ملکعبدالله بنعبدالعزیز روز یکشنبه (4 اکتبر 2009/ 12 مهر 1388) طی حکمی شیخ سعدبن ناصرالشتری را از عضویت و مقام خود در شورای عالی علمای سعودی به خاطر انتقاداتی برکنار کرد. شیخالشتری پس از چهار سال فعالیت و کار در شورای عالی علمای سعودی به خاطر انتقادات حاد وی از نظام مختلط دانشگاه جدیدالتأسیس علوم و تکنولوژی ملک عبدالله، برکنار شد.
برخی از رسانههای خبری میگویند که شیخالشتری از سمتش در شورای علمای سعودی به خاطر اعتراضش به سیستم اختلاط دانشجویان دختر و پسر، استعفا داده است.
دانشگاه علوم و تکنولوژی ملک عبدالله که اخیراً به مناسبت چهارمین سال پادشاهی ملک عبدالله گشایش یافته با نظام اختلاط جا افتاده در این دانشگاه در حقیقت خواهان تداوم اصلاحات کنترل شده است.
شیخ سعدبن ناصرالشتری از شاگردان روحانیون بزرگ وهابی همچون بنالجبرین است، وی متولد شهر ریاض و فارغالتحصیل دانشکده شریعت امام محمدبن سعود، است این دانشکده مرکز پرورش وهابیون اصولگرا و تندرو بوده است. رساله فوقلیسانس او در علم اصول و رساله دکترای وی تحت عنوان «قطع و ظن نزد علمای اصولی» بوده است در سال 2003 به عنوان جوانترین عضو شورای عالی علمای سعودی برگزیده شد.
شورای عالی علمای سعودی به عنوان نهاد قانونگذار و مرکز صدور فتوای طی یک حکم ملوکانه در 1971 تأسیس شد و اخیراً در دوران پادشاهی ملک عبدالله توسعه یافته و زمینه جهت مشارکت علمای غیروهابی از مذاهب سنی همچون مالکیها، حنفیها و شافعیها در این شورای علما فراهم شد ولی هنوز شیعیان سعودی که بیش از 20 درصد جمعیت عربستان سعودی را تشکیل میدهند از حضور در این شورا محروماند.
اعتراض شیخالشتری به روند اصلاحات ملک عبدالله نشانگر زمینههای فکری و اجتماعی معارضین نجدی در داخل هیأت حاکمه بر ضد ملک عبدالله و جناح وی است. فشارهای این طیف یعنی جریانی که الشتری به آن وابسته است موانع زیادی در راه روند اصلاحات(با رویکرد سنتی و محلی) ملک عبدالله به وجود آورد و شکست فعالسازی ضد سینمایی در این کشور گوشهای از اعتراضات جناح تندرو علیه اصلاحات اجتماعی و فرهنگسازی ملک عبدالله بوده است. ملک عبدالله در اجرایی کردن اصلاحات خویش پایگاه اجتماعی و مردمی دارد و شرایط عربستان سعودی در سطوح مختلف با روند اصلاحات ملک عبدالله همساز است طی سه روز اخیر 33 مقاله مطبوعاتی علیه اعتراض شیخ الشتری منتشر شده است. شیخالشتری در 27 سپتامبر 2009 در پاسخ به سؤال برنامه تلویزیونی کانال فضایی«المجد» گفت: اختلاط در دانشگاه جایز نیست و باید مقامات مسؤول از این روند جلوگیری کنند. روشنفکران و صاحبان قلم سعودی در انتقاد از اظهارات شیخالشتری او را مخالف علم و دانش قلمداد کردند و بیان داشتند که در اغلب مراکز علمی و دانشگاهی کشورهای عربی و اسلامی دانشجویان دختر و پسر در تحصیل علم و فناوری تلاش میکنند و باعث هیچ مفسدی نشده است.
جریانات اسلامی سعودی با اختلاط زن و مرد در محافل عمومی به شرط ایجاد مفسده مخالفاند ولی طبیعت دانشگاه تحصیل علم و پیشرفت است و نه فساد اخلاقی و اجتماعی، جریانات اسلامی سعودی هوادار آزادیهای انسانی در چارچوب تعالیم اسلامی و عرف اجتماعی هستند و با آزادیهای لیبرالی و سکولاریستی کاملاً مخالفند ولی شیخ الشتری با زمینههای فکری دگماتیستی و متحجر وهابی به جریان وابسته است با هرگونه اختلاط مخالفاند. دکتر خالدالدخیل استاد علوم سیاسی دانشگاههای سعودی اعتقاد دارد که دانشگاه ملک عبدالله میتواند الگویی برای فرهنگ سازی اصلاحات سیاسی و اجتماعی براساس موازین و سنن اسلامی و ملی باشد. دکتر محمدبن علیالمحمود از رهبران جریان اصلاحطلب سعودی از اقدامات اصلاحطلبانه ملک عبدالله ستایش کرد و آن را گامی به سوی اصلاحات سیاسی و اجتماعی دانست.
ادامه و استمرار نظام اختلاط دانشجویی در دانشگاه علوم و فناوری ملک عبدالله، از یک سو محکی برای ظرفیتها و آمادگیهای جامعه سنتی سعودی برای اصلاحات با بینش و مکتب ملک عبدالله و از سوی دیگر نشانگر میزان مقاومت کانونهای مخالف و تهدیدزا برای هرگونه جنبش اصلاحی و تجددگرا در این کشور است.
پرسش نهایی این است آیا دانشگاه ملک عبدالله سنگ بنای روند اصلاحات پادشاه است و آیا این کانون آغازگر فصل تاریخی جدید در سرزمین وحی است.؟
