سرویس اقتصادی جوان آنلاین: قیمت حبوبات طی یکسال اخیر با ثبت رکوردی عجیب به طور میانگین ۲/ ۱۷۷ درصد افزایش یافته است. بر این اساس طی یکسال گذشته قیمت هر کیلوگرم عدس حدود ۱۵هزار تومان، نخود ۱۳هزار و۵۰۰تومان، لوبیا سفید ۱۷هزار تومان، لوبیا قرمز ۲۲هزار تومان، لوبیاچیتی ۱۹هزار تومان و لپه ۲۱هزار تومان افزایش یافته است.
گرانی از کجا شروع شد و چرا؟
گرانی حبوبات از اواسط اسفندسال قبل در پی جایگزینی ارز نیمایی به جای ارز ۴هزارو ۲۰۰ تومانی برای واردات این اقلام، آغاز شد. به گفته فعالان این بازار، شیوع کرونا و افزایش چشمگیر تقاضا برای اجناس خوراکی و هجوم مردم برای تهیه مایحتاج ایام قرنطینه، مشکلات تخصیص ارز، دپوی کالاهای وارداتی در گمرکات و سودجوییها، زمینه کمبود و گرانی بیشتر این اقلام را فراهم کرد.
همچنین وارد کنندگانی که حبوبات را با ارز ۴هزارو ۲۰۰تومانی وارد کرده بودند، کالای انبارشدهشان را نرخ جدید ارز قیمتگذاری کرده و فروختند. بدون اینکه به هیچ مرجع نظارتی جواب پس دهند.
محمد آقاطاهر، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی مهمترین دلیل افزایش قابلتوجه نرخ حبوبات را ترخیصنشدن به موقع اقلام وارداتی اعلام کرده و با اشاره به افزایش تقاضا در ماههای اسفند و فروردین گفته است: کرونا از دو جنبه در این موضوع دخیل بود. سیاست قرنطینه خانگی برای جلوگیری از شیوع این بیماری از یک سو تقاضا را بالا برد و از سوی دیگر با توجه به اینکه دولت مشغول ترخیص کالاهای بهداشت محور بود، سایر کالاها از اولویت خارج شدند و در گمرک ماندند. به گفته این فعال بخش خصوصی، تأمین نشدن بازار همزمان با رشد تقاضا، منجر به افزایش قیمتها شد.
عدس از ۱۰هزار تومان در سال۹۸ با ۱۵۰درصد رشد به ۲۵هزار تومان، نخود از ۵/۸ هزار تومان با ۸/۱۵۸ درصد رشد به ۲۲هزار تومان، لوبیا چیتی از ۱۲هزار تومان با ۱۳۵درصد رشد به ۳۳هزار تومان در سال جاری افزایش پیداکرده است.
تولید حبوبات ۱۶درصد رشد کرد
ایجاد محدودیت در واردات به دلایلی که ذکر شد و صعود قیمتها، انگیزه برای افزایش کشت داخلی را بالا برد. بنا بر اعلام مسئولان وزارت جهاد کشاورزی تولید حبوبات نسبت به سال گذشته ۱۶درصد رشد کرده است. کاوه خاکسار، مدیر کل وقت دفتر امور غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی در گفتوگویی در سال۹۶ با خبرنگار مهر کل نیاز کشور به حبوبات را ۷۶۰هزار تن اعلام کرده و گفته بود: هدف ما از تولید حبوبات تنها رفع نیاز داخلی نیست بلکه با توجه به ظرفیتهای موجود در کشور و استفاده از بارندگیها در تولید این محصول در فصل پاییز، موضوع صادرات را نیز دنبال میکنیم. با توجه به بهبود وضعیت قیمتی حبوبات در سال جاری، کشت این محصولات برای کشاورزان جذاب شده و سال آینده شاهد افزایش سطح زیرکشت و تولید حبوبات خواهیم بود.
همچنین فرامک عزیزکریمی، مدیر کل فعلی دفتر امور غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی در گفتگو با مهر با اشاره به میزان تولید حبوبات در سال جاری گفت: ما نمیتوانیم میزان نیاز به حبوبات و تولید آنها را به طور کلی مطرح کنیم و بعد عنوان کنیم که درصد وابستگی یا خودکفایی کلی چقدر است؛ چراکه ما در برخی محصولات خودکفا هستیم و در برخی دیگر نیاز داریم که بخشی را از طریق واردات تأمین کنیم.
