سرویس اقتصادی جوان آنلاین: یکی از راههای کنترل بازار اعلام رسمی قیمت کالاهاست. این موضوع هر چند در مورد معدودی از کالاها مورد توجه وزارت صنعت قرار گرفته، اما جای درج قیمت خودرو در بین این کالاها خالی است. این در حالی است که مردم با سردرگمی زیادی در خرید و فروش خودرو روبهرو هستند. در حال حاضر فقط برای شش گروه شامل کالاهای اساسی و مواد غذایی، لوازم بهداشتی و تجهیزات پزشکی، لوازم خانگی، لوازمالتحریر، لوازم مصرفی خودرو و مصالح ساختمانی در سامانه ۱۲۴ قیمت درج میشود که البته برخی از قیمتها نیز مربوط به سالهای قبل هستند و این سامانه محصولات دیگر مانند خودرو را در بر نمیگیرد. یکی از بازارهای نابسامان، همین بازار خودرو است و اعلام قیمت برای خودروهای تولیدی، خریداران و فروشندگان را از بلاتکلیفی در خواهد آورد. در چنین شرایطی بعد از چند هفته کشمکش بین خودروسازان، وزارت صنعت و شورای رقابت در نهایت آنچه عاید مردم شد برپایی لاتاری قرعهکشی خرید خودرو بود که نه تنها بازار را کنترل نکرد بلکه بخشی از تقاضای خاموش برای خرید خودرو را نیز بیدار و افراد بیشتری را به خرید خودرو و امتحان شانس خود در قرعهکشی ترغیب کرد.
۲۲ اردیبهشتماه رضا شیوا، رئیس شورای رقابت از افزایش متوسط ۱۰ درصدی قیمت محصولات ایرانخودرو و رشد متوسط ۲۳ درصدی قیمت محصولات سایپا خبر داد و قرار شد، قیمت جدید محصولات این دو گروه خودروسازی فردای آن روز یعنی ۲۳ اردیبهشت ماه اعلام شود، اما با گذشت حدود ۵/۱ ماه از موعد تعیین شده، هنوز به جز تعداد کمی از خودروها که در فروش فوقالعاده عرضه شدند، قیمت سایر خودروها اعلام نشده و ظاهراً کشمکش بر سر اعلام نرخها ادامه دارد تا آنجا که جلسات خودروسازان، سازمان حمایت و شورای رقابت برای بازنگری در دستورالعمل قیمتگذاری خودرو ادامه دارد. این موضوع مردم و بازار را همچنان بلاتکلیف نگه داشته و سیر نزولی قیمتهای بازار نیز حالا صعودی شده است.
در این میان با تشدید تنش در بازارهای دیگر از جمله بازار لوازم خانگی، وزارت صنعت تولیدکنندگان را مجبور به درج قیمت محصولاتشان روی سامانه ۱۲۴ کرد که البته با وجود برخی ایرادات، اقدام خوبی است و مردم را تا حدی نسبت به نرخ لوازم خانگی آگاه میکند. حال این سؤال مطرح است که با توجه به آشفتگی زیاد بازار خودرو و نابسامانی در این بازار چرا قیمت خودرو در سامانه ۱۲۴ درج نمیشود؟ اقدامی جدیدی نیست و اگر به سامانه قدیمی ۱۲۴ مراجعه کنیم هنوز هم عنوان خودرو را در سرفصل قیمتها مشاهده میکنیم، به این دلیل که در سالهای قبل قیمت خودرو روی این سامانه درج میشد.
مبنایی برای تعیین قیمت بازار وجود ندارد
اعلام نکردن قیمت رسمی خودروها باعث شده تا مبنای مشخصی برای تعیین قیمتها در بازار وجود نداشته باشد و در حال حاضر نرخ خودروها به صورت سلیقهای تعیین میشود. در عین حال نبود چشم انداز مشخص در مورد وضعیت تولید و قیمت خودروسازان و همچنین نبود نظارت بر بازار عاملی برای توقف سیر نزولی قیمت خودرو بوده و قیمتها در بازار روند صعودی به خود گرفته است. برخلاف انتظار مسئولان، حذف قیمت از آگهیهای مجازی نیز نتوانست بازار را سرو سامان دهد، ضمن اینکه برافزایش قیمتها نیز با نام (توافقی) دامن زده است. با توجه به اینکه هیچ پایه قیمتی برای خودروها وجود ندارد، هرکسی به دلخواه خود قیمت را تعیین میکند و وقتی میبینند نرخ ارز رو به بالاست قیمت خودرو را بالا میبرند. به عبارت دیگر وقتی قیمتها در بازار نوسان دارد، فروشندگان آرامش ندارند و مصرفکننده نیز برای خرید خودرو سردرگم خواهد بود.
دود دعوای قیمتگذاری در چشم مردم و قطعهسازان
هماکنون مصرفکنندگان در حالی با ابهام در مورد قیمت خودرو و وضعیت بازار روبهرو هستند که کشمکش دولتیها و خودروسازان بر سر قیمتگذاری خودرو علاوه بر متضرر کردن مردم، ضرر قطعهسازان را نیز به همراه دارد. فعالان صنعت قطعه معتقدند، عواقب دعوایی که بین دولتیها از جمله شورای رقابت، سازمان حمایت و وزارت صنعت اتفاق افتاده به صنعت قطعهسازی میرسد، در حالی که ما بخش خصوصی هستیم نه سیاستگذاریم و نه تأثیری در سیاستهای کلان داریم بلکه تأثیرپذیر هستیم. وقتی دولتیها و حتی خودروسازان با هم دعوا میکنند زیانش به قطعهسازان میرسد، به همین دلیل درخواست ما از سرپرست وزارت صنعت و مدیران عامل ایران خودرو و سایپا این است ما را در دعواهای دولتی دخیل نکنند. در هر حال مهمترین موضوع در مدیریت بازارهای اقتصادی، شفافیت در عرضه و تقاضا و قیمت محصولات است که تا به اینجا در مورد قیمتگذاری خودرو اتفاق نیفتاده و مشتریان بازار خودرو همچنان منتظر کنترل بازار و حذف دلالان هستند. قطعاً مهمترین راه برای تحقق این مسئله اعلام قیمت خودروها در سامانه ۱۲۴ خواهد بود که باید دید مسئولان وزارت صنعت به این مطالبه عمومی مردم پاسخ مثبت میدهند یا خیر.
