سرویس اقتصادی جوان آنلاین: از ابتدای سال ۹۸ تاکنون ارزش بازار بورس تهران با بیش از ۶۰۰ درصد رشد از محدوده ۷۰۰ هزار میلیارد تومان به بیش از ۵۰۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده و ارزش بازار فرابورس نیز در همین بازه زمانی با بیش از ۶۰۰ درصد رشد از محدوده در همین بازه زمانی نیز ارزش فرابورس از محدوده ۲۵۰ هزار میلیارد تومان به بیش از ۱۴۸۳ هزار میلیارد تومان رسیده است، گویا نقدینگی ورودی به بازار سرمایه در بازه زمانی مذکور حتی به ۱۰۰هزار میلیارد تومان هم نمیرسد. از اینرو با توجه به انتظارهایی که از بازار سرمایه در جذب نقدینگی موجود در جامعه میرفت به نظر میرسد فیل بازار سرمایه موش زاییده است. رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار روز گذشته در اولین نشست خبری خود گفت: سال ۹۸ بالغ بر ۳۰ هزار میلیارد تومان وارد این بازار شد، اما در سه ماه ابتدایی سال جاری این رقم به ۵۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. همچنین ارزش معاملات کل سال ۹۸ رقم ۸۳۰ هزار میلیارد تومان بوده که در سه ماهه سال جاری به ۸۷۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. البته قالیباف اصل در رابطه با تأمین مالی از طریق بازار سرمایه به نکته قابل ملاحظهای اشاره کرد که امیدبخش بود. وی اظهار داشت: در سال ۹۷ به میزان ۱۲۰ هزار میلیارد تومان تأمین مالی در بازار سرمایه صورت گرفته که در سال ۹۸ این حجم به ۲۶۰ هزار میلیارد تومان و در پایان سه ماه ابتدایی سال ۹۹ به ۱۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده که انتظار میرود تا پایان سال این رقم به شدت افزایش پیدا کند. بخل یا تعلل دولت و سهامداران عمده جهت عرضه سهام در بازار سرمایه هر روز دایره سهام شناور را تنگتر میکند. این وضعیت در کنار جهش حجم نقدینگی در اقتصاد و هدایت جبرگونه نقدینگی به بازار سرمایه موجب برهم خودرن تعادل عرضه و تقاضا در بازار و افزایش هر روزه قیمتها و شاخصهای بازار شده است. در این میان برخلاف تصورات عامه که فکر میکنند طی یک سال اخیر صدها میلیارد تومان نقدینگی وارد بازار سرمایه شده است، بنا بر اظهارات رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار مجموع نقدینگی جدید ورودی به بازار سرمایه از سال ۹۸ تاکنون فقط ۸۰ هزار میلیارد تومان بوده است و نکته جالب اینکه این نقدینگی جدید ورودی به بازار در بازه زمانی فوق فقط ارزش بورس و اوراق بهادار تهران و فرابورس را صدها درصد جهش داده است. به نظر میرسد افزایش حجم نقدینگی و همچنین افزایش پول در اقتصاد به محدوده ۵۰۰ هزار میلیارد تومان و کوچک شدن بخش شناور در بازارهای مختلف اعم از زمین و ساختمان، سهام، خودرو و... به افزایش شدید قیمت در بازارها منتج میشود.
تورم موجود در اقتصاد ایران از نقص بنیانها و مکانیسمهای تعیین قیمت نشئت میگیرد، به عبارتی وقتی اقتصاد ایران از نظر زیربنای فنی و اقتصادی مثل شبکه راهها، ارتباطات و اطلاعات به گونهای باشد که نقل و انتقال کالا و اطلاعات به کندی صورت گیرد و عاملان بازار با یکدیگر مرتبط نباشند، تورم نقص بنیان پدید میآید. به طور نمونه در شرایطی که ادعا میشود موجودی واحدهای مسکونی در کشور در حدود ۳۰ میلیون واحد مسکونی است، حدود ۵ الی ۶ میلیون واحد مسکونی تحت قالب خانههای خالی و کممصرف جزو دارایی اشخاص حقیقی و حقوقی هستند؛ در واقع بازار شناور مسکن که در آن عرضه و تقاضا وجود دارد، به دلیل کمبود عرضه (از ناحیه احتکار و سرمایهگذاری غیرمصرفی در بخش مسکن) به قدری کاهش یافته که رشد قیمتها به طور کل تقاضای مصرفی را از بازار خرید و فروش حذف و به بازار اجاره هدایت کرده است. در بازار سرمایه نیز داستان به همین شکل است؛ با وجود اینکه در سال ۹۸ بانک مرکزی کنترل شدیدی روی بازار ارز داشت و در عین حال نرخ سود سپرده بانکی عقبماندگی ۲۰ درصدی نسبت به تورم ۴۰ درصدی داشت، بخشی از نقدینگی به بازار، سرمایه ورود کرد. از آنجایی که با ورود نقدینگی به بازار، سهام جدید در بازار عرضه نشد شاهد جهش شدید قیمت سهام شرکتهای موجود در بازار سرمایه بودیم. در واقع اگر سهام جدید به بازار سرمایه تزریق نشود با این وضعیت موجود تا مدتی دیگر باید برای علاقهمندان به خرید سهام در بازار سرمایه همچون بازار خودرو، طرح در قرعهکشی سهام برگزار شود. وجود نهادهای متعدد و متنوع اقتصادی که با منابع ناشی از سرمایه یا بدهی فعالیتهای غیرمولد در اقتصاد میکنند بخش شناور کلیه بازارها را مختل کرده است، زیرا عمده این مجموعهها با تبدیل منابع خود به داراییهای کالایی یا مالی عملاً زمینه جهش قیمتها را پدید آوردهاند. از اینرو مجلس جدید باید با همکاری دولت کلیه مالیاتهای موجود مشابه در کشورهای پیشرفته را سریعاً در اقتصاد ایران پیادهسازی کند در غیر این صورت اقتصاد ایران، نه تنها در پیک آشفتگی بازارها قرار ندارد، بلکه در ابتدای نوسانهای عظیم قرار دارد.
