ارتش آمریکا در عراق و افغانستان با بحران پیچیدهای روبهروست. در افغانستان در حال باختن یک جنگ است و در عراق به خاطر اشتباهات راهبردی در حال از دست دادن دستاوردهای جنگ و اشغال شش ساله (2009- 2003) است.
کاخ سفید پس از هشت سال جنگ در عراق و افغانستان، هنوز به دنبال شناخت راهکار سودمند جهت دولتسازی در بغداد و کابل است. شکست آمریکا در سطح نظامی و غیرنظامی باعث فشارهای گوناگون جهت تغییر راهبردهای خود در این کشورها بوده است و واشنگتن پس از هشت مداخله نظامی نه صلح و ثبات و نه دولت دموکرات و اقتصاد شکوفا به عراق و افغانستان آورد بلکه ویرانهها و کشتارهای مردم بیگناه و غیرنظامی و استمرار حیات القاعده و گروههای سلفی جهادی تنها ارمغانهای این جنگها بوده است. به نظر گوردسمان کارشناس مسائل نظامی و امنیتی منطقه خاورمیانه، آمریکا با به کارگیری «قدرت نرم»، «قدرت هوشمند» و قدرتهای مختلط در جنگهای خود در این منطقه نتوانست در مقابله با تروریسم به پیروزی و موفقیت نائل شود و حتی در حفظ و حراست کشورهای متحد، نشان داد که ناموفق است بنابراین هماکنون مجبور به نوسازی ائتلافهای منطقهای جهت مقابله با تهدیدات جدی منطقه است.
اشتباهات راهبردی آمریکا عبارتند از:
1- واشنگتن هنوز به این درک نرسیده که خود دشمن خویش است.
2- آمریکا درک واقعی از حجم اشتباهات خود در میدان عمل ندارد.
3- واشنگتن درک حقیقی از میزان و حجم تهدیدات واقعی ندارد.
4- آمریکا همواره اشتباهات خویش را به دیگران منسوب میکند.
5- واشنگتن هرگز دشمنان واقعی خود را در حجم واقعی آنها تصور نمیکند.
6- آمریکا در جنگش در افغانستان و عراق مرتکب اشتباهات اصولی و راهبردی شده و باید از این اشتباهات عبرت بگیرد.
7- آمریکا قبل از ورود به میادین جنگ در افغانستان و عراق، مشکلات و معضلات زیادی را باید فیصله میداد که نداد و بدون آمادگی وارد زمینههای ناهموار و پر از مشکلات شده است.
8- آمریکا در جنگ خود در افغانستان و عراق بر ضرورت و لزوم محاسبه ضریب خطرها و تهدیدات ناشی از تمرد و شورش مردمی در این کشورها، اهتمام نداشته است.
9- کاخ سفید تحلیل کافی و واقعبینانه از برآوردهای هزینهها و دستاوردهای این جنگها نداشته است.
10- کاخ سفید چه قبل از جنگ و چه بعد از جنگ، اشتباهات راهبردی در انتخاب گزینههای مناسب برای تعامل با مشکلات مرتکب شده است.
تحلیلگران مسائل خاورمیانه این پرسش اصولی را میپرسند که آیا گزینه جنگ و مداخله نظامی آمریکا در عراق و افغانستان تنها سناریوی مناسب بوده است؟ آیا آمریکا گزینههای مناسبی غیر از جنگ برای تعامل با تهدیدات کابل و بغداد نداشته است؟
آمریکا پس از جنگ نیز مرتکب اشتباهات بزرگ شده است به ویژه در روند عملیات دولت – ملتسازی در دو کشور. واشنگتن حتی این برآورد را نداشت که آیا افغانستان و عراق زمینه و آمادگی دولتسازی دارند یا خیر؟
واشنگتن در برآورد و ارزیابی معضلات مرتبط با تغییر فرهنگها، حکومتها و رژیمها، ساختارهای دولتی، اقتصادی، امنیتی و نظامی در کابل و بغداد، مرتکب اشتباهات راهبردی شده است.
