منطقه، گواه اين مدعاست. كما اينكه سران عشاير هم اعلام كردهاند رياض «ديگر به تعهداتش پايبند نيست.» عربستان حمايت از ارتش عشاير را هم متوقف كرد و به دليل كشمكشهايش با امريكا و كردها، موفق به ايجاد آن نشد. الان ديگر فعاليتهاي اين كشور به حضور نظاميان و افسرانش در پايگاه الشدادي و ميدان نفتي العمر منحصر شده است.
آري اين همان شكستي است كه گريبانگير پروژه مشترك عربستان و امريكا در منطقه و به طور مشخص در شمال شرق سوريه شده و باعث شده است همه تلاشهاي اين دو كشور بينتيجه بماند. تنها چيزي كه در اين ميان عايد عربستان شد، آمار هولناكي از جنايت عليه بشريت در سوريه است اعم از حمله به غير نظاميان و تخريب كامل شهرها و روستاها. همين ناكاميها آنها را بر آن داشت تا سعي كنند با بهرهبرداري از تروريسم داعش و النصره گرفته تا قسد و عشاير تحت لواي آن، اين شكست را در حوزه سياست جبران كنند.
منبع: العالم
