اولین دور مذاکرات 1+5 با ایران روز پنجشنبه برگزار شد و یک پیروزی ارزشمند برای تهران به دست آمد. اصرار طرف غربی بهویژه انگلستان و فرانسه در کشاندن بحث نشست به برنامه هستهای ایران و رد صریح این مسأله از سوی جمهوری اسلامی، پایان خوبی را برای جلسه نوید نمیداد. پیشنهاد ابتکاری ایران اما ضمن نجات نشست ژنو از شکست، دو پیروزی برای تهران به همراه داشت.
مذاکره با اصرار انگلیس و فرانسه برای قرار دادن بحث هستهای ایران به عنوان موضوع آغاز شد اما طرف ایرانی تأکید کرد تحت هیچ شرایطی حاضر به مذاکره بر سر منابع و خطوط قرمز خود نیست. درحالی که این نشست میرفت که به شکست کشیده شود، پذیرش شروط ایران از سوی چهار عضو از 1+5 شامل آمریکا، آلمان، روسیه و چین موجب شد گفتوگوها متوقف نشود. در واقع ایران با ارائه این دو پیشنهاد، مذاکرات را از شکست نجات داد.
پس از اصرار بسیار فرانسه و انگلیس بر سر بحث هستهای، طرف ایرانی با این شرط که غنیسازی بیش از 5 درصد اورانیوم در ایران باید به رسمیت شناخته شود، حاضر به ورود این مسأله به بخشی از نشست شد. باز هم فرانسه و انگلیس مخالفت کردند اما با پذیرش این شرط از سوی آمریکا آنها از موضع خود عقب نشستند. پیش از این رئیس جمهور ایران گفته بود که مواضع انگلستان و فرانسه برای ما اهمیت ندارد. به این ترتیب گروه 1+5 غنیسازی اورانیوم تا 5 درصد را در خاک ایران به رسمیت شناخت و حاضر شد. اورانیوم 5 درصد غنیسازی شده را تحویل بگیرد و اورانیوم 20 درصد غنیسازی شده پس بدهد. ایران اورانیوم 20 درصد را برای رآکتور تهران میخواهد، به این ترتیب روسیه و فرانسه این مسأله را بر عهده گرفتند. اما اصل مذاکره بحث درباره بسته پیشنهادی ایران بود و توافقات اولیهای نیز بر سر همکاریهای منطقهای، بینالمللی و اقتصادی به عمل آمد. ضمن اینکه ایران مجوزی را که قبلاً صادر کرده بود مجدداً ارائه کرد؛ آژانس بینالمللی انرژی اتمی میتواند از سایت دوم غنیسازی اورانیوم در ایران دیدن کند.
به این ترتیب ایران علاوه بر اینکه امتیازی نداد و بحث تعلیق را پایان یافته نشان داد دو امتیاز جدید هم گرفت:1- غنیسازی تا 5 درصد در خاک خود 2- تأمین اورانیوم غنی شده 20 درصد برای رآکتور تهران.
این پیروزی زمانی عیان شد که خاویر سولانا مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بحث تحویل اورانیوم 5/3 درصد به روسیه و فرانسه و پسگرفتن اورانیوم 75/19 درصد را تأیید کرد. منابع آگاه اما از پذیرش غنیسازی اورانیوم در خاک ایران تا 5 درصد از سوی گروه 1+5 خبر دادند.
به این ترتیب ایران به آنچه از ابتدای میخواست دست یافت و حق غنیسازی اورانیوم برای خود را نهادینه کرد. این پیروزی نهتنها برای ایران که برای کل ملتهای مستضعف عالم است. اگرچه آمریکا به دنبال تصویب نهایی طرحی است که اجازه غنیسازی به هیچ کشور جدیدی را نمیدهد.
در حالی که همه طرفهای مذاکره از نتیجه مذاکره پنجشنبه اعلام رضایت میکنند، رژیم صهیونیستی از این مسأله ابراز نگرانی کرده است. از طرفی برخی رسانههای غربی هم در گزارش ها و خبرهای خود چنین وانمود کردند که ایران بر خلاف آنچه گفته شده بود به مذاکره بر سر برنامه هستهای خود تن داده است، اما وقتی معلوم شد ایران پس از دریافت امتیازات جدید حاضر به مذاکره بر سر برنامههای هستهای خود شده، لحن خود را تغییر داده و خبر رضایتمندی همه طرفها از نشست ژنو را مطرح کردند.
در این میان برخی دولتهای عربی آنچنان از روند مثبت مذاکرات 1+5 با ایران راضی نیستند و آن را به ضرر منافع خود میدانند. همچنین اکثر اعضای ایپک- لابی صهیونیستی آمریکا- از توافقات به عمل آمده در نشست ژنو خشمگین شدهاند. با این حال رئیس جمهور آمریکا اگرچه از ایران خواست، درباره برنامه هستهایاش شفافسازی کند اما روند نشست پنجشنبه را مثبت ارزیابی کرد. تفاوت نظر امروز آمریکا با چند سال قبل این است که به جای بحث تعلیق از شفافسازی سخن میگوید.
