سرویس سیاسی جوان آنلاین: در روزهای آینده شاهد آغاز رزمایش مشترک ایران، چین و روسیه خواهیم بود. این رزمایش طی سه روز در آبهای شمال اقیانوس هند و دریای عمان برگزار میشود و اولین تجربه از این نوع میان سه کشور مذکور قلمداد میشود. این رزمایش، از بعد امنیتی و سیاسی حایز اهمیت است و فصل جدیدی را در اقتدار امنیتی و سیاسی ایران در منطقه و جهان باز میکند؛ فصلی که در آن، اتحاد میان ایران، چین و روسیه عمیقتر و راهبردی شده است، ایران اقتدار خود را در تأمین امنیت دریایی منطقه توسعه بخشیده و در برابر مثلث «عربی، عبری، غربی» سهگانه قدرتمندی را با دو قدرت جهانی به وجود آورده است. امنیت آبراههای بینالمللی، امنیت تجارت دریایی را در پی دارد و ایران نشان داده است در مبارزه با تروریسم، همواره موفق بوده و میتواند در مبارزه دریایی با تروریسم هم ایدهها و عملکرد موفقی داشته باشد، اما این همه ماجرایی نیست که رسانههای غربی در تحلیلهای خود بیان میکنند. آنان این رزمایش را در چارچوب تهدیدهای نظامی امریکا علیه ایران هم تحلیل میکنند.
سردار ابوالفضل شکارچی سخنگوی ارشد نیروهای مسلح روز گذشته در نشست خبری با اصحاب رسانه درباره رزمایش مشترک دریایی ایران، روسیه و چین، گفت: «در سه روز آینده این رزمایش بسیار مهم در شمال اقیانوس هند و دریای عمان برگزار خواهد شد.» او درباره اهمیت این رزمایش گفته است: «اقیانوس هند و دریای عمان از مناطق کلیدی تجارت جهانی محسوب میشوند و کشورهای بسیاری در این مناطق تردد میکنند به همین جهت برقراری امنیت در این منطقه مهم و حیاتی است.»
سخنگوی ارشد نیروهای مسلح ایران با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران تاکنون ثابت کرده که در جهت ایجاد امنیت آبراههای بینالمللی به ویژه در این منطقه کلیدی همواره تلاش کرده است، تأکید کرده که: «این رزمایش هم در جهت تقویت و افزایش امنیت تجارت بینالمللی در این منطقه برگزار میشود.»
سردار شکارچی تبادل تجربیات نظامی میان کشورهای ایران، روسیه و چین را از دیگر اهداف مهم این رزمایش برشمرد و در این زمینه گفت: «مقابله با تروریسم و دزدی دریایی هم از دیگر اهداف این رزمایش است. هدف دیگر این رزمایش کسب و تبادل تجربه در حوزه عملیات امداد و نجات است که از زمان شروع این رزمایش نیز انجام میشود. پیامدهای امنیتی این رزمایش برای کل جهان خواهد بود، چراکه ثبات امنیتی را در سطح جهان در پی خواهد داشت.»
توسعه دیپلماسی دفاعی ایران
روابط نظامی ایران در سالهای اخیر توسعه قابل ملاحظهای یافته است. در دهه ۶۰ ایران از کشوری که برای خرید سادهترین ادوات نظامی، آن هم در حالی که مردمش زیر موشکباران ارتش بعث عراق و متحدانش بودند، در مضیقه بود، تبدیل به کشوری شده که قدرتهای جهانی متحدان او به شمار میروند؛ همکاری مشترک نظامی در نبردهای جدی دارند و حالا هم برای اولین بار رزمایش مشترک برگزار میکنند.
قدرت نظامی ایران در دهههای اخیر و به تدریج بسیار افزایش یافته و همین امر یکی از اصلیترین دلایل توسعه دیپلماسی دفاعی ایران است، چه آنکه ایران دیگر کشوری نیازمند یا ضعیف به لحاظ نظامی نیست؛ نقش آفرینیهای جدی نظامی و امنیتی در منطقه دارد، سازنده تسلیحات نظامی پیشرفته است و قدرتهای جهانی دیگر نمیتوانند بیحضور ایران به امنیت منطقه فکر کنند.
در واقع ایران با افزایش قدرت، خود را به فضای نظامی و امنیتی منطقه تحمیل کرده است. هم از این رو است که روسیه در نبرد با تروریستها در سوریه، با ایران همپیمان میشود یا غربیها درمییابند بدون ایران هیچ مذاکراتی در منطقه پیش نخواهد رفت. این نقش تعیینکننده ایران حاصل تلاشهای داخلی است.
از سویی با حضور سرلشکر محمد باقری در کرسی ریاست ستاد کل نیروهای مسلح، او اهتمام ویژهای در مورد دیپلماسی دفاعی نشان داد. از جمله دستاوردهای این اهتمام ویژه میتوان افزایش تعداد کمیسیونهای مشترک نظامی ایران با دیگر کشورها را برشمرد به طوری که تا سه سال پیش تنها از یک کمیسیون مشترک نظامی با یک کشور دیگر برخوردار بودیم، اما در طول سه سال تعداد کمیسیونهای مشترک ایران با کشورها به عدد۱۲ رسیده است.
