علي البرزي
برداشت اول: به دنبال راه فرار
كم حوصله است، گوشهاي از اتاق به دور از خانواده نشسته و در افكار خود غوطهور است؛ دلش ميخواهد ساعت تندتر بگذرد و او هر چه زودتر به خلوت اتاقش برگردد؛ او به دنبال راه فراري از كنار خانواده خود است.
برداشت دوم: ساعتها در يك اتاق خلوت
ساعت از سه نيمه شب گذشته است، همه اعضاي خانواده خواب هستند و او تنهاست؛ ساعتها در يك اتاق خلوت در پشت ميز رايانه نشسته و به دكمههايي كه او را به خود ميخوانند و دريچه رنگي كه چهره ديگري از دنيا را به او نشان ميدهد، مينگرد. او بيقرار اين دنياي مجازي است.
برداشت سوم: مرگ تدريجي يك جوان
سردرد، درد چشم، بي حوصلگي و ناسازگاري با اعضاي خانواده تنها گوشهاي از ناراحتيهايي هستند كه در چند وقت گذشته به سراغش آمده؛ از اينترنت و رايانه نميتوان جدايش كرد، او معتاد اينترنت شده است؛ فرار از خانه و گرفتار شدن در دام باندهاي خلافكار آخرين مرحله اين اعتياد اينترنتي است. آري او در حال نابودي است؛ گويي اعتياد اينترنتي مرگ تدريجي يك جوان است.
حدود 10 سال پيش بود كه رايانه به عنوان يك كالاي جديد رفتهرفته جاي خود را در اتاقهاي جوانان باز كرد. پدر و مادرهايي كه براي تشويق فرزندان رايانه را انتخاب ميكردند و فرزنداني كه اين جعبه جادويي را دروازه ورود به دنياي پيشرفته جديدي ميدانستند فقط گوشهاي از نتايج و ثمرات ورود اين وسيله به ايران است.
اينترنت در ايران
مهرماه سال 1371 با ورود اينترنت و اولين شبكههاي مجازي به ايران، دوران جديدي از عصر اطلاعات و ارتباطات در كشور آغاز شد و اين موضوع آغازي بود براي گسترش شتابان شبكه جهاني وب در ايران. كشور ما از نظر استفاده از اينترنت در بين 178 كشور جهان رتبه 87 را دارد و براساس طبقهبندي اتحاديه جهاني مخابرات، از گروه كشورهاي متوسط رو به رشد به شمار ميرود.
برطبق آخرين آمار سازمان انفورماتيك ايران 65 درصد استفادهكنندگان از اينترنت در ايران را قشر جوان تشكيل ميدهند و ميانگين زمان صرف شده براي اينترنت توسط كاربران 60 دقيقه در هفته است.
اما اينترنت اين شبكه پركاربرد با وجود مزاياي عالي زيانهايي هم دارد. اين مضرات در ميان نوجوانان و جوانان به لحاظ موقعيت سني بيشتر تأثير دارد؛ به صورتي كه در سالهاي اخير موضوع اعتياد اينترنتي در بين جوانان مورد توجه رسانهها و خبرگزاريهاي مختلف بوده است و كارشناسان اجتماعي هم در اين زمينه هشدارهايي را در دفعات متعدد اعلام كردهاند.
اينترنت و تهديد سلامت جامعه
دكتر ابراهيم فياض جامعه شناس، استاد دانشگاه و عضو هيأت علمي دانشگاه تهران با اشاره به اين مطلب كه اينترنت در سالهاي اخير به تهديد جدي براي امنيت و سلامت جامعه تبديل شده است، ميگويد: مبناي به وجود آمدن اينترنت در جهان، اقتصاد و شكستن هنجارهاي اجتماعي است.
اين استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به اين مطلب كه جوامع مذهبي به شدت و بيشتر در معرض خطرات اينترنت هستند، ميافزايد: در همه دورانها هدف اصلي حكومتها گسترش اينترنت بوده و اين رسانه اقتصادي همواره به عنوان رسانه اول در جوامع مختلف مطرح شده است.
