سرویس بین الملل جوان آنلاین: درحالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا بارها گفته است که روابط بسیار ویژهای با مقامات سعودی دارد و روابط واشنگتن و ریاض به شدت در حال گسترش است، در هفتههای اخیر بحث بر سر منافع اقتصادی، شکافها بین دو طرف را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده است. نشریه فارینپالیسی روز پنج شنبه در گزارشی نوشته است که قانونگذاران جمهوریخواه امریکایی به علت تحولاتی که اخیراً در حوزه نفتی رخ داده از عربستان به شدت عصبانی هستند. به نوشته این نشریه، قانونگذاران امریکایی در ایالتهای نفتی از جمله تگزاس، آلاسکا و داکوتای شمالی دولت سعودی را به راهاندازی جنگ اقتصادی متهم و قانونی را آماده کردهاند که طبق آن، نیروهای امریکایی باید فوراً از عربستان خارج شوند. کیوین کریمر، سناتور جمهوریخواه به فارینپالیسی گفت: «سیاستهای اخیر دولت سعودی در حوزه نفت آن سیاستهایی نیست که دوستان در پیش میگیرند و سعودیها در سنجش حجم عکسالعمل امریکا دچار اشتباه شدهاند». او افزود: «ائتلاف استراتژیک واشنگتن و ریاض از بین رفته و روند بازسازی اعتماد، زمان طولانی نیاز دارد». رئیسجمهور امریکا نیز هفته پیش بعد از آنکه قیمت نفت این کشور برای معاملات آتی به شدت کاهش یافت، از احتمال قطع واردات نفت از عربستان سعودی خبر داد. فارینپالیسی به نقل از کارشناسان نوشت که روابط در هم تنیده ریاض با ترامپ، به امریکا چه در کنگره و چه در سطح رسانهها زیان خواهد زد و این میزان خسارت، بیش از فوایدی است که از جانب عربستان عاید امریکا میشود. شکاف بین امریکا و عربستان سعودی، درحالی است که دونالد ترامپ در اولین سفر خارجی خود به عنوان رئیسجمهور به ریاض سفر کرد و قراردادهای چند صد میلیارد دلاری با سعودی امضا کرد. ترامپ حتی در ماجرای قتل جمال خاشقجی، روزنامهنگار منتقد سعودی به دست ریاض، بهرغم واکنشهای جهانی به این جنایت، یکتنه از محمد بنسلمان، ولیعهد سعودی حمایت کرد و روابط خود را با سعودیها ویژه توصیف کرد.
عربستان در مسیر شرق
خشم مقامات امریکایی از سیاستهای نفتی عربستان و تلاش برای تجدیدنظر در مناسبات با ریاض، سبب شده سعودیها نیز مسیر دیگری را در روابط خود با واشنگتن در پیش بگیرند. عربستان سعودی تصمیم دارد در صورت اعلام ممنوعیت واردات نفت این کشور توسط دونالد ترامپ، مسیر نفتکشهای حامل میلیونها بشکه نفت این کشور به امریکا را تغییر دهد. به گزارش روزنامه العربیالجدید، آمار کشتیرانی و اظهارات منابع آگاه نشان میدهد که حدود ۴۰ میلیون بشکه نفت سعودی در مسیر امریکا قرار دارد و قرار است در هفتههای آینده به این کشور برسد و فشار را روی بازارها که برای جذب اشباع عرضه تقلا میکنند، تشدید خواهد کرد. به گفته دو منبع آگاه، عربستان سعودی در حال بررسی تغییر مقصد این محمولهها در صورت توقف واردات نفت امریکا است، اما شرکت نفتی دولتی آرامکوی سعودی در این باره حاضر نشد اظهارنظر کند. مقامات یک شرکت بازرگانی نفت در آسیا پیشبینی کردند که اگر نفت عربستان در امریکا پذیرفته نشود، احتمالاً به سوی آسیا تغییر مسیر خواهد داد. افت شدید تقاضا ناشی از شیوع ویروس کرونا بوده و کمبود فضای نگهداری نفت مازاد نیاز باعث شده است امریکا چنین گزینههایی را مورد بررسی قرار دهد. تد کروز، سناتور امریکایی روز سه شنبه در توئیتر نوشت: «پیام من به سعودیها این است که نفتکشهایتان را برگردانید». در هفتههای اخیر، به دلیل شیوع گسترده ویروس کرونا در جهان، میزان تولید و صادرات نفتی در جهان کاهش یافته است و درخواست ترامپ از ریاض و مسکو برای کاهش تولیدات نفتیشان به نتیجه نرسید که این مسئله خشم مقامات کاخ سفید را در پی داشته است.
وضعیت داخلی عربستان
همزمان با تشدید اختلاف بین ریاض و واشنگتن، وضعیت اقتصادی عربستان هم وخیم است و از منظر سیاسی هم اختلاف درون خاندان آلسعود به حالت انفجار رسیده است. در همین راستا، شرکت نفتی آرامکوی سعودی اعلام کرد که به دلیل کاهش بهای نفت و بحرانهای اقتصادی ناشی از بیماری کرونا، تعدادی از ایستگاههای تولید نفت را تعطیل خواهد کرد. روزنامه وال استریت ژورنال، روز جمعه به نقل از یکی از مسئولان شرکت آرامکو، اعلام کرد عربستان سعودی ممکن است مجبور شود به دلیل نبود مشتری، برخی خطوط تولید نفت را ببندد. این مسئول سعودی در عین حال ابراز کرد که ممکن است زمان خیلی دیر شود، ولی با افزایش فشارهای اقتصادی به نظر میرسد ولیعهد سعودی هنگام به راه انداختن این جنگ، دچار اشتباه محاسباتی شده است. همچنین، وزیر دارایی عربستان گفت که این کشور احتمالاً مجبور است در سال جاری میلادی برای جبران کاهش بودجه به خاطر سقوط قیمت نفت، زیر بار ۵۸میلیارد دلار بدهی برود. شبکه المیادین در یادداشتی درباره محرکهای داخلی فروپاشی عربستان سعودی نوشت: «عوامل اجتماعی، سیاسی و اقتصادی بسیاری وجود دارد که سقوط پادشاهی سعودی را تسریع میکند. البته این فروپاشی صرفاً به خاطر حماقت حکامش در تجاوز به یمن و ترور خاشقجی نیست، بلکه علت اصلی فروپاشی این است که عربستان پادشاهی تنفر بوده و تفکر تروریستی وهابیت را ترویج میدهد و از تروریستها حمایت میکند». تحلیلگران امریکایی هم با توجه به وضعیت اقتصادی و سیاسی عربستان، پیشبینی میکنند که این رژیم یقیناً سقوط خواهد کرد، زیرا عوامل بقای آن در نقشه بینالملل و توانمندی اقتصادی، سیاسی و دینی آن از داخل، در حال نابودی و پوسیده شدن است.
