هیأت وزیران در ادامه رسیدگی به لایحه برنامه پنجم میانگین نرخ رشد اقتصادی را در سالهای 1389 تا 1393، هشت درصد پیشبینی کردند، به طوری که به گفته معاون برنامهریزی رئیس جمهور، در سال اول برنامه نرخ رشد باید هفت درصد و در سال پایانی آن نیز به 25/9 درصد برسد.
لایحه برنامه پنجم در حالی تصویب میشود که رئیس جمهور همواره در پاسخ به منتقدان در خصوص عدم تحقق اهداف برنامه چهارم، از بلندپروازانه بودن اهداف برنامه سخن گفته و گله کرده است. احمدینژاد چندی پیش نیز در مراسم معرفی کابینه دهم از غیرواقعی بودن اهداف برنامه چهارم انتقاد کرده و گفت: برنامه چهارم در دولت نهم تنظیم نشده، از این رو ارقام آن نیز در بسیاری از موارد غیرواقعی پیشبینی شده است که قابل تحقق نیست.
اما کارشناسان برخی از اهداف برنامه پنجم توسعه را دستنیافتی و رؤیایی میدانند و معتقدند این نوع طراحی بلندپروازانه هم به دولت دهم سرایت کرده است.
در همین خصوص دکتر ابراهیم رزاقی، اقتصاددان و استاد دانشگاه معتقد است که نرخ رشد هشت درصدی و نرخ بیکاری هفت درصدی برای چهار سال آینده بسیار خوشبینانه است.
به اعتقاد وی، دولت بدون در نظر گرفتن ظرفیتها و امکانات جامعه ارقام غیرواقعی را برای برنامه پنجم پیشبینی میکند که با توجه به شرایط رکود فعلی، با تصویب این ارقام در مجلس، دولت در طول اجرای برنامه پنجم به دردسر میافتد.
وی درگفتوگو با «جوان» از پیشبینی ارقام غیرواقعی در تنظیم برنامههای بلندمدت کشور انتقاد کرد و گفت: به عنوان مثال در افق 20 سال کشور، سه هزار دلار سرمایهگذاری خارجی پیشبینی شده است و تحت عنوان تعامل با خارج در دستور کار قرار گرفته، در حالی که با توجه به شرایط ویژه کشور جذب چنین حجم سرمایهگذاری غیرممکن است و در صورت عدم تحقق این رقم، بخش تولید، اشتغال، تورم و ... در کشور دچار چالش میشود و به جای اینکه سرمایهها به بخش تولید هدایت شود به دلالی و واسطهگری سوق مییابد.
دکتر رزاقی معتقد است که دولتمردان بدون در نظر گرفتن ظرفیتها و امکانات از آینده به حال میآیند و با پیشبینی ارقام بلندپروازانه کشور را به دردسر میاندازند.
* پیشبینی ارقام خوشبینانه، ترفند رسانهای است
جمشید انصاری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس پیشبینی رشد هشت درصدی اقتصاد، هفت درصدی بیکاری و رشد 5/2 درصدی بهرهوری را بلندپروازانه دانست و گفت: به نظر میرسد اعلام این ارقام بیشتر جنبه رسانهای دارد و دولت به نحوه تحقق این اهداف نمیاندیشد.
وی اعلام نرخ تکرقمی تورم را تا پایان سال از سوی رئیس کل بانک مرکزی، نمونهای از این ترفندها ذکر کرد و گفت: در حالی که فقط شش ماه تا پایان سال داریم، دولت چگونه میتواند تورم را از دو رقمی (22 درصد) به یک رقمی برساند، اینها همه وعدههای رسانهای است.
انصاری همچنین در گفتوگو با «جوان» تصریح کرد: در کنار اعلام این ارقام، باید ببینیم که چه ویژگیهای دیگری در اقتصاد کشور برای برنامه پنجم پیشبینی شده است؛ اینکه نرخ سرمایهگذاری را چقدر ارزیابی کردند و منابع ورود این سرمایهها از کجا خواهد بود و ... تا زمانی که لایحه به مجلس ارائه نشود، نمیتوانیم نظر درستی ارائه دهیم.
وی به اعلام نرخ بیکاری هفت درصدی انتقاد کرد و گفت: از ابتدای پیروزی انقلاب تاکنون حتی در بهترین شرایط نتوانستیم نرخ بیکاری را تکرقمی کنیم، اینکه دولت پیشبینی کرده این رقم را از سال آینده کاهش دهد و به عدد هفت برساند غیرممکن است.
وی تصریح کرد: نرخ بیکاری در سال ابتدای پیروزی انقلاب 11 درصد بود و اکنون پس از گذشت 30 سال، بهرغم تلاش دولت هنوز این نرخ 11 درصد است.
وی افزود: انتظار میرود دولت که همواره از ارقام غیرواقعی برنامه چهارم گله کرده، در تدوین برنامه پنجم دقت بیشتری کند و از تصویب اهداف بلندپروازانه بپرهیزد.
* تحقق نرخ بیکاری هفت درصدی بعید است
همچنین عضو کمیته دفاع از انجمنهای صنفی کارگری سراسر کشور نیز با بعید دانستن تحقق نرخ بیکاری هفت درصدی در برنامه پنجم توسعه گفت: با سیاستهای فعلی در حوزه اشتغال دستیابی به هدف تکنرخی شدن بیکاری دور از انتظار است.
حمید حاجاسماعیلی در گفتوگو با مهر با بیان لزوم تغییر روش در اجرای طرحهای زودبازده و به کارگیری روشهای دیگر برای ایجاد اشتغال اظهار داشت: متأسفانه دستگاههای مختلف از جمله بانک مرکزی، مرکز پژوهشهای مجلس و پلیس آگاهی آمارهای متفاوتی از میزان اثربخشی طرحهای زودبازده ارائه کردند که باید آمارهای وزارت کار را نیز به آن افزود.
نماینده سابق کارگران در هیأت حل اختلاف حمایت از ایجاد خوشههای صنعتی و توسعه صنایع را راهکار مناسبی برای توسعه اشتغال دانست و تأکید کرد: دولت دهم باید در جهت حفظ اشتغال موجود و حمایت از صنایع کوچک برنامهریزی داشته باشد.
این فعال کارگری با طرح این سؤال که چرا نرخ بیکاری کشور بالاست؟ گفت: با تلاشهای صورتگرفته بر اساس آمارها بنگاههای زودبازده فقط در حد ثابت نگاه داشتن نرخ بیکاری مؤثر واقع شدهاند.
به گفته حاجاسماعیلی نرخ بیکاری بالای پنج درصد در کشورهای پیشرفته یک چالش بزرگ و نگرانی محسوب میشود و بالای شش درصد نیز هزینههای اجتماعی و بحرانها را به همراه دارد.
این فعال کارگری تصریح کرد:دولت باید برای مهار بیکاری و اشتغالزایی برای جوانان بیکار فارغالتحصیل دانشگاهی برنامهریزی جامعی داشته باشد.
نمای نزدیک
دکتر رزاقی: دولتمردان بدون در نظر گرفتن ظرفیتها و امکانات از آینده به حال میرسند و با پیشبینی اقلام بلندپروازانه کشور را به دردسر میاندازند.
جمشید انصاری: انتظار میرود دولت که همواره از ارقام غیرواقعی برنامه چهارم گله کرده در تدوین برنامه پنجم دقت بیشتری کرده و از وعدههای رسانهای جلوگیری کند.