فياض با بيان اين مطلب كه در كشور ايران بايد يك شبكه داخلي ايجاد شود، ميگويد: چنانچه اينترنت از شبكه داخلي مجزا شود، بسياري از مشكلات ناشي از خطرات اينترنت مرتفع ميشود.
عضو هيأت علمي دانشگاه تهران به تحقيقي در دانشگاه تهران در زمينه خطرات اينترنت اشاره ميكند و ميافزايد: بر طبق اين تحقيق بيش از 97 درصد استفاده از اينترنت در موارد مختلف فساد و فحشا، عكس، فيلم و موسيقي است و فقط 3 درصد استفاده مفيد و كسب اطلاعات است و اين آمار بايد همه مسؤولان را به فكر چاره و ارائه راهحلي براي مقابله با اين معضل اجتماعي وادار كند.
فرهنگ كتابخواني را ترويج كنيد
دكتر ابراهيم فياض با اشاره به فوايد كتاب و فرهنگ كتابخواني در جامعه ميگويد: چنانچه در سالهاي اخير برنامه جامعي براي ترويج فرهنگ كتابخواني وجود داشت، مشكلات ناشي از اينترنت تا اين اندازه سلامت اخلاقي جوانان را تهديد نميكرد.
وي در ادامه با اشاره به اين مطلب كه كتاب بايد به رسانه اول و اينترنت به رسانه آخر در كشور تبديل شود، ميگويد: مسؤولان و دولتمردان بايد به فكر برگرداندن اينترنت به جايگاه اصلي خود يعني استفاده اقتصادي از آن باشند.
از اينترنت صحيح استفاده كنيم
اما دكتر «داوود معنويپور» روانشناس و عضو هيأت علمي دانشگاه با اشاره به اين مطلب كه روش استفاده صحيح از اينترنت بايد به جوانها آموزش داده شود، گفت: استفاده صحيح از اينترنت بايد در دستور كار همه سازمانها و ستادهاي اجرايي قرار گيرد.
اين استاد دانشگاه در ادامه با بيان اين مطلب كه امروزه اينترنت در زندگي اجتماعي و فردي افراد داراي جايگاه ويژهاي است، ميگويد: خطرات استفاده نادرست از اينترنت براي جوانان كمتر از اعتياد به مواد مخدر نيست و اعتياد اينترنتي علايم و مشخصاتي همانند اعتياد به مواد مخدر در جوانان ايجاد ميكند.عضو هيأت علمي دانشگاه در ادامه گفت: وابستگي غير طبيعي، سردرد، سرگيجه، كج خلقي، عصبانيت و حالات غير طبيعي، عوارض رواني استفاده نادرست از اينترنت در بين جوانان است.معنويپور در ادامه با اشاره به اين مطلب كه در حال حاضر هيچ تعريف خاص و جايگزيني براي اينترنت در ايران وجود ندارد، ميافزايد: مسؤولان امر بهويژه مسؤولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بايد با ارائه راهكارهايي به دنبال جايگزين مناسبي براي اينترنت در جامعه باشند.
اين گزارش هم تمام شد؟!
اين گزارش هم با صحبتهاي دكتر معنويپور تمام شد؛ از اين نوع گزارشها، مقالات و مطالب در مورد خطرات اينترنت بارها در رسانههاي مختلف منتشر شده است و سالهاي سال است كه كارشناسان اجتماعي از خطرات اين معضل اجتماعي صحبت ميكنند و به مسؤولان امر هشدار ميدهند اما بعد از اين همه صحبت و هشدار و گزارش، چند سؤال بيجواب باقي مانده است؟! آيا مسؤولان اين گزارشها را خواندهاند؟ آيا راه حلي براي اين موضوع انديشيدهاند؟ شايد مسؤولان هم در حال و هواي سياست، جوانان را فراموش كردهاند!