سرویس اقتصاد جوان آنلاین: به گزارش فارس، همایش بزرگ تجاری ایران- اروپا با همکاری سازمان توسعه تجارت ایران و مرکز آموزش بازرگانی در همکاری با مرکز بینالمللی تجارت (ITC) و با حمایت اتحادیه اروپا، در حال برگزاری است. نکته حائز اهمیت این است که این نشست در راستای استراتژی ملی صادرات جمهوری اسلامی ایران برگزار میشود که در همان چارچوب سند همکاری جامع ایران و اتحادیه اروپاست که در سال ۲۰۱۶ بر طبق توافق برجام بین ایران و اروپا بسته شد. در این سند جامع، به مسائل تجاری و اقتصادی، محیطیست و مسائل اجتماعی پرداخته شده و اقداماتی در راستای شکلدهی تجارت ایران تعیین شده است. این اقدامات شامل موارد زیر است:
برنامههای اقتصادی سند جامع همکاری ایران و اتحادیه اروپا در ظاهر برنامهای مناسب و در جهت توسعه صادرات و تجارت ایران است، ولی با بررسی «منطق مداخله» که برای فعالیتهای ذکر شده دلایلی آورده شده است، میتوان پی برد که هدف از اجرای این برنامه شکلدهی و مهندسی تجارت خارجی ایران است. در قسمت اول این دلایل، به کمک فنی اتحادیه اروپا به ایران اشاره شده است که این کمک فنی به معنای مشاوره در امور تجاری و ریلگذاری برای اقتصاد ایران در جهت منافع اروپاست. در قسمت دوم دلایل آمده است که اگر توسعه بخش منتخبی از زنجیره ارزش با ظرفیت صادرات موفقیتآمیز باشد، بنابراین این اقدام فرصتهای مناسبی برای اعتبارسنجی موفقیت این سیاست به وجود میآورد. اروپا قصد دارد تا با برجستهکردن قسمت منتخبی از برنامه، ایران را علاوه بر اقناع ایران که این یک برنامه موفق است، در قسمتهای دیگر اقتصاد ایران مداخله کرده تا بتواند جهتدهی مورد نظر خود را شکل دهد. در قسمت سوم دلایل مذکور که احتمالاً مهمترین قسمت آن است، از کمک هدفمند به جوانان کارآفرین سخن به میان میآید. اروپا سعی دارد تا با سرمایهگذاری روی جوانان و آموزش آنها، با این منطق که این جوانان بزرگان تجارت ایران در آینده خواهند شد، بتواند در مسیر شکلدهی به اقتصاد ایران راحتتر عمل کرده و منافع خود را تأمین کند.
اعتراف اروپا درباره وابستگی شدید به امریکا
نکته حائز اهمیت این است که باید توجه داشت اروپا در امور سیاسی و اقتصادی عملاً اختیاری از خود نداشته و وابستگی شدیدی به امریکا دارد. این وابستگی به حدی آشکار و نمایان است که مقامات و کارشناسان اروپایی نیز به این نکته اعتراف کردهاند. به عنوان مثال، در تاریخ ۲۶ آبان امسال، امانوئل ماکرون رئیسجمهور فرانسه در یک مصاحبهای با نشریه فرانسوی گرند کانتیننت، نکاتی درباره عدم استقلال سیاسی و اقتصادی اروپا بیان کرد و گفت: «ما کشورهای اروپایی همچنان میخواستیم در چارچوب آنچه برجام مینامیم باقی بمانیم، اما با خروج امریکا، هیچ شرکت اروپایی از ترس تحریمهای ایالات متحده، نتوانست به تجارت با ایران ادامه دهد.» همچنین کلمنته ترمه محقق فرانسوی دارای مدرک فوق دکترای در حوزه علوم هستهای و فعال در دانشکده مطالعات علوم اجتماعی در نشستی که با همکاری اندیشکده چتم هاوس و مؤسسه خاورمیانه در تاریخ ۲۴ مهر امسال برگزار شد، گفت: «اروپاییها در ابتدا از اینستکس صحبت میکنند، ولی در انتها آن را ارائه نمیدهند و در عین حال آنها نمیتوانند مانع خروج شرکتهای خود از بازار ایران شوند. با وجود این عدم استقلال اقتصادی، من واقعاً درک نمیکنم که ایرانیها چه انتظاری از اروپا دارند.» این اظهارات فقط به مقامات و کارشناسان فرانسوی محدود نشده و کرامپ کارنباوئر، وزیر دفاع آلمان هم در یک سخنرانی در دانشگاه نظامی هلموت اشمیت بیان کرد که ثبات و رفاه اروپا بدون امریکا ممکن نیست. با توجه به این حجم از وابستگی، معلوم میشود که برنامهریزی در راهبرد کلان اقتصاد ایران با توجه ویژه به همکاری با اروپا، در اصل همکاری با امریکا محسوب شده و ایران با اجرای برنامههایی مانند همایش تجاری ایران – اروپا، برنامههای کلان اقتصادی خود را در جهت منافع امریکا برنامهریزی میکند. با توجه به رویکرد دولت در مسائل سیاسی و اقتصادی ایران و گرایش به کشورهای غربی، نباید این انتظار را داشت که در این دولت سند راهبردی با کشورهایی مانند چین و روسیه را در دستور کار قرار گیرد. سند جامع همکاری ایران با اتحادیه اروپا در همان سال ۲۰۱۶ (سال ۱۳۹۵) منعقد شد، اما سند همکاری راهبردی ایران با چین که در سفر رئیسجمهور چین به ایران در سال مطرح شد، هنوز به نتیجه نرسیده است. همکاری اقتصادی با این کشورها به دلیل منافع مشترکی که با ایران دارند و همچنین استقلال در مسائل سیاسی و اقتصادی، باعث میشود علاوه بر تأمین منافع ایران در تجارت، تأثیر تحریمهای اروپا و امریکا بر اقتصاد ایران نیز کم شود.
