جشنواره بينالمللي فيلم رشد قديميترين جشنواره فيلم در ايران و جشنوارهاي تخصصي است كه با مديريت وزارت آموزش و پرورش جمهوري اسلامي ايران و اهتمام دفتر تأمين رسانههاي آموزشي سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي با هدف شناسايي، انتخاب و معرفي فيلمهاي برتر آموزشي و تربيتي، هر سال برگزار ميشود. جشنواره بينالمللي فيلم رشد نخستين بار در سال 1342 هجري شمسي (1963 ميلادي) توسط اداره فعاليتهاي سمعي و بصري وزارت آموزش و پرورش در تهران برگزار شد. نام رسمي اين جشنواره در ابتدا «فستيوال بينالمللي فيلمهاي آموزنده» بود، اما پس از پنج دوره برگزاري، واژه «جشنواره» براي نخستين بار در زبان فارسي براي ناميدن اين رويداد به كار گرفته شد و بدين ترتيب نام جشنواره در دوره ششم، در سال 1348 هجري شمسي (1969 ميلادي) به «جشنواره بينالمللي فيلمهاي آموزنده» تغيير كرد. پانزدهمين دوره برگزاري جشنواره و نخستين دوره برگزاري آن پس از پيروزي انقلاب اسلامي، پس از چند سال وقفه، تحت نام «جشنواره بينالمللي فيلمهاي آموزسي و تربيتي» با شركت 21 كشور، در اريبهشت ماه سال 1364 هجري شمسي (1985 ميلادي) در تهران و در محل موزه هنرهاي معاصر تهران برگزار شد. از دوره بيستم نام جشنواره به نام كنوني آن يعني «جشنواره بينالمللي فيلمهاي علمي، آموزشي و تربيتي رشد» تغيير كرد و از دوره بيست و سوم در سال 1372 هجري شمسي (1993 ميلادي) ، جشنواره بينالمللي فيلم رشد علاوه بر تهران، همزمان در مركز استان هرمزگان، شهر بندر عباس نيز برگزار شد. از آن پس تا دوره سي و يكم، جشنواره بينالمللي فيلم رشد هر سال به صورت همزمان در تهران و استانهاي ديگر كشور برگزار شد. از دوره سي و يكم در سال 1380 هجري شمسي (2001 ميلادي) تا كنون، جشنوارههاي استاني فيلم رشد به صورت ادواري و غيرهمزمان در استانهاي مختلف كشور برگزار شده است. جشنواره بينالمللي فيلم رشد، در طول 38 دوره برگزاري موضوعاتي ثابت نظير دانش، علوم و فنون و نقش فناوريهاي نوين در آموزش و پرورش، فرهنگ و معارف اسلامي، فرهنگ ملل، تعليم و تربيت، كودكان استثنايي، ورزش و تربيت بدني و آموزش مهارتهاي زندگي را دنبال كرده است. علاوه بر اينها، هر سال به فراخور موضوعاتي كه به عنوان محورهاي پر اهميت كشوري و جهاني مطرح ميشوند، مواردي به موضوعات ثابت جشنواره افزوده ميشود. اهداف اصلي اين جشنواره شناسايي، انتخاب و معرفي فيلمهاي برتر آموزشي و تربيتي، به منظور تشويق هنرمندان داخلي و خارجي فعال در حوزه فيلمهاي آموزشي و تسريع تبادل فرهنگي و هنري بين آنها و نيز ايجاد ارتباط بين توليدكنندگان اين فيلمها با هدف ارتقاي كمي و كيفي فيلمهاي آموزشي در سطح كشور است. يكي از دست فعاليت 45 ساله جشنواره بينالمللي فيلم رشد گردآوري بيش از 30 هزار دقيقه فيلم آموزشي در آرشيو جشنواره است. سي و نهمين جشنواره بينالمللي فيلم رشد از 8 تا 15 آبان ماه 1388 (30 اكتبر تا 6 نوامبر 2009) ، در 6 گروه: 1- فيلمهاي علمي كوتاه و بلند 2- فيلمهاي مستند كوتاه و بلند 3- فيلمهاي انيميشن كوتاه و بلند 4- فيلمهاي تربيتي داستاني كوتاه كودك و نوجوان- اوليا و مربيان 5- فيلمهاي بلند كودك و نوجوان و اوليا و مربيان 6- نماهنگ، در تهران برگزار خواهد شد. چه مناسب و بجاست كه مؤسسات و نهادهايي كه به هر نحو در آموزش بچههاي اين كشور سهمي دارند به خصوص وزارت آموزش و پرورش و همين جشنواره رشد با بهرهگيري از ديدگاههاي كارشناسان كودك، معلمان، مربيان و والدين و حتي خود بچهها، فهرستهايي از فيلمهايي كه تماشايشان براي بچهها مفيد است، ارائه دهند. فراموش نكنيم كه هنوز بسياري از والدين نسبت به آموزش صحيح فرزندانشان دچار مشكل هستند و شايد يك فيلم يا كارتون جذاب بتواند بسيار بيشتر و مؤثرتر از ساعتها و ماهها تلاش اين والدين براي تربيت كودكانشان نتيجه بدهد. بسياري از والدين در جامعه ما هستند كه ملاك و معياري براي فيلمهاي مناسب كودكانشان ندارند و در اين آشفته بازار CD و DVD در نهايت رو به دستفروشهاي كنار خيابان ميآورند و هر محصولي كه به عنوان كارتون، در بساط آنها بيابند را به عنوان فيلم مناسب خريداري كرده و در معرض ديد بچههايشان قرار ميدهند، غافل از اينكه از طريق همين كارتونها چه افكار مخربي ( مدنظر تهيهكنندگان و توزيعكنندگان آنها) را به ذهن كودكانشان راه ميدهند و چه سرمايههاي هنگفتي از آن سوي آبها صرف ميشود تا همين كارتونها در اسرع وقت و با زير نويس فارسي در اختيار كودك ايراني قرار گيرد. از همين روست كه در سرزميني با مختصات فرهنگي خاص زندگي ميكنيم و لازم است از طريق همان نهادها و ارگانهاي آموزشي، ليست فيلمهايي پيشنهاد شود تا پدران و مادران با خاطري آسودهتر، فرزندانشان را برابر هنر هفتم قرار دهند. فيلمهايي كه در مقابل القاي تفكرات بيگانه، فرهنگ و ارزشهاي ايران زمين را به كودكان اين آب و خاك ياد دهد. به نظر ميآيد يكي از مبرمترين وظايف جشنواره آموزشي تربيتي رشد و سازمان برگزار كنندهاش، همين مقوله باشد.