اباذر آذربون
در فضای اخلاق، توهین کننده از درون شرمنده میشود که خود سختترین نوع مجازات است. اما به هر جهت اگر کسی این چنین احساس شرمندگی ننمود، در قوانین کیفری ما چه راهکارهایی برای مقابله با این جرم اندیشیده شده است؟ در پاسخ باید اذعان نمود که در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده) در فصل پانزدهم (هتک حرمت اشخاص) به این موضوع پرداخته شده است. به طور کلی درقانون مجازات اسلامی از دو زاویه به این جرم نگریسته شده اول توهین به شهروندان و دوم توهین به مسؤولان که البته هر کدام بار مسؤولیت کیفری خاص خود را بر دوش میکشند. درماده 608 قانون مجازات اسلامی آمده است که «توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنانچه موجب حد قذف نباشد به مجازات شلاق تا 74 ضربه یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود.» بنابر این توهین به افراد جامعه درهر سطحی که باشند مورد تعقیب کیفری قرار خواهد گرفت. از دیدگاه قوانین کیفری همه مردم محترم هستند و توهین به آنها جرم تلقی میگردد. حال که شهروندان معمولی این چنین مورد حمایت قانون هستند، اهانت به مقامات رسمی چه مجازاتی پیش روی دارد؟ در این رابطه باید به ماده 609 قانون مجازات اسلامی توجه نمود. «هرکس با توجه به سمت، یکی از رؤسای سه قوه یا معاونان رئیس جمهور یا وزرا یا یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا نمایندگان مجلس خبرگان یا اعضای شورای نگهبان یا قضات یا اعضای دیوان محاسبات یا کارکنان وزارتخانهها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها در حال انجام وظیفه یا به سبب آن توهین نماید به سه تا شش ماه حبس و یا تا 74 ضربه شلاق و یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم میشود». بنابر این توهین به رؤسای سه قوه از جمله رئیس جمهور، جرمی است که مستوجب مجازات حبس یا شلاق میباشد. زیرا که رئیس جمهور علاوه بر شخصیت حقیقی خود، دارای شخصیت حقوقی «رئیس جمهور» می باشد که توهین به او، توهین به یک ملت تلقی میگردد.