وی افزود: در خصوص حبوبات دیم، سطح پاییزه و انتظاری در سال زراعی ۹۸- ۹۷، ۱۰۴هزار هکتار بوده که در سال زراعی۹۹-۹۸ به بیش از ۱۲۵هزار هکتار افزایش یافته همچنین سطح کشت مکانیزه و مستقیم در سال زراعی۹۸- ۹۷ حدود ۱۲۰هزار هکتار بوده که در سال زراعی ۹۹-۹۸ به بیش از ۱۴۰هزار هکتار افزایش پیدا کرده است.
عزیزکریمی برآورد میزان تولید حبوبات را در سال زراعی جاری ۸۱۰ هزار تن اعلام کرد و افزود: این عدد نسبت به سال قبل ۶۹۷ هزار تن، حدود ۱۶درصد افزایش دارد.
وابستگی تنها در حوزه عدس و نخود رنگی است
این مقام مسئول در وزارت جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به خوداتکایی در تولید عمده حبوبات افزود: ما فقط در بحث تولید عدس و نخود رنگی (نخود دسی که از آن برای تولید لپه استفاده میشود) با مشکلاتی مواجه هستیم که آن را نیز دنبال میکنیم تا رفع شود.
عزیزکریمی توضیح داد: نیاز کشور به نخود درشت (نخود کابلی یا آبگوشتی) ۲۶۵هزار تن است در حالی که میزان تولید ما ۲۹۰هزار تن است که از این میزان تولید ۷۰ تا ۸۰درصد آن نخود درشت و مابقی نخود رنگی است، ضمن اینکه نخود رنگی در استانهایی مانند کردستان، آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی تولید میشود. وی افزود: بنابراین مقداری از نخودهای رنگی و بخشی از عدس مورد نیاز کشور از طریق واردات تأمین میشود.
عزیزکریمی میزان نیاز کشور به عدس را ۲۰۰هزار تن اعلام و اضافه کرد: میزان تولید این محصول در کشور ۹۰هزار تن است و ما در این زمینه ۶۰درصد نیاز را از طریق واردات تأمین میکنیم و در سالهای مختلف بر اساس نیاز و تولیدی که انجام میشود، معمولاً بین ۸۰ تا ۸۵هزار تن عدس وارد کشور میشود.
به گفته وی میزان نیاز به لوبیا نیز ۲۵۰هزار تن و تولید آن در کشور بین ۲۷۰ تا ۲۸۰هزار تن است، بنابراین ما در زمینه تولید لوبیا خودکفا هستیم. همچنین میزان نیاز به سایر حبوبات از جمله باقلا و ماش ۶۵هزار تن و میزان تولید بیش از ۹۰هزار تن است.
این مقام مسئول تصریح کرد: بنابراین ما مشکل خاصی در حوزه تولید حبوبات نداریم و با توجه به بهبود وضعیت قیمتی در سالجاری، کشت این محصولات برای کشاورزان جذاب شده و سال آینده شاهد افزایش سطح زیرکشت و تولید حبوبات خواهیم بود.
قیمت حبوبات در ابتدای سال۹۸ که نرخ همه محصولات افزایش یافت به دلیل تولید و ذخایر مطلوب ثابت ماند و افزایش قیمت از اواخر سال گذشته شروع شد و امسال ناگهان قیمت نسبت به سال قبل صددرصد افزایش یافت. عزیزکریمی اضافه کرد: در حوزه تولید عدس و نخود رنگی (دسی) نیز به دنبال گسترش سطح زیرکشت و افزایش تولید هستیم و این مسئله را دنبال میکنیم به عنوان مثال در حوزه تولید عدس به دنبال ارقام مقاوم به سرما و پابلند هستیم و در حوزه نخود دسی نیز مؤسسه تحقیقات دیم برنامههایی را پیگیری میکند تا میزان وابستگی در این حوزهها را نیز کاهش دهیم.