سرلشکر باقری در مقام ریاست ستاد کل نیروهای مسلح ایران، سفرهای خارجی و دیدار با مقامات نظامی دیگر کشورها را در دستور خود قرار داد و از سویی دیگر پذیرای مقامات نظامی دیگر کشورها در ایران هم شد. سفر به چین از جمله این سفرهای مهم بود که طی آن برای اولین بار خبر برگزاری رزمایش مشترک میان ایران و چین و روسیه اعلام شد.
امریکا؛ دغدغه مشترک ایران، چین و روسیه
روزنامه دیلیبیست در مورد این رزمایش مشترک نوشته است: «اعزام نیروهای چین به منطقه برای برگزاری رزمایش مشترک با روسیه و ایران در شرایط حساسی انجام میشود و به هر صورت برای تقویت امنیت در گذرگاههای این منطقه با اهمیت است.» این روزنامه در ادامه این پرسش را مطرح کرده که «آیا برنامه رزمایش مشترک بخشی از استراتژی «دفاع پیشگیرانه» در برابر حمله احتمالی ایالات متحده به ایران است؟ این پیامی است که با دقت مخابره شده است. به نظر میرسد پیام عمده این رزمایش، حمایت از ایران در شرایطی است که تهران تحت فشار شدید امریکاست.» این روزنامه اضافه کرد که: «ایران میخواهد نشان دهد، شاید از نظر اقتصادی منزوی شود، اما از نظر سیاسی و نظامی قابل منزوی شدن نیست. چین و روسیه میخواهند همبستگی خود را نشان دهند، در حالی که اکنون حداقل مخاطرات را در نظر دارند.»
این روزنامه در مورد سهگانه ایران و چین و روسیه نوشته: «در میانمدت و درازمدت، اگر چین، روسیه و ایران روابط خود را برای محافظت از منافع استراتژیک خود در اقیانوس هند ادامه دهند آنها یک سهگانه قدرتمند را تشکیل میدهند. مفهوم امنیت جمعی در خلیج فارس در ژوئیه امسال توسط مسکو معرفی شد.
در این مفهوم پیشبینی شده است که یک کنفرانس بینالمللی امنیت و همکاری در خلیج فارس برگزار شود که بعداً منجر به ایجاد یک سازمان امنیتی و همکاری در منطقه خواهد شد. اقدامات نظامی امریکا در خصوص سه کشور ایران، روسیه و چین، موجبات نگرانی مشترک آنها را فراهم کرده است، بنابراین آنها میکوشند با انجام همکاری و تبادل با یکدیگر، این نگرانی را مرتفع نمایند.»
ناوگان دریایی چین و روسیه در مسیر دریای عمان
در روزهای اخیر رسانههای بینالمللی خبر از حرکت ناوگان دریایی چین و روسیه به سمت آبهای ایران برای شرکت در رزمایش دریایی مشترک دادهاند که بر این اساس نیروی دریایی روسیه با سه فروند شناور شامل یک فروند فریگت کلاس Neustrashimyy با نام «Yaroslav Mudry»، یک فروند یدککش با نام «Yevgeniy Khorov» و یک فروند تانکر سوخترسان با نام «Yelnya» شرکت خواهد کرد.
همچنین بر اساس اطلاعات اعلام شده، نیروی دریایی چین نیز با یک فروند ناوشکن کلاس Type ۵۲D به نام Xining (شینینگ) در این رزمایش شرکت خواهد کرد.
خبرگزاری فارس مینویسد: «با بررسی ترکیب و توانمندی ناوهای جنگی اعزام شده از سوی چین و روسیه به آبهای منطقه برای اجرای رزمایش مشترک با جمهوری اسلامی ایران، میتوان به این نکته پی برد که رزمایش سهجانبه مشترک «کمربند امنیت دریایی» حائز اهمیت راهبردی برای کشورهای مهمان یعنی چین و روسیه است چراکه دو کشور شناورهای پیشرفته و در عین حال جدید خود را برای اجرای این رزمایش اعزام کردهاند.
از سوی دیگر طی ماههای گذشته، ائتلاف ادعایی و ازپیششکستخورده امریکا و شرکای بینالمللی آن و برخی کشورهای مرتجع منطقه برای امنیت دریایی در خلیج فارس نیز به یکی از چالشهای امنیتی منطقه تبدیل شده است که میتوان آرایش و رزمایش امنیت دریایی ایران، چین و روسیه را در دریای عمان و آبهای بینالملل نقطه مقابل ائتلاف ادعایی امریکا برشمرد.
شاید بتوان اعزام فریگت Yaroslav Mudry از سوی روسیه برای شرکت در رزمایش سهجانبه مشترک را حتی به عنوان ارسال غیرمستقیم و زیرپوستی پیامی به امریکا نیز به حساب آورد چراکه این کشتی سابقه یک برخورد با ناوگان نیروی دریایی امریکا را نیز در دریای مدیترانه دارد.»
