سرویس بین الملل جوان آنلاین: الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان دیروز یک بار دیگر اعلام کرد که عملیات نظامی برای آزادسازی قرهباغ ادامه خواهد یافت، زیرا به گفته او «ارمنستان از آتشبس برای خرید زمان سوءاستفاده میکند.» به گزارش اینترآذ، علیاف تهدید کرده که کشورش روابط دیپلماتیک خود را با هر کشوری که استقلال قرهباغ را تأیید کند، قطع خواهد کرد؛ سخنانی که نشان میدهد باکو از توافق آتشبسی که شنبه این هفته بعد از ۱۰ ساعت مذاکره وزرای خارجه طرفین در مسکو به دست آمد، راضی نیست. مقامهای جمهوری آذربایجان دلیل نارضایتی خود را از این توافق ابراز نکردهاند، ولی از موضعگیری آنها میتوان حدس زد که مقطع فعلی را زمان مناسبی برای کنترل بر بخشی از خاک قرهباغ تلقی میکنند که از نظر آنها به اشغال ارمنستان درآمده است. علیاف گفته که جنگ و درگیری کنونی قرهباغ طولانیمدت نخواهد بود و ضمن اینکه هشدار داده «صبر ما به پایان رسیده»بر این نکته هم تأکید کرده که «ترکیه باید در این مذاکرات حضور پیدا کند». گزارشهای قابل اعتنایی درباره حضور نظامی مستقیم ترکیه و تحریک آن در جنگ قرهباغ منتشر شده است. در آخرین این گزارشها، والاستریتژورنال دیروز از قول معارضان سوری فاش کرد که این معارضان در دستههای ۱۰۰ نفری حتی قبل از شروع جنگ آذربایجان و ارمنستان، به منطقه اعزام شدهاند. نخستوزیر ارمنستان هم روز سه شنبه ادعا کرد که اگر حمایت دولت ترکیه نبود، جنگ باکو علیه ایروان اصلاً شروع نمیشد.
معارضان سوری قبل از جنگ رفتهاند
با افزایش گزارشهایی درباره مداخله معارضان سوری به نفع جمهوری آذربایجان در جنگ در قرهباغ، حساسیتهای مسکو که قبلاً با این گروهها در سوریه درگیر بوده، افزایش پیدا کرده است. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه ورسیه دیروز به فاصله پنج روز بعد از مذاکرات نه چندان موفق آتشبس در مسکو به رسانههای روس گفت که طرف روسی با مواضع آنکارا در مسئله ناگورنو- قرهباغ موافق نیست: «در مورد آنچه که به قرهباغ مربوط میشود و نقش ترکیه در قرهباغ، ما با مواضعی که ترکیه اتخاذ کرده است موافق نیستیم.» لاوروف گفته که چند بار هم الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان به این مورد اشاره کرده و هیچ راز و سری در این مسئله وجود ندارد: «این ادعا که راهکار نظامی برای مسئله قرهباغ وجود دارد و مجاز است را نمیپذیریم.» در حالی که روسها از تداوم جنگ بین دو کشور احساس نگرانی میکنند، بر اساس گزارش «تاس»، لاوروف این احتمال را که ناظران نظامی روس در منطقه کنترل آتشبس مستقر شوند، هم رد نکرد. لاوروف گفته است: «امروز نه تنها صلحبانان (که مکانیسم صلحبانی را راستیآزمایی میکنند) بلکه ناظران نظامی نیز امکان استقرار دارند و این بایستی کافی باشد.» به نظر ما این کاملاً صحیح خواهد بود که اینها ناظران نظامی ما باشند». هرچند لاوروف در موضعگیری رسمی خود استقرار ناظران نظامی روس را موکول به توافق دو طرف مناقشه در قرهباغ کرده، ولی به نظر میرسد روسها از این طریق در حال مخابره این سیگنال هستند که برای توقف جنگ ممکن است دست به مداخله نظامی بزنند. هنوز موضع جمهوری آذربایجان در این خصوص مشخص نیست، ولی «آرمن سرکیسیان» رئیسجمهور ارمنستان در مصاحبه با یکی از شبکههای تلویزیونی روسیه تلویحاً از ورود مستقیمتر روسیه استقبال کرده و گفته که فدراسیون روسیه تنها کشوری است که نه تنها میتواند در حل و فصل مناقشه قرهباغ کوهستانی میانجیگری کند، بلکه قادر است به درگیریهای نظامی بین طرفین این مناقشه پایان دهد. سرکیسیان گفت: «آتشبس مسئله آسانی نیست. از این نظر، همه باید از تلاش مقامات مسکو در این رابطه تشکر کنیم. روسیه روابط خوبی با ارمنستان و روابط نزدیکی با آذربایجان دارد. بنابراین، روسیه کشوری است که میتواند نه تنها در مذاکرات و نه تنها به عنوان یکی از رؤسای مشترک گروه مینسک در حل و فصل اوضاع نقش داشته باشد، بلکه روسیه دقیقاً همان کشوری است و احتمالاً تنها کسی است که میتواند به یک میانجی قابل قبول برای هر دو طرف مناقشه قرهباغ، برای جلوگیری از ادامه درگیریها در خط مقدم و پشت جبهه تبدیل شده و به درگیریها پایان دهد.» همزمان، در اقدام دیگر که نشاندهنده ورود جدیتر روسیه برای برقراری آتشبس است، سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه در گفتگو با وزیران دفاع ارمنستان و جمهوری آذربایجان، خواستار پایبندی این دو کشور به توافق آتشبس در منطقه قرهباغ شد. بر اساس اعلام وزارت دفاع روسیه، سرگئی شویگو روز چهار شنبه در گفتوگوی تلفنی با داوید تونویان و ذاکر حسناف از دو طرف خواست به تعهدات خود در چارچوب توافقهای به دست آمده در مسکو در روز ۱۰ ماه اکتبر به طور کامل پایبند باشند. شویگو بر لزوم پایبندی کامل طرفهای آذربایجانی و ارمنی به توافق آتشبس تأکید کرد.
تداوم درگیریها
با ورود جنگ به پنجمین روز خود بعد از توافق آتشبس طرفین، ارتش آذربایجان دیروز ۱۴ اکتبر سیستم موشکی تاکتیکی بالستیک نیروهای مسلح ارمنستان را که در خاک ارمنستان و نزدیک به مرز با استان اشغال شده کلبجر بود، منهدم کرد. وزارت دفاع آذربایجان اعلام کرده که موشکهای منهدم شده برای هدف قرار دادن شهرهای گنجه، مینگچویر و سایر شهرها، همچنین کشتن غیرنظامیان و تخریب زیرساختهای غیرنظامی آماده بودهاند. باکو همچنین اعلام کرده که در حملات موشکی و توپخانهای ارمنستان به مناطق مسکونی آذربایجان ۴۲ غیرنظامی جان خود را از دست داده و ۲۰۶ نفر نیز زخمی شدهاند. وزارت دفاع ارمنستان نیز در پیامی که در صفحه توئیتر خود منتشر کرد، مدعی شد که پدافند هوایی منطقه مورد مناقشه «قرهباغ کوهستانی» یک فروند جنگنده «سوخو-۲۵» جمهوری آذربایجان را ساقط کرده است.